Polska obejmie roczne przewodnictwo w Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie na mocy decyzji Rady Ministerialnej OBWE w Bratysławie z 5 grudnia 2019 r. i będzie sprawować tę funkcję po raz drugi w historii. Po raz pierwszy Polska przewodniczyła Organizacji w roku 1998. Polskie przewodnictwo w OBWE będzie trwało od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 r.

Jak zapowiada MSZ, minister Rau oficjalnie zainauguruje nasze przewodnictwo i przedstawi jego priorytety 13 stycznia na posiedzeniu Stałej Rady OBWE w Wiedniu. Polska będzie współpracować w ramach tzw. trojki OBWE z poprzednim i kolejnym przewodnictwem – Szwecją oraz Macedonią Północną.

Szwecja przekazała Polsce przewodnictwo podczas grudniowej Rady Ministerialnej OBWE w Sztokholmie, Polska formalnie zacznie je sprawować od początku nowego roku. Szef polskiej dyplomacji zapewnił w stolicy Szwecji, że Polska jest gotowa do pracy, a polską prezydencję charakteryzować będą: odpowiedzialność, realizm oraz solidność.

Rau – jak przekazuje MSZ – podkreślił również, że „priorytetem polskiego przewodnictwa będzie aktywne zapobieganie i łagodzenie konfliktów i sytuacji kryzysowych”.
W połowie lipca w Wiedniu podczas posiedzenia Stałej Rady OBWE Rau mówił także, że Polska podczas prezydencji chce zabiegać o stabilność i bezpieczeństwo w regionie. Podkreślał, że jednym z najbardziej ekstremalnych i aktualnych wyzwań w obszarze europejskiego bezpieczeństwa jest rozwiązanie konfliktu na Ukrainie.

„Polska będzie w pełni wspierać wszystkie dyplomatyczne wysiłki na rzecz pokojowego rozwiązania sytuacji wewnątrz i dookoła Ukrainy zgodnie z Porozumieniami mińskimi i z pełnym poszanowaniem suwerenności i integralności terytorialnej Ukrainy w ramach jej międzynarodowo uznanych granic” – mówił Rau.

W jego ocenie Polska obejmie przewodnictwo w OBWE w bardzo trudnym czasie. Polskie priorytety sprowadzać się mają do tzw. trzech wymiarów czy trzech koszyków działalności OBWE. „Pierwszy to sfera konfliktów wojskowych i politycznych, drugi to kwestie ekonomiczne, a trzeci to prawa człowieka” – powiedział Rau.

OBWE skupia 57 państw uczestniczących. Geneza Organizacji wywodzi się z Aktu końcowego Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w Helsinkach w 1975 r. Formalna decyzja o przekształceniu KBWE w OBWE została podjęta podczas szczytu w Budapeszcie w 1994 r. Prace OBWE koncentrują się na trzech wymiarach: politycznym, ekonomiczno-środowiskowym oraz ludzkim, które wspólnie tworzą unikalną dla OBWE wszechstronną koncepcję bezpieczeństwa.

Inicjatywa Trójmorza, obejmująca 13 państw, umacnia swoją pozycję jako jeden z najbardziej dynamicznych regionów Europy. W Dubrowniku podkreślano znaczenie rozwoju infrastruktury transportowej na osi północ–południe, a także projektów energetycznych i cyfrowych, które mają kluczowe znaczenie dla dalszego wzrostu i zwiększania odporności gospodarek.

Wyraźny akcent pierwszego dnia położony został na rolę Polski jako jednego z liderów inicjatywy. Prezydent RP Karol Nawrocki w swoim wystąpieniu wskazywał, że Trójmorze wzmacnia konkurencyjność Europy i przyczynia się do pogłębiania współpracy w regionie.

”Polska pełni rolę zarówno państwa założycielskiego, jak i nieustannego orędownika tej inicjatywy; postrzegam tę inicjatywę jako podstawę konkurencyjności Europy i motor współpracy transatlantyckiej” – podkreślał Prezydent.

Z polskiej perspektywy szczególnie mocno wybrzmiała kwestia relacji transatlantyckich, Prezydent podkreślał znaczenie współpracy ze Stanami Zjednoczonymi jako strategicznym partnerem oraz potrzebę dalszego zaangażowania w rozwój inicjatywy.

Prezydent Polski odbył w Dubrowniku także szereg spotkań bilateralnych m.in. z Sekretarzem Energii USA Chrisem Wrightem oraz Premierem Republiki Chorwacji Andrejem Plenkoviciem jak i z przedstawicielami polskiego biznesu uczestniczącymi w Forum Biznesu.

Rozmowy dotyczyły współpracy w ramach Trójmorza, bezpieczeństwa regionu oraz realizacji wspólnych projektów infrastrukturalnych, w tym w obszarze energetyki i transportu. Istotnym elementem była również promocja polskiego potencjału gospodarczego oraz roli Polski jako ważnego ogniwa w regionalnym systemie energetycznym.

Podczas szczytu w Dubrowniku do Inicjatywy jako partner strategiczny dołączyły Włochy.

Deklaracja XI Szczytu Inicjatywy Trójmorza

Autor zdjęcia: © Grzegorz Jakubowski/KPRP