Kongres został objęty patronatem honorowym Prezydenta RP Andrzeja Dudy, który
w 2016 roku zapoczątkował format prezydencki współpracy państw Trójmorza. Inicjatywa służy wzmocnieniu współpracy społeczno-gospodarczej i naukowej oraz niwelowaniu różnic infrastrukturalnych regionów zlokalizowanych między Morzem Bałtyckim,
Adriatyckim i Czarnym.
Gości zgromadzonych na sali oraz online powitał Marszałek Województwa Lubelskiego
Jarosław Stawiarski, który nawiązał do historii powołania Inicjatywy

Koncepcja podjęcia współpracy europejskiej na nieco zaniedbanej osi
północ-południe była podnoszona wiele lat wcześniej już przez śp. Prezydenta
Lecha Kaczyńskiego. Umacnianie polskiej podmiotowości i samodzielności
w stosunkach międzynarodowych uważał on za niezwykle ważną kwestię,
dlatego w kolejnych latach klarowała się coraz bardziej idea Trójmorza

Prezes Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej Mateusz Morawiecki, dokonując
oficjalnego otwarcia Kongresu, zaznaczył

Staramy się rozbudowywać Trójmorze o kolejne wymiary, by nie pozostało
koncepcją teoretyczną. Samorządy mogą nadać tej idei wymiar praktyczny
poprzez współpracę regionów. Nasz kongres odbywa się w cieniu wojny
na Ukrainie. Nie będzie Trójmorza bez wolnej i suwerennej Ukrainy

Po oficjalnym otwarciu oraz odczytaniu listów od Prezydenta RP Andrzeja Dudy
i Marszałek Sejmu Elżbiety Witek, Marszałek Jarosław Stawiarski wręczył Premierowi
Mateuszowi Morawieckiemu Nagrodę Honorową Kongresu „Międzynarodowy Sukces
w Obszarze Regionów Trójmorza” za szczególne zasługi w walce o niezawisłość Ukrainy
oraz inspirowanie krajów Unii Europejskiej do wspierania zaatakowanego kraju.

Celem pierwszego panelu było ukazanie konsekwencji agresji Rosji na Ukrainę dla funkcjonowania Inicjatywy Trójmorza oraz wyzwań dotyczących obecnej i przyszłej współpracy Inicjatywy z Ukrainą. Dyskutowano o znaczeniu formatu Inicjatywy Trójmorza dla
odbudowy niepodległego państwa ukraińskiego oraz o możliwości przyjęcia Ukrainy do
Inicjatywy. Panel realizowany we współpracy z Kancelarią Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej poprowadziła prof. Beata Surmacz, Dyrektor Instytutu Europy Środkowej
w Lublinie

W dyskusji uczestniczyli m.in. Podsekretarz Stanu w MSZ i Pełnomocnik rządu ds. Inicjatywy Trójmorza Paweł Jabłoński, Ambasador Ukrainy w Polsce Andrij Deszczyca oraz
Ambasador USA w Polsce Mark Brzezinski, a także Ambassador-At-Large MSZ Litwy
Gediminas Varvuolis oraz Konrad Popławski, Kierownik Zespołu Środkowoeuropejskiego, Ośrodek Studiów Wschodnich

W panelu poświęconym budowaniu suwerennego bezpieczeństwa energetycznego
Europy i poszukiwaniu nowego porządku dla kierunku dostaw surowców wzięli
udział m.in.: Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Artur Soboń, Prezes Zarządu
Lubelskiego Węgla „Bogdanka” SA Artur Wasil, Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych
PGNiG SA dr Robert Perkowski, a także Jan Szewczak, Członek Zarządu ds. Finansowych
PKN Orlen, Paweł Cioch, Wiceprezes Zarządu PGE Polska Grupa Energetyczna SA i Jacek
Janiszek, Wiceprezes Zarządu Grupa Azoty Zakłady Azotowe „Puławy” SA.

– Ograniczenie podaży na rynku surowców wymusiło konieczność zmagania
się ze zjawiskiem wzrostu cen surowców i cen żywności. Państwo musi częściowo przyjąć na siebie koszty społeczne związane z inflacją, stąd pojawiają się
programy rządowe (…) Polska od pewnego czasu prowadzi politykę, dzięki której
uzupełniamy import surowców węgla, korzystamy także z odnawialnych źródeł
energii – mówił Artur Soboń, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów.

Panel poprowadził Remigiusz Nowakowski, Prezes Zarządu Fundacji Dolnośląski Instytut Studiów Energetycznych, będącej partnerem merytorycznym dyskusji.

Paneliści poszukiwali odpowiedzi na pytanie, czy budowa kapitału społecznego między
Polską a Ukrainą przyczyni się do bezpieczeństwa obszaru Inicjatywy Trójmorza. Celem
dyskusji było kreowanie wspólnych inicjatyw oraz przedsięwzięć w obszarze społecznym,
kulturalnym i gospodarczym, zarówno w perspektywie obecnego konfliktu, jak i w perspektywie powojennej odbudowy Ukrainy, a także jej integracji ze strukturami europejskimi i rozwoju w ramach Inicjatywy Trójmorza.
W panelu uczestniczyli m.in.: Dyrektor Narodowego Instytutu Konserwacji Zabytków
dr Michał Laszczkowski, Dyrektor Departamentu Infrastruktury w Ministerstwie Obrony
Narodowej dr Marcin Mazuryk, Koordynator Programu Synergia w Ministerstwie Aktywów Państwowych Łukasz Turkowski oraz dr Tomasz Sińczak, Ekspert Fundacji Trójmorze – partnera merytorycznego dyskusj

Współpracę sieci uniwersytetów Trójmorza zapowiedział w swoim wystąpieniu online
Minister Edukacji i Nauki, Przemysław Czarnek, patronując jednocześnie dyskusji w ramach panelu.
Paneliści poruszyli istotne zagadnienia dotyczące wzmocnienia i koordynacji współpracy między ośrodkami akademickimi Trójmorza, a także dyskutowali o poszerzeniu
działań Trójmorza o współpracę w dziedzinie nauk humanistycznych i kultury. Wśród
uczestników znaleźli się m.in.: Rektor Uniwersytetu Medycznego w Lublinie prof. dr hab.
n. med. Wojciech Załuska; Prorektor KUL dr hab. Beata Piskorska; Pełnomocnik Prezesa Rady Ministrów ds. GovTech i Pełnomocnik Ministra Edukacji i Nauki ds. Transformacji Cyfrowej Justyna Orłowska oraz dr Filip Ludwin, Prorektor Collegium Intermarium,
prof. dr hab. Maciej Szymanowski, Dyrektor Instytutu Współpracy Polsko-Węgierskiej
im. W. Felczaka.

Na szczególną uwagę zasługuje, zainicjowana w ubiegłym roku przez Województwo
Lubelskie, Sieć Regionów Trójmorza – format bezpośredniej współpracy między
samorządami z dwunastu państw Inicjatywy Trójmorza. W 2021 roku deklarację
o utworzeniu Sieci złożyło 15 samorządów z Polski, Rumunii, Litwy, Słowacji i Węgier.
W kolejnym kroku przyjęto nowych członków:
• Region Centralny (Rumunia) oraz Region Hunedoara (Rumunia);
• Obwód Lwowski, Obwód Tarnopolski, Obwód Odeski (Ukraina) – partner stowarzyszony.

Debata Regionów, poświęcona rozbudowie samorządowego komponentu Inicjatywy Trójmorza, w tym roku zrealizowana została przy finansowym udziale Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach programu „Dyplomacja publiczna 2022”. Dyskusja dotyczyła poszukiwania możliwości wsparcia uchodźców oraz instrumentów finansowych,
niezbędnych dla odbudowy państwa ukraińskiego po zakończeniu działań wojennych.
W debacie wzięli udział m.in.: Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski, Marszałek Województwa Podkarpackiego Władysław Ortyl, Przewodniczący Tarnopolskiej Rady Obwodowej Mykhaylo Golovko, Wiceprzewodniczący Węgierskiego
Okręgu Pest Ádám Karácsony, a także Borys Voloshenkov, Wicegubernator Obwodu
Odeskiego, Rostysław Dobosz z Lwowskiej Rady Obwodowej i Marcin Chruściel, Prezes
Zarządu Instytutu Nowej Europy

Samorządowy Kongres Trójmorza odbywa się dzięki wsparciu kluczowych partnerów
strategicznych, merytorycznych i patronów medialnych wydarzenia, wśród których są
m.in.: Kancelaria Prezydenta RP, Ministerstwo Aktywów Państwowych, Ministerstwo
Edukacji i Nauki, Ministerstwo Infrastruktury oraz Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju
Wsi, MSZ RP, a także: BGK, Bogdanka, Enea, GPW, Grupa Azoty Puławy, Krajowa Grupa Spożywcza SA, Polski Cukier, Lotto, Orlen, PFR Portal PPK, PGE, PGNiG, PKP, Poczta
Polska, PZU.
Na tegoroczny Samorządowy Kongres Trójmorza zarejestrowano rekordową liczbę ponad
1000 uczestników, w tym 11 ministrów i wicepremierów z 7 krajów (Bułgaria, Grecja,
Rumunia, Mołdawia, Ukraina, Litwa, Łotwa) oraz 4 ambasadorów reprezentujących: USA,
Ukrainę, Bułgarię, Litwę. Na szczeblu regionalnym na Kongres przyjechało 12 delegacji
z regionów Trójmorza oraz 5 reprezentujących Ukrainę, a także przedsiębiorcy z kilkunastu
krajów.
_______
W I edycji Kongresu (29-30 czerwca 2021 r.) wzięło udział 730 uczestników. Oficjalnego otwarcia
dokonał Prezydent RP Andrzej Duda, który objął wydarzenie patronatem honorowym. W wydarzeniu wzięli udział: Premier Mateusz Morawiecki (online), Wiceprezes Rady Ministrów Jacek Sasin,
Prezes Orlenu Daniel Obajtek, liderzy kluczowych sektorów polskiej i zagranicznej gospodarki, prezesi największych spółek giełdowych, Banku Gospodarstwa Krajowego, 7 ministrów spraw zagranicznych, a także przedstawiciele administracji publicznej i samorządów.

Marszałek Jarosław Stawiarski otworzył drugi dzień Samorządowego Kongresu Trójmorza w Lubelskim Centrum Konferencyjnym.

– Wczorajszy dzień był zdominowany sytuacją na Ukrainie. Trwająca wojna i jej
konsekwencje istotne są dla nas, dwunastu państw Unii Europejskiej i dla całego świata. Konkluzja wypowiedziana wczoraj przez Premiera Mateusza Morawieckiego, że nie ma Trójmorza bez wolnej i suwerennej Ukrainy, jest jednym
z ważniejszych stwierdzeń. Ukraina, która ma się stać krajem europejskim, dąży
do krajów zjednoczonej Europy poprzez Inicjatywę Trójmorza. My możemy stać
się swoistą forpocztą dla braci Ukraińców – mówił Marszałek Województwa
Lubelskiego Jarosław Stawiarski.

Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski i Przewodniczący Rady Programowej Kongresu prof. Marcin Szewczak ogłosili laureatów szczególnie zasłużonych
dla Inicjatywy Trójmorza. Rada Programowa Kongresu przyznała nagrodę „Międzynarodowy Sukces w Obszarze Regionów Trójmorza” w trzech kategoriach:

• w kategorii „Osobowość” nagrodę otrzymał Wiceprezes Rady Ministrów,
Minister Aktywów Państwowych Jacek Sasin za przyczynianie się do rozwoju
inicjatywy Trójmorza, zacieśnianie relacji między państwami oraz wzmocnienie potencjału gospodarczego regionów Trójmorza;
• w kategorii „Firma międzynarodowa” nagrodę w imieniu PZU SA odebrała
Prezes Zarządu Beata Kozłowska-Chyła, w uznaniu za aktywne międzynarodowe działania i wspieranie rozwoju Inicjatywy Trójmorza;
• w kategorii „Firma regionalna” nagrodę otrzymała firma NORGPOL CZERWIŃSKI SJ, reprezentowana przez prezesa Zbigniewa Czerwińskiego.

Po wystąpieniu Prezesa Giełdy Papierów Wartościowych dr. Marka Dietla głos zabrał
Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Henryk Kowalczyk.

– Ukraina była znaczącym eksporterem zbóż. Zaczynamy się martwić
o bezpieczeństwo żywnościowe krajów Afryki Południowej czy Bliskiego
Wschodu. Agresor niszczy zbiory i zakłady przetwórcze. Pod wielkim znakiem
zapytania stoi przyszłość plonów, których spadek może sięgnąć nawet do 50%.
Wielkim wyzwaniem dla Unii Europejskiej jest wsparcie transportu zboża z Ukrainy
– mówił Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Henryk Kowalczyk.

Wzrost cen surowców rolnych i żywności, obserwowany od początku ataku Rosji
na Ukrainę, powoduje obawy o bezpieczeństwo żywnościowe w Unii Europejskiej
i na świecie. Produkcja rolna Ukrainy i Rosji ma istotne znaczenie dla globalnego rynku
żywności, w tym w szczególności rynku zbóż, a także ze względu na ograniczenia
w dostawach energii i nawozów. Podczas panelu została omówiona obecna sytuacja
na rynkach rolnych oraz przewidywane skutki wojny dla sektora rolno-spożywczego
w perspektywie najbliższych lat. Przedstawione zostały również działania zmierzające
do ustabilizowania sytuacji na rynkach rolno-spożywczych

Dyskusja w trakcie panelu poświęcona była możliwościom, jakie stwarza nowy korytarz transportowy w ramach sieci TEN-T. Ministrowie poruszyli temat synergii połączeń
wzdłuż szlaków Via Carpatia i Rail Carpatia z innymi przedsięwzięciami priorytetowymi
w skali Unii Europejskiej, w szczególności Rail Baltica. W debacie nie zabrakło tematu
wojny na Ukrainie i jej skutków krótko- i długoterminowych dla funkcjonowania sieci
transporotowych regionu Trójmorza.

– Dzisiaj bardzo ważne porozumienie zostanie kontrasygnowane przez
Ministerstwo Polski i Bułgarii w sprawie wspólnych starań o rozszerzenie
sieci TEN-T, m.in. o korytarze wskazane na północ od Białegostoku. Takie
porozumienie przygotujemy też z naszymi przyjaciółmi z Rumunii. Wspólnie
będziemy bardzo intensywnie wspierać się w tych działaniach, które – jestem
przekonany – przyniosą skutek. Rewizja sieci TEN-T właśnie następuje
– myślimy tu o szlakach komunikacyjnych, które w części się już znalazły
i jeszcze się znajdą w tej wersji poszerzonej na południu i na północy Europy
– zapowiadał Minister Infrastruktury Andrzej Adamczyk

W debacie wzięli udział ministrowie ds. transportu i infrastruktury z Bułgarii, Mołdawii,
Ukrainy, Łotwy, Litwy, Rumunii i Grecji.

Minister Infrastruktury Andrzej Adamczyk oraz Minister Transportu i Komunikacji
Republiki Bułgarii Nikolay Sabev podpisali deklarację zakładającą współpracę na rzecz
rozwoju Europejskich Korytarzy Transportowych „Bałtyk – Morze Czarne/Egejskie”
i „Bałkany Zachodnie”.

Podczas panelu podkreślono, że utrzymanie tempa wzrostu jednego z najbardziej
atrakcyjnych obszarów inwestycyjnych na świecie, czyli Europy Środkowo-Wschodniej,
wymaga pokonania wyzwań ekonomicznych i geopolitycznych. PZU, jako największa
instytucja finansowa regionu, dąży do rozwoju innowacyjnych modeli biznesowych.
Rozwój sektora ochrony zdrowia w połączeniu z jego wpływem na rozwój regionalny
obszaru Trójmorza jest jednym z priorytetów inwestorów z całego świata. Panel
poprowadził Andrzej Jaworski, Członek Zarządu PZU Życie SA.

Panel przygotowywał uczestników na siódmy już Szczyt Inicjatywy Trójmorza w czerwcu
2022 w Rydze. Dyskutowano o realnych i potencjalnych konfliktach między państwami
członkowskimi oraz agresji Rosji na Ukrainę, niezadowalającym tempie realizacji priorytetowych projektów, dokapitalizowaniu Funduszu Inwestycyjnego 3SI, powrocie państw
tego regionu na ścieżkę wzrostu gospodarczego oraz wsparciu zewnętrznym (przede
wszystkim ze strony USA i UE). Międzynarodowy skład ekspertów to m.in.: dr hab.
Agnieszka Orzelska-Stączek, prof. Instytutu Studiów Politycznych Polskiej Akademii
Nauk, reprezentant Czech dr Vít Dostál, Dyrektor Stowarzyszenia Spraw Międzynarodowych (Amo), dr Andrzej Pukszto, litewski historyk i politolog, Miklós Mitrovits z Instytutu Historii Węgierskiej Akademii Nauk oraz dr Łukasz Lewkowicz, Kierownik Zespołu
Wyszehradzkiego w Instytucie Europy Środkowej.

Celem seminarium programów Interreg była wymiana doświadczeń i dobrych praktyk
oraz omówienie trwałych efektów działań i ich wpływu na procesy rozwojowe w regionach Trójmorza. Ważnym elementem debaty było także wskazanie potrzeb, możliwości
oraz sposobów budowania długoterminowej współpracy pomiędzy regionami.

Rada Programowa Samorządowego Kongresu Trójmorza zadecydowała o wręczeniu
dodatkowych wyróżnień dla osób szczególnie zasłużonych dla województwa lubelskiego. Dyplomy uznania wręczono:
•Wicepremierowi Henrykowi Kowalczykowi za wspieranie województwa lubelskiego jako regionu rolniczego, stanowiącego ważny element w procesie konsolidacji sektora rolno-spożywczego poprzez powołanie Krajowej Grupy Spożywczej i promocję tych działań na obszarze Inicjatywy Trójmorza;
•Ministrowi Andrzejowi Adamczykowi za wspieranie województwa lubelskiego
w zakresie rozwoju infrastruktury drogowej i kolejowej, w szczególności trasy Via
Carpathia im. śp. Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego;
•Andrzejowi Jaworskiemu, Prezesowi Izby Gospodarczo Handlowej Rynku
Spożywczego, za wspieranie województwa lubelskiego w procesie bezpieczeństwa żywnościowego poprzez promocję rodzimych producentów spożywczych,
również na obszarze Inicjatywy Trójmorza;
•Arturowi Wasilowi, Prezesowi LW Bogdanka SA, za wspieranie województwa
lubelskiego w procesie zielonej transformacji energetycznej i zrównoważonego
rozwoju również na obszarze Inicjatywy Trójmorza

Ważną częścią wydarzenia było Forum Gospodarcze, stanowiące platformę do budowania trwałych relacji gospodarczych, poszukiwania rozwiązań ułatwiających prowadzenie biznesu za granicą i pogłębiania kontaktów międzynarodowych. Seminaria, spotkania B2B, wizyty studyjne, które odbywały się w ramach wydarzenia, służyły wymianie
doświadczeń oraz inspiracji w dziedzinie gospodarki.
Forum Gospodarcze objęło 6 paneli dyskusyjnych na tematy dot. cyfryzacji biznesu
w krajach Trójmorza, potencjału gospodarki, nowoczesnej edukacji, branży targowo-
‑wystawienniczej, zrównoważonego rozwoju gospodarczego rolnictwa czy transformacji biznesu

W panelach wzięli udział szefowie dynamicznie działających w obszarze Trójmorza spółek, m.in.: Michał Kanownik, Prezes Zarządu Związek Cyfrowa Polska; Marta Poślad,
Dyrektor ds. Polityki Publicznej Google w Europie Środkowo-Wschodniej; dr hab. Andrey Bachvarov, Dyrektor ds. Transformacji Cyfrowej, Digital National Alliance, Bułgaria;
Virgiljus Dirma, Dyrektor ds. Unii Europejskiej i Stosunków Międzynarodowych w Infobalt
z Litwy; Piotr Regulski, Przewodniczący Rady Nadzorczej Grupa Azoty Zakłady Azotowe
„Puławy” SA; Dariusz Dumkiewicz, Zastępca Prezesa Zarządu, Lubelski Węgiel Bogdanka SA; Mateusz Wodejko, Wiceprezes Zarządu, Poczta Polska SA; Konstantin Bekos,
Radca Handlowy Ambasady Austrii w Warszawie; Robert Zapotoczny, CEO, PFR Portal
PPK Sp. z o.o.; Marcin Majerowski, Wiceprezes Zarządu Powszechne Towarzystwo Emerytalne PZU SA; Tomasz Olenderek, Członek Zarządu Krajowej Grupy Spożywczej SA;
dr Daniel Alain Korona, Prezes Zarządu, Elewarr Sp. z o.o.; Mateusz Kowalski, Wiceprezes Zarządu Pekao Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych SA; Krzysztof Golubiewski,
Członek Zarządu PKP SA; Justyna Majsnerowicz, Zastępca Prezesa Zarządu ds. Finansowych Grupa Azoty Zakłady Azotowe „Puławy” SA. Dyskusjom panelowym towarzyszyły spotkania B2B pomiędzy lubelskimi i zagranicznymi przedsiębiorcami, a także wizyty
studyjne w dwóch innowacyjnych firmach PERŁA – Browary Lubelskie SA oraz Fabryce
Cukierków „Pszczółka” Sp. z o.o. Wśród wystawców znaleźli się partnerzy wydarzenia,
regiony partnerskie, firmy z certyfikatem „Marka Lubelskie”

Podczas Forum Gospodarczego podpisano list intencyjny powołujący Łęczyński Klaster
Energetyczny. W jego skład weszło dziewięć podmiotów: LW Bogdanka SA, Politechnika Lubelska, Łęczyńska Energetyka Sp. z o.o., Powiat Łęczyński, Miasto Łęczna, Cyców,
Milejów, Ludwin i Puchaczów. Klaster stawia sobie za cel działanie na rzecz zrównoważonego rozwoju i dbanie o bezpieczeństwo energetyczne w regionie. Inicjatorem pomysłu jest LW Bogdanka SA

Wydarzenie towarzyszące Forum Gospodarczemu uroczyście otworzył Wicemarszałek
Województwa Lubelskiego Zbigniew Wojciechowski. Partnerem merytorycznym wydarzenia był Lubelski Park Naukowo-Technologiczny SA.
W wydarzeniu wzięły udział start-upy z Ukrainy, Węgier, Łotwy, Serbii, Bułgarii oraz Polski. Sesje pitchingowe przeplatane były wystąpieniami dotyczącymi oferty Lubelskiego Parku Naukowo-Technologicznego SA, Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości
oraz Puławskiego Parku Naukowo-Technologicznego. Dla zagranicznych start-upów
była to świetna okazja, by wymienić się doświadczeniami, a także by opowiedzieć
o swoich pomysłach biznesowych przed zgromadzoną widownią.

Pierwszy dzień Kongresu zakończył uroczysty koncert „Muzyka Trójmorza”. Publiczność
zgromadzona w Centrum Spotkania Kultur wysłuchała kompozycji przybliżających
klimat regionów państw Trójmorza, nawiązujących do kultury słowiańskiej i bałkańskiej
w wykonaniu artystów z Teatru Muzycznego. Wśród tancerzy i wokalistów pojawili się
artyści z Ukrainy. Gościem specjalnym był lubelski wokalista Wojciech Cugowski. Koncert
odbył się w ramach II Festiwalu Regionów Trójmorza Via Dukt, organizowanego przez
TVP3 Lublin.

Szczyt w Dubrowniku wyrasta na jedno z najważniejszych spotkań dyplomatycznych w tej części Europy, głównie ze względu na radykalnie zmieniającą się architekturę bezpieczeństwa i nową dynamikę w relacjach z Waszyngtonem. Gospodarze z Chorwacji kładą ogromny nacisk na to, by Inicjatywa Trójmorza przestała być postrzegana wyłącznie jako forum dyskusyjne, a stała się twardym narzędziem realizacji interesów gospodarczych i obronnych.

Kluczowym wątkiem, który zdominuje kuluary i oficjalne panele, jest nowa doktryna amerykańskiej administracji, którą w swoich analizach punktuje Heritage Foundation. Stany Zjednoczone, działając w nowej rzeczywistości politycznej, zaczynają stawiać twarde warunki dotyczące współfinansowania bezpieczeństwa regionu.

Głównym celem spotkania będzie wypracowanie porozumienia, w ramach którego państwa członkowskie zobowiążą się do przeznaczania co najmniej półtora procent swojego PKB na tak zwaną infrastrukturę podwójnego zastosowania. Oznacza to, że budowane autostrady, mosty czy linie kolejowe muszą być od teraz projektowane w sposób umożliwiający błyskawiczny przerzut ciężkiego sprzętu wojskowego NATO, co bezpośrednio łączy rozwój gospodarczy z realnym wzmocnieniem wschodniej flanki.

Drugim filarem szczytu w Dubrowniku jest dążenie do całkowitej suwerenności energetycznej, określanej mianem ostatecznego odcięcia od rosyjskich wpływów. Agenda przewiduje forsowanie ambitnego planu rozbudowy sieci rurociągów LNG na całych Bałkanach. Ten system przesyłowy ma stać się „krwioobiegiem”, który połączy terminale na północy i południu Europy, umożliwiając masowy odbiór gazu z USA.

Dla Amerykanów jest to projekt strategiczny, pozwalający na ugruntowanie ich pozycji jako głównego dostawcy surowców, a dla krajów regionu, sposób na trwałe zablokowanie jakichkolwiek prób energetycznego szantażu w przyszłości. Wszystko to ma być sfinansowane przy znacznym udziale prywatnego kapitału i amerykańskich funduszy inwestycyjnych, które w Dubrowniku mają przedstawić konkretne harmonogramy wejścia kapitałowego w regionalne projekty.

Forum Międzynarodowe w ramach głównej Agendy Samorządowego Kongresu Trójmorza skupiło liderów politycznych, dyplomatów i ekspertów z regionu Trójmorza, koncentrując się na współpracy transgranicznej, bezpieczeństwie energetycznym oraz roli regionów  w kształtowaniu europejskiej stabilności.  

Pierwszy dzień Forum został zainaugurowany przez prof. dr Marielę Modevę, Wiceminister Turystyki Bułgarii. Minister mówiła o roli turystyki jako jednym z najbardziej naturalnych sposobów budowania zaufania, więzi gospodarczych i silniejszego poczucia wspólnej tożsamości między regionami. Dodała, że Bułgaria i Polska mają duże możliwości rozwijania współpracy w zakresie turystyki, wymiany kulturalnej, inwestycji oraz łączności infrastrukturalnej w ramach Inicjatywy Trójmorza. W ramach rozwijanych wspólnie działań z inicjatywy partnerów z Bułgarii, podczas Samorządowego Kongresu Trójmorza w 2025 r., została podpisana Deklaracja w sprawie utworzenia Sieci Turystycznej Trójmorza (3Seas Tourism Network). Sieć jest inicjatywą realizowaną we współpracy Województwa Lubelskiego, Ministerstwa Turystyki Republiki Bułgarii, Lubelskiej Regionalnej Organizacji Turystycznej oraz Stowarzyszenia Bułgarskich Gmin Morza Czarnego. Jej celem jest wspieranie rozwoju gospodarki turystycznej, wzmacnianie regionalne marki i budowanie spójnej oferty turystycznej regionów Europy Środkowo-Wschodniej. 

Rozwijaniu sieci turystycznej poświęcony był panel o turystyce jako narzędziu rozwoju regionów i współpracy międzynarodowej. Kolejno paneliści dyskutowali o geopolitycznych wyzwaniach UE w kontekście Inicjatywy Trójmorza, sporcie jako inwestycji w przyszłość regionu. Program uzupełniła rozmowa Katarzyny Kochaniak-Roman Dyrektor Marketingu i Komunikacji Polskiego Komitetu Olimpijskiego z Bartoszem Zmarzlikiem, sześciokrotnym indywidualnym mistrzem świata na żużlu. Wśród prelegentów pierwszego dnia Forum znaleźli się m.in.: dr hab. Przemysław Czarnek, prof. KUL, Poseł na Sejm RP, prof. Fabrizio Giulimondi, Dziekan Kolegium Nauk Prawnych Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika, Radosław Piesiewicz, Prezes Polskiego Komitetu Olimpijskiego jak również Czesław Lang, srebrny medalista igrzysk olimpijskich, dyrektor generalny Tour de Pologne. 

Drugi dzień wydarzenia otworzył Premier Polski w latach 2017-2023, Prezydent Europejskiej Partii Konserwatystów i Reformatorów Mateusz Morawiecki. Premier w swoim wystąpieniu podkreślał, jak duży potencjał ma Europa Środkowo-Wschodnia, aby stać się jednym z motorów rozwoju całej Europy. Trójmorze to nasza szansa na silne połączenia gospodarcze, infrastrukturalne, energetyczne i cyfrowe. To Via Carpatia, Rail Baltica i obronna. 

Najważniejszym punktem drugiego dnia wydarzenia było podpisanie Memorandum w sprawie Lubelskiego Centrum Obliczeń Kwantowych pomiędzy Samorządem Województwa Lubelskiego, Politechniką Lubelską, Uniwersytetem Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Uniwersytetem Medycznym w Lublinie, Uniwersytetem Przyrodniczym  w Lublinie, Katolickim Uniwersytetem Lubelskim Jana Pawła II. Partnerzy memorandum podjęli się wspólnego przedsięwzięcia, którego efektem będzie uruchomienie komputera kwantowego. Inwestycja wesprze badania uczelni i usprawni zarządzanie danymi w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Lubelskiego. 

Drugi dzień Forum Międzynarodowego obejmował debaty o boomie inwestycyjnym, bezpieczeństwie energetycznym, polsko-ukraińskiej współpracy transgranicznej, infrastrukturze podwójnego zastosowania. Nie zabrakło również debat o kulturze czy też dyskusji wokół środowiska i klimatu Trójmorza.

Wśród prelegentów drugiego dnia Forum znaleźli się m.in. Beata Daszyńska – Muzyczka, Prezes Three Seas Business Council oraz Paweł Nierada, współzałożyciel tej organizacji, Haris Dalkitzis, Zastępca Gubernatora greckiego regionu Wschodnia Macedonia i Tracja, Christian Debève, Przewodniczący Komisji francuskiego Regionu Grand Est, Andriy Sheketa, wiceprzewodniczącego Zakarpackiej Rady Obwodowej (Ukraina), Simion Cretu, Dyrektor Generalny Agencji Rozwoju Regionalnego “Centru” z Rumunii, a także prof. dr hab. inż. Roman Niżnikowski, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego.  

Istotnym punktem Forum Międzynarodowego była sesja Meet&Greet dedykowana gminom i NGO-som, w której wzięli udział partnerzy z Polski, Austrii, Grecji, Rumuni i Ukrainy prezentując swoje najlepsze projekty i poszukując partnerów do kolejnych przedsięwzięć. 

Mówcy w szerokim konsensusie potwierdzili znaczenie Inicjatywy Trójmorza jako platformy wzmacniającej łączność regionalną, konwergencję gospodarczą oraz odporność Europy Środkowej i Wschodniej. Szczególny nacisk położono na rozwój infrastruktury w obszarze transportu, energetyki i łączności cyfrowej, a także na wzmacnianie bezpieczeństwa energetycznego i dywersyfikację źródeł energii.

Wiele delegacji podkreśliło, że Inicjatywa powinna pozostać komplementarna wobec ram Unii Europejskiej oraz przyczyniać się do realizacji wspólnych celów UE, w tym spójności, konkurencyjności i zielonej transformacji. Zwrócono także uwagę na konieczność dostosowania inwestycji do celów zrównoważonego rozwoju, przy zapewnieniu dobrego zarządzania, przejrzystości oraz efektywnego wykorzystania środków publicznych i prywatnych. Uczestnicy zwrócili również uwagę na coraz bardziej złożone środowisko geopolityczne. Ponownie wyrażono silne i nieprzerwane wsparcie dla Ukrainy oraz jednoznacznie potępiono rosyjską agresję. Podkreślono także szersze implikacje bezpieczeństwa wynikające z trwających konfliktów, wskazując na potrzebę wzmacniania odporności poprzez rozwój infrastruktury, mobilności wojskowej oraz regionalnej współpracy w obszarach obronności i energetyki.

W dyskusji dodatkowo zaakcentowano strategiczną wartość dyplomacji parlamentarnej. Uczestnicy wezwali do bardziej uporządkowanego i ciągłego zaangażowania parlamentów, w tym do tworzenia trwałych mechanizmów współpracy oraz wzmacniania współpracy z rządami, ekspertami i środowiskiem biznesowym. Podkreślono znaczenie wymiany najlepszych praktyk oraz zapewnienia stałej uwagi politycznej dla Inicjatywy.

Wystąpienia partnerów strategicznych i państw stowarzyszonych potwierdziły rosnący międzynarodowy wymiar Inicjatywy. Podkreślono jej rolę nie tylko jako regionalnej platformy infrastrukturalnej, lecz także jako narzędzia wzmacniania szerszej współpracy europejskiej i transatlantyckiej, a także wspierania polityki rozszerzenia Unii Europejskiej i integracji państw partnerskich. Zwrócono również uwagę na konkretne efekty kluczowych projektów w obszarach energetyki, infrastruktury i innowacji, wskazując jednocześnie na potrzebę przyspieszenia ich realizacji w celu zapewnienia widocznych korzyści dla obywateli i gospodarki regionu.

Szczyt zakończył się przedstawieniem i przyjęciem Wspólnej deklaracji przewodniczących parlamentów oraz wysokich przedstawicieli państw uczestniczących w Inicjatywie Trójmorza. Dokument potwierdza wspólne zaangażowanie na rzecz wzmacniania łączności, odporności i współpracy w regionie trzech mórz, przy jednoczesnym wsparciu relacji transatlantyckich oraz polityki rozszerzenia Unii Europejskiej. Uczestnicy stanowczo potępili rosyjską agresję na Ukrainę oraz ponownie wyrazili niezachwiane poparcie dla suwerenności, niepodległości i integralności terytorialnej Ukrainy, jak również dla wysiłków na rzecz osiągnięcia kompleksowego, sprawiedliwego i trwałego pokoju. Wspólna deklaracja wzywa także do dalszego wzmacniania współpracy parlamentarnej poprzez regularne spotkania na wysokim szczeblu, lepszą koordynację między parlamentami narodowymi oraz intensywniejsze zaangażowanie odpowiednich interesariuszy, w tym sektora prywatnego.

Parlamentarny szczyt został oficjalnie zamknięty przez przewodniczącego chorwackiego parlamentu, który ogłosił przyjęcie Wspólnej deklaracji oraz wyraził uznanie dla wsparcia ze strony państw stowarzyszonych Inicjatywy – Albanii, Czarnogóry, Mołdawii i Ukrainy – oraz partnera strategicznego, Turcji. Jednocześnie życzył powodzenia Słowacji w przejęciu przewodnictwa w Inicjatywie Trójmorza po szczycie w Dubrowniku w kwietniu 2026 roku.

Autor zdjęcia: Hina/Edvard Šušak

Wydarzenie, organizowane z inicjatywy Województwa Lubelskiego, odbyło się pod honorowym patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego. Wśród gości znaleźli się, przedstawiciele 25 oficjalnych delegacji zagranicznych m.in. z Chorwacji, Rumunii, Słowacji, Litwy, Ukrainy, Bułgarii, Francji, Mołdawii a po raz pierwszy także delegacje z Albanii, a także ambasadorowie Austrii, Bułgarii, Chorwacji, Czech, Łotwy, Słowacji, Słowenii, Królestwa Niderlandów i Czarnogóry.   

Podczas inauguracji Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski podkreślił znaczenie współpracy państw regionu dla budowania bezpieczeństwa, stabilności i rozwoju gospodarczego. Uczestnicy wysłuchali również wystąpienia online Prezydenta RP Karola Nawrockiego oraz rozmowy z Andrzejem Dudą, Prezydentem RP w latach 2015–2025, poświęconej dziesięcioletniej historii Inicjatywy Trójmorza. 

Drugi dzień Kongresu otworzył były Prezes Rady Ministrów Mateusz Morawiecki, który zwrócił uwagę na strategiczne znaczenie współpracy regionów oraz rozwoju infrastruktury komunikacyjnej na osi północ–południe. W ramach sesji otwarcia podpisano memorandum dotyczące utworzenia Lubelskiego Centrum Obliczeń Kwantowych. Dokument został zawarty pomiędzy Samorządem Województwa Lubelskiego a przedstawicielami lubelskich uczelni wyższych i stanowi ważny krok w kierunku rozwoju nowoczesnych technologii oraz cyberbezpieczeństwa w regionie. 

Obrady i panele eksperckie realizowane były w pięciu liniach programowych:  

• Forum Międzynarodowym,  

• Forum Gospodarczym, 

• Forum Bezpieczeństwa (współorganizator: Defence24), 

• Forum Naukowym (przy współpracy z KUL, IRST oraz SGMK), 

• Forum Młodych (przy udziale Młodzieżowego Sejmiku WL). 

Łącznie podczas dwóch dni Kongresu odbyło się 46 debat z udziałem ponad 180 panelistów reprezentujących różne środowiska i kraje regionu, wśród których znaleźli się eksperci, naukowcy oraz liderzy opinii publicznej m.in. Beata Daszyńska-Muzyczka – członek Rady Gospodarczej przy Prezydencie RP, założyciel i prezes Three Seas Business Council, gen. broni rez. dr Jarosław Gromadziński – Prezes Defence Institute, reprezentujący Grupę Defence24, a także przedstawiciele samorządów, uczelni, think-tanków i biznesu. 

W przygotowaniu debat mieliśmy zaszczyt współpracować z m.in. Kancelarią Prezydenta RP, Instytutem Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Three Seas Business Council, Ośrodkiem Studiów Wschodnich, Instytutem Myśli Schumana, Cyfrową Polską, a także polskimi uczelniami: Katolickim Uniwersytetem Lubelskim, Uniwersytetem Marii Curie-Skłodowskiej, Szkołą Główną Mikołaja Kopernika w Warszawie czy Akademią Zamojską. 

Forum Gospodarcze 

Forum Gospodarcze pozostaje główną częścią składową Kongresu, oferując przestrzeń do dyskusji dla biznesu, strefę wystawienniczą, spotkania B2B z uczestnikami międzynarodowych misji gospodarczych oraz strefę innowacji. 

Nowość tej edycji – Forum Bezpieczeństwa 

Nowością w 2026 roku było Forum Bezpieczeństwa, podczas którego poruszano zagadnienia m.in. odporności lokalnej, bezpieczeństwa zdrowotnego i społecznego, ochrony infrastruktury krytycznej, cyberbezpieczeństwa i roli samorządów w reagowaniu na kryzysy.  

Sieć Regionów Trójmorza zyskała nowych członków 

Ścisła współpraca pomiędzy regionami w Sieci Regionów Trójmorza pozwala na realizację wspólnych projektów z różnych dziedzin: gospodarki, infrastruktury, ochrony środowiska, cyfryzacji oraz edukacji i nauki.  

Podczas Kongresu rozszerzono Sieć, do której dołączyły nowe regiony: Okręg Vaslui z Rumunii oraz region Wschodniej Macedonii i Tracji z Grecji. Dzięki temu inicjatywa obejmuje już 30 regionów z 9 państw Europy Środkowej i Wschodniej. Dodatkowo, do Sieci Uniwersytetów Trójmorza przystąpiły kolejne uczelnie z Albanii, Turcji i Hiszpanii. 

W poprzednich edycjach Kongres Trójmorza przyczynił się nie tylko do powstania Sieci Regionów Trójmorza, ale również do powstania Sieci Turystycznej oraz Sieci Uniwersytetów Trójmorza. 

Koncert na Gali Regionów Trójmorza 

Integralną częścią wydarzenia jest Gala Regionów Trójmorza, podczas której wręczono nagrody „Międzynarodowy Sukces w obszarze Inicjatywy Trójmorza”. Wyróżnienia otrzymali przedstawiciele biznesu, dyplomacji oraz sektora bezpieczeństwa za szczególny wkład w rozwój współpracy międzynarodowej i wzmacnianie potencjału regionu.  

Tegoroczni laureaci nagrody:  

• w kategorii firma międzynarodowa – Perła – Browary Lubelskie SA, jeden z największych niezależnych producentów piwa w Polsce, którego tradycja sięga 1846 roku. Dziś to nowoczesne przedsiębiorstwo, które z powodzeniem łączy doświadczenie z innowacją, rozwijając swoją działalność zarówno w kraju, jak i za granicą, 

• w kategorii firma regionalna – WOD-BUD Sp. z o.o., firma z imponującą tradycją, która od lat współtworzy rozwój infrastruktury naszego regionu. Polska firma rodzinna działa nieprzerwanie od 1920 roku, 

• w kategorii osoba – Jego Ekscelencja Tomislav Vidošević Ambasador Republiki Chorwacji w Polsce. Od lat konsekwentnie wzmacnia zarówno relacje polsko-chorwackie, jak i współpracę w ramach Inicjatywy Trójmorza, aktywnie wspierając dialog polityczny, gospodarczy i kulturalny w regionie Europy Środkowej i Wschodniej 

• w kategorii bezpieczeństwo – generał dywizji dr Krzysztof Stańczyk, dowódca, który konsekwentnie rozwija Wojska Obrony Terytorialnej jako formację odpowiadającą na współczesne wyzwania bezpieczeństwa. 

Podczas gali wręczono także nagrodę Polskiej Racji Stanu Instytutu Polska–Europa, którą odebrał Robert Kostro, wybitny historyk i publicysta, w latach 2006–2024 twórca i dyrektor Muzeum Historii Polski, powstałego na terenie warszawskiej cytadeli. 

Wieczór pierwszego dnia zwieńczył Koncert Muzyki Trójmorza, wyjątkowe wydarzenie artystyczne prezentujące bogactwo kulturowe Województwa Lubelskiego i państw regionu. Dzięki występom muzyków, zespołów tanecznych oraz wykorzystaniu nowoczesnych multimediów uczestnicy mogli poznać historię i dziedzictwo kulturowe obszaru Trójmorza. 

Kongres Trójmorza 2026 w liczbach: 

• 2161 zarejestrowanych osób z 37 krajów (reprezentują oni 13 krajów Trójmorza, ale także dalsze regiony świata m.in. Argentynę, Azerbejdżan, Kanadę, Portugalię, Demokratyczną Republikę Konga, Stany Zjednoczone oraz Niderlandy) 

• Udział wzięło 1565 uczestników, w tym 25 delegacji oficjalnych z krajów Trójmorza i Europy, m.in. Chorwacji, Grecji, Rumunii, Słowacji, Litwy, Ukrainy, Bułgarii, Francji, Mołdawii a także z Albanii, 

• 46 paneli, ponad 180 panelistów 

• 5 linii programowych: międzynarodowa, gospodarcza, bezpieczeństwa, naukowa i młodych 

• 8 ambasadorów i szefów misji z Austrii, Chorwacji, Czech, Bułgarii, Łotwy, Słowacji, Królestwa Niderlandów oraz Czarnogóry 

• Ciekawi keynote speakerzy: b.prezydent Andrzej Duda, prezydent EKR Mateusz Morawiecki, Beata Daszyńska-Muzyczka – prezes Three Seas Business Council, gen. broni rez. dr Jarosław Gromadziński – Prezes Defence Institute, mistrzowie sportowi: Bartosz Zmarzlik, Julia Szeremeta, Marek Stańczyk; 

• Podpisanie porozumień i listów intencyjnych m.in. memorandum powołującego Centrum Obliczeń Kwantowych, umowy z regionem Gran Est z Francji,  

• Przyjęcie nowych członków do Sieci Regionów Trójmorza (z Rumunii i Grecji). W 2026 roku Sieć łącznie liczy 30 regionów z 9 krajów 

• Przyjęcie nowych uniwersytetów do Sieci Uniwersytetów Trójmorza: z Albanii – Uniwersytet Aleksandra Xhuvaniego, z Turcji – Uniwersytet Artuklu, oraz z Hiszpanii – Uniwersytet im. Ferdynanda III. 

• Misje gospodarcze oraz strefa B2B, wystawiennicza i innowacji dla przedsiębiorców 

• Wręczenie nagród w kategoriach: firma międzynarodowa, regionalna, osoba oraz bezpieczeństwo 

• 32 partnerów merytorycznych, instytutów analitycznych i naukowych  

• 20 partnerów medialnych 

• Patronat honorowy Prezydenta RP Karola Nawrockiego 

Mówcy w szerokim konsensusie potwierdzili znaczenie Inicjatywy Trójmorza jako platformy wzmacniającej łączność regionalną, konwergencję gospodarczą oraz odporność Europy Środkowej i Wschodniej. Szczególny nacisk położono na rozwój infrastruktury w obszarze transportu, energetyki i łączności cyfrowej, a także na wzmacnianie bezpieczeństwa energetycznego i dywersyfikację źródeł energii.

Wiele delegacji podkreśliło, że Inicjatywa powinna pozostać komplementarna wobec ram Unii Europejskiej oraz przyczyniać się do realizacji wspólnych celów UE, w tym spójności, konkurencyjności i zielonej transformacji. Zwrócono także uwagę na konieczność dostosowania inwestycji do celów zrównoważonego rozwoju, przy zapewnieniu dobrego zarządzania, przejrzystości oraz efektywnego wykorzystania środków publicznych i prywatnych. Uczestnicy zwrócili również uwagę na coraz bardziej złożone środowisko geopolityczne. Ponownie wyrażono silne i nieprzerwane wsparcie dla Ukrainy oraz jednoznacznie potępiono rosyjską agresję. Podkreślono także szersze implikacje bezpieczeństwa wynikające z trwających konfliktów, wskazując na potrzebę wzmacniania odporności poprzez rozwój infrastruktury, mobilności wojskowej oraz regionalnej współpracy w obszarach obronności i energetyki.

W dyskusji dodatkowo zaakcentowano strategiczną wartość dyplomacji parlamentarnej. Uczestnicy wezwali do bardziej uporządkowanego i ciągłego zaangażowania parlamentów, w tym do tworzenia trwałych mechanizmów współpracy oraz wzmacniania współpracy z rządami, ekspertami i środowiskiem biznesowym. Podkreślono znaczenie wymiany najlepszych praktyk oraz zapewnienia stałej uwagi politycznej dla Inicjatywy.

Wystąpienia partnerów strategicznych i państw stowarzyszonych potwierdziły rosnący międzynarodowy wymiar Inicjatywy. Podkreślono jej rolę nie tylko jako regionalnej platformy infrastrukturalnej, lecz także jako narzędzia wzmacniania szerszej współpracy europejskiej i transatlantyckiej, a także wspierania polityki rozszerzenia Unii Europejskiej i integracji państw partnerskich. Zwrócono również uwagę na konkretne efekty kluczowych projektów w obszarach energetyki, infrastruktury i innowacji, wskazując jednocześnie na potrzebę przyspieszenia ich realizacji w celu zapewnienia widocznych korzyści dla obywateli i gospodarki regionu.

Szczyt zakończył się przedstawieniem i przyjęciem Wspólnej deklaracji przewodniczących parlamentów oraz wysokich przedstawicieli państw uczestniczących w Inicjatywie Trójmorza. Dokument potwierdza wspólne zaangażowanie na rzecz wzmacniania łączności, odporności i współpracy w regionie trzech mórz, przy jednoczesnym wsparciu relacji transatlantyckich oraz polityki rozszerzenia Unii Europejskiej. Uczestnicy stanowczo potępili rosyjską agresję na Ukrainę oraz ponownie wyrazili niezachwiane poparcie dla suwerenności, niepodległości i integralności terytorialnej Ukrainy, jak również dla wysiłków na rzecz osiągnięcia kompleksowego, sprawiedliwego i trwałego pokoju. Wspólna deklaracja wzywa także do dalszego wzmacniania współpracy parlamentarnej poprzez regularne spotkania na wysokim szczeblu, lepszą koordynację między parlamentami narodowymi oraz intensywniejsze zaangażowanie odpowiednich interesariuszy, w tym sektora prywatnego.

Parlamentarny szczyt został oficjalnie zamknięty przez przewodniczącego chorwackiego parlamentu, który ogłosił przyjęcie Wspólnej deklaracji oraz wyraził uznanie dla wsparcia ze strony państw stowarzyszonych Inicjatywy – Albanii, Czarnogóry, Mołdawii i Ukrainy – oraz partnera strategicznego, Turcji. Jednocześnie życzył powodzenia Słowacji w przejęciu przewodnictwa w Inicjatywie Trójmorza po szczycie w Dubrowniku w kwietniu 2026 roku.

Autor zdjęcia: Hina/Edvard Šušak

Rozmowa z Beatą Daszyńską-Muzyczką – członkiem Rady Gospodarczej przy Prezydencie RP, założycielem i prezesem Three Seas Business Council – poświęcona jest strategicznym inwestycjom w regionie Trójmorza, rozwojowi infrastruktury, współpracy gospodarczej oraz roli kapitału i instytucji finansowych w budowaniu konkurencyjności Europy Środkowo-Wschodniej.

Mówcy w szerokim konsensusie potwierdzili znaczenie Inicjatywy Trójmorza jako platformy wzmacniającej łączność regionalną, konwergencję gospodarczą oraz odporność Europy Środkowej i Wschodniej. Szczególny nacisk położono na rozwój infrastruktury w obszarze transportu, energetyki i łączności cyfrowej, a także na wzmacnianie bezpieczeństwa energetycznego i dywersyfikację źródeł energii.

Wiele delegacji podkreśliło, że Inicjatywa powinna pozostać komplementarna wobec ram Unii Europejskiej oraz przyczyniać się do realizacji wspólnych celów UE, w tym spójności, konkurencyjności i zielonej transformacji. Zwrócono także uwagę na konieczność dostosowania inwestycji do celów zrównoważonego rozwoju, przy zapewnieniu dobrego zarządzania, przejrzystości oraz efektywnego wykorzystania środków publicznych i prywatnych. Uczestnicy zwrócili również uwagę na coraz bardziej złożone środowisko geopolityczne. Ponownie wyrażono silne i nieprzerwane wsparcie dla Ukrainy oraz jednoznacznie potępiono rosyjską agresję. Podkreślono także szersze implikacje bezpieczeństwa wynikające z trwających konfliktów, wskazując na potrzebę wzmacniania odporności poprzez rozwój infrastruktury, mobilności wojskowej oraz regionalnej współpracy w obszarach obronności i energetyki.

W dyskusji dodatkowo zaakcentowano strategiczną wartość dyplomacji parlamentarnej. Uczestnicy wezwali do bardziej uporządkowanego i ciągłego zaangażowania parlamentów, w tym do tworzenia trwałych mechanizmów współpracy oraz wzmacniania współpracy z rządami, ekspertami i środowiskiem biznesowym. Podkreślono znaczenie wymiany najlepszych praktyk oraz zapewnienia stałej uwagi politycznej dla Inicjatywy.

Wystąpienia partnerów strategicznych i państw stowarzyszonych potwierdziły rosnący międzynarodowy wymiar Inicjatywy. Podkreślono jej rolę nie tylko jako regionalnej platformy infrastrukturalnej, lecz także jako narzędzia wzmacniania szerszej współpracy europejskiej i transatlantyckiej, a także wspierania polityki rozszerzenia Unii Europejskiej i integracji państw partnerskich. Zwrócono również uwagę na konkretne efekty kluczowych projektów w obszarach energetyki, infrastruktury i innowacji, wskazując jednocześnie na potrzebę przyspieszenia ich realizacji w celu zapewnienia widocznych korzyści dla obywateli i gospodarki regionu.

Szczyt zakończył się przedstawieniem i przyjęciem Wspólnej deklaracji przewodniczących parlamentów oraz wysokich przedstawicieli państw uczestniczących w Inicjatywie Trójmorza. Dokument potwierdza wspólne zaangażowanie na rzecz wzmacniania łączności, odporności i współpracy w regionie trzech mórz, przy jednoczesnym wsparciu relacji transatlantyckich oraz polityki rozszerzenia Unii Europejskiej. Uczestnicy stanowczo potępili rosyjską agresję na Ukrainę oraz ponownie wyrazili niezachwiane poparcie dla suwerenności, niepodległości i integralności terytorialnej Ukrainy, jak również dla wysiłków na rzecz osiągnięcia kompleksowego, sprawiedliwego i trwałego pokoju. Wspólna deklaracja wzywa także do dalszego wzmacniania współpracy parlamentarnej poprzez regularne spotkania na wysokim szczeblu, lepszą koordynację między parlamentami narodowymi oraz intensywniejsze zaangażowanie odpowiednich interesariuszy, w tym sektora prywatnego.

Parlamentarny szczyt został oficjalnie zamknięty przez przewodniczącego chorwackiego parlamentu, który ogłosił przyjęcie Wspólnej deklaracji oraz wyraził uznanie dla wsparcia ze strony państw stowarzyszonych Inicjatywy – Albanii, Czarnogóry, Mołdawii i Ukrainy – oraz partnera strategicznego, Turcji. Jednocześnie życzył powodzenia Słowacji w przejęciu przewodnictwa w Inicjatywie Trójmorza po szczycie w Dubrowniku w kwietniu 2026 roku.

Autor zdjęcia: Hina/Edvard Šušak

Jaką rolę odgrywa Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II na arenie międzynarodowej? W rozmowie z dr hab. Beatą Piskorską, prorektor KUL poruszamy temat Sieci Uniwersytetów Trójmorza, współpracy naukowej w Europie Środkowo-Wschodniej oraz roli uczelni w rozwoju edukacji i badań w regionie.

Mówcy w szerokim konsensusie potwierdzili znaczenie Inicjatywy Trójmorza jako platformy wzmacniającej łączność regionalną, konwergencję gospodarczą oraz odporność Europy Środkowej i Wschodniej. Szczególny nacisk położono na rozwój infrastruktury w obszarze transportu, energetyki i łączności cyfrowej, a także na wzmacnianie bezpieczeństwa energetycznego i dywersyfikację źródeł energii.

Wiele delegacji podkreśliło, że Inicjatywa powinna pozostać komplementarna wobec ram Unii Europejskiej oraz przyczyniać się do realizacji wspólnych celów UE, w tym spójności, konkurencyjności i zielonej transformacji. Zwrócono także uwagę na konieczność dostosowania inwestycji do celów zrównoważonego rozwoju, przy zapewnieniu dobrego zarządzania, przejrzystości oraz efektywnego wykorzystania środków publicznych i prywatnych. Uczestnicy zwrócili również uwagę na coraz bardziej złożone środowisko geopolityczne. Ponownie wyrażono silne i nieprzerwane wsparcie dla Ukrainy oraz jednoznacznie potępiono rosyjską agresję. Podkreślono także szersze implikacje bezpieczeństwa wynikające z trwających konfliktów, wskazując na potrzebę wzmacniania odporności poprzez rozwój infrastruktury, mobilności wojskowej oraz regionalnej współpracy w obszarach obronności i energetyki.

W dyskusji dodatkowo zaakcentowano strategiczną wartość dyplomacji parlamentarnej. Uczestnicy wezwali do bardziej uporządkowanego i ciągłego zaangażowania parlamentów, w tym do tworzenia trwałych mechanizmów współpracy oraz wzmacniania współpracy z rządami, ekspertami i środowiskiem biznesowym. Podkreślono znaczenie wymiany najlepszych praktyk oraz zapewnienia stałej uwagi politycznej dla Inicjatywy.

Wystąpienia partnerów strategicznych i państw stowarzyszonych potwierdziły rosnący międzynarodowy wymiar Inicjatywy. Podkreślono jej rolę nie tylko jako regionalnej platformy infrastrukturalnej, lecz także jako narzędzia wzmacniania szerszej współpracy europejskiej i transatlantyckiej, a także wspierania polityki rozszerzenia Unii Europejskiej i integracji państw partnerskich. Zwrócono również uwagę na konkretne efekty kluczowych projektów w obszarach energetyki, infrastruktury i innowacji, wskazując jednocześnie na potrzebę przyspieszenia ich realizacji w celu zapewnienia widocznych korzyści dla obywateli i gospodarki regionu.

Szczyt zakończył się przedstawieniem i przyjęciem Wspólnej deklaracji przewodniczących parlamentów oraz wysokich przedstawicieli państw uczestniczących w Inicjatywie Trójmorza. Dokument potwierdza wspólne zaangażowanie na rzecz wzmacniania łączności, odporności i współpracy w regionie trzech mórz, przy jednoczesnym wsparciu relacji transatlantyckich oraz polityki rozszerzenia Unii Europejskiej. Uczestnicy stanowczo potępili rosyjską agresję na Ukrainę oraz ponownie wyrazili niezachwiane poparcie dla suwerenności, niepodległości i integralności terytorialnej Ukrainy, jak również dla wysiłków na rzecz osiągnięcia kompleksowego, sprawiedliwego i trwałego pokoju. Wspólna deklaracja wzywa także do dalszego wzmacniania współpracy parlamentarnej poprzez regularne spotkania na wysokim szczeblu, lepszą koordynację między parlamentami narodowymi oraz intensywniejsze zaangażowanie odpowiednich interesariuszy, w tym sektora prywatnego.

Parlamentarny szczyt został oficjalnie zamknięty przez przewodniczącego chorwackiego parlamentu, który ogłosił przyjęcie Wspólnej deklaracji oraz wyraził uznanie dla wsparcia ze strony państw stowarzyszonych Inicjatywy – Albanii, Czarnogóry, Mołdawii i Ukrainy – oraz partnera strategicznego, Turcji. Jednocześnie życzył powodzenia Słowacji w przejęciu przewodnictwa w Inicjatywie Trójmorza po szczycie w Dubrowniku w kwietniu 2026 roku.

Autor zdjęcia: Hina/Edvard Šušak

Podczas VI Samorządowego Kongresu Trójmorza oraz Forum Gospodarczego gościem specjalnym będzie gen. broni rez. dr Jarosław Gromadziński — prezes Defence Institute, reprezentujący Grupę Defence24. Rozmowa poświęcona jest bezpieczeństwu regionu Trójmorza, wyzwaniom geopolitycznym oraz współpracy samorządów, gospodarki i sektora obronnego w budowaniu odporności państwa i regionu.

Mówcy w szerokim konsensusie potwierdzili znaczenie Inicjatywy Trójmorza jako platformy wzmacniającej łączność regionalną, konwergencję gospodarczą oraz odporność Europy Środkowej i Wschodniej. Szczególny nacisk położono na rozwój infrastruktury w obszarze transportu, energetyki i łączności cyfrowej, a także na wzmacnianie bezpieczeństwa energetycznego i dywersyfikację źródeł energii.

Wiele delegacji podkreśliło, że Inicjatywa powinna pozostać komplementarna wobec ram Unii Europejskiej oraz przyczyniać się do realizacji wspólnych celów UE, w tym spójności, konkurencyjności i zielonej transformacji. Zwrócono także uwagę na konieczność dostosowania inwestycji do celów zrównoważonego rozwoju, przy zapewnieniu dobrego zarządzania, przejrzystości oraz efektywnego wykorzystania środków publicznych i prywatnych. Uczestnicy zwrócili również uwagę na coraz bardziej złożone środowisko geopolityczne. Ponownie wyrażono silne i nieprzerwane wsparcie dla Ukrainy oraz jednoznacznie potępiono rosyjską agresję. Podkreślono także szersze implikacje bezpieczeństwa wynikające z trwających konfliktów, wskazując na potrzebę wzmacniania odporności poprzez rozwój infrastruktury, mobilności wojskowej oraz regionalnej współpracy w obszarach obronności i energetyki.

W dyskusji dodatkowo zaakcentowano strategiczną wartość dyplomacji parlamentarnej. Uczestnicy wezwali do bardziej uporządkowanego i ciągłego zaangażowania parlamentów, w tym do tworzenia trwałych mechanizmów współpracy oraz wzmacniania współpracy z rządami, ekspertami i środowiskiem biznesowym. Podkreślono znaczenie wymiany najlepszych praktyk oraz zapewnienia stałej uwagi politycznej dla Inicjatywy.

Wystąpienia partnerów strategicznych i państw stowarzyszonych potwierdziły rosnący międzynarodowy wymiar Inicjatywy. Podkreślono jej rolę nie tylko jako regionalnej platformy infrastrukturalnej, lecz także jako narzędzia wzmacniania szerszej współpracy europejskiej i transatlantyckiej, a także wspierania polityki rozszerzenia Unii Europejskiej i integracji państw partnerskich. Zwrócono również uwagę na konkretne efekty kluczowych projektów w obszarach energetyki, infrastruktury i innowacji, wskazując jednocześnie na potrzebę przyspieszenia ich realizacji w celu zapewnienia widocznych korzyści dla obywateli i gospodarki regionu.

Szczyt zakończył się przedstawieniem i przyjęciem Wspólnej deklaracji przewodniczących parlamentów oraz wysokich przedstawicieli państw uczestniczących w Inicjatywie Trójmorza. Dokument potwierdza wspólne zaangażowanie na rzecz wzmacniania łączności, odporności i współpracy w regionie trzech mórz, przy jednoczesnym wsparciu relacji transatlantyckich oraz polityki rozszerzenia Unii Europejskiej. Uczestnicy stanowczo potępili rosyjską agresję na Ukrainę oraz ponownie wyrazili niezachwiane poparcie dla suwerenności, niepodległości i integralności terytorialnej Ukrainy, jak również dla wysiłków na rzecz osiągnięcia kompleksowego, sprawiedliwego i trwałego pokoju. Wspólna deklaracja wzywa także do dalszego wzmacniania współpracy parlamentarnej poprzez regularne spotkania na wysokim szczeblu, lepszą koordynację między parlamentami narodowymi oraz intensywniejsze zaangażowanie odpowiednich interesariuszy, w tym sektora prywatnego.

Parlamentarny szczyt został oficjalnie zamknięty przez przewodniczącego chorwackiego parlamentu, który ogłosił przyjęcie Wspólnej deklaracji oraz wyraził uznanie dla wsparcia ze strony państw stowarzyszonych Inicjatywy – Albanii, Czarnogóry, Mołdawii i Ukrainy – oraz partnera strategicznego, Turcji. Jednocześnie życzył powodzenia Słowacji w przejęciu przewodnictwa w Inicjatywie Trójmorza po szczycie w Dubrowniku w kwietniu 2026 roku.

Autor zdjęcia: Hina/Edvard Šušak

To dobry moment do zapoznania się z agendą wydarzenia – przygotowaliśmy dla Państwa szereg interesujących punktów w programie oraz wystąpień gości, którzy będą dzielić się swoją wiedzą i doświadczeniem.

W tym roku mamy zaszczyt współpracować z tak prestiżowymi partnerami, jak m.in. Kancelarią Prezydenta RP, Instytutem Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Three Seas Business Council, Ośrodkiem Studiów Wschodnich, Instytutem Myśli Schumana, Cyfrową Polską, a także polskimi uczelniami: Katolickim Uniwersytetem Lubelskim, Uniwersytetem Marii Curie-Skłodowskiej, Szkołą Główną Mikołaja Kopernika w Warszawie czy Akademią Zamojską.

ZOBACZ AGENDĘ 2026

– AGENDA 1 DNIA (27.05.2026)

– AGENDA 2 DNIA (28.05.2026)

POZNAJ PRELEGENTÓW 2026

– PRELEGENCI 1 DNIA (27.05.2026)

– PRELEGENCI 2 DNIA (28.05.2026)

Zachęcamy również do śledzenia aktualności dotyczących Kongresu na naszej stronie głównej oraz
w social mediach.

Do zobaczenia w Lublinie!

Mówcy w szerokim konsensusie potwierdzili znaczenie Inicjatywy Trójmorza jako platformy wzmacniającej łączność regionalną, konwergencję gospodarczą oraz odporność Europy Środkowej i Wschodniej. Szczególny nacisk położono na rozwój infrastruktury w obszarze transportu, energetyki i łączności cyfrowej, a także na wzmacnianie bezpieczeństwa energetycznego i dywersyfikację źródeł energii.

Wiele delegacji podkreśliło, że Inicjatywa powinna pozostać komplementarna wobec ram Unii Europejskiej oraz przyczyniać się do realizacji wspólnych celów UE, w tym spójności, konkurencyjności i zielonej transformacji. Zwrócono także uwagę na konieczność dostosowania inwestycji do celów zrównoważonego rozwoju, przy zapewnieniu dobrego zarządzania, przejrzystości oraz efektywnego wykorzystania środków publicznych i prywatnych. Uczestnicy zwrócili również uwagę na coraz bardziej złożone środowisko geopolityczne. Ponownie wyrażono silne i nieprzerwane wsparcie dla Ukrainy oraz jednoznacznie potępiono rosyjską agresję. Podkreślono także szersze implikacje bezpieczeństwa wynikające z trwających konfliktów, wskazując na potrzebę wzmacniania odporności poprzez rozwój infrastruktury, mobilności wojskowej oraz regionalnej współpracy w obszarach obronności i energetyki.

W dyskusji dodatkowo zaakcentowano strategiczną wartość dyplomacji parlamentarnej. Uczestnicy wezwali do bardziej uporządkowanego i ciągłego zaangażowania parlamentów, w tym do tworzenia trwałych mechanizmów współpracy oraz wzmacniania współpracy z rządami, ekspertami i środowiskiem biznesowym. Podkreślono znaczenie wymiany najlepszych praktyk oraz zapewnienia stałej uwagi politycznej dla Inicjatywy.

Wystąpienia partnerów strategicznych i państw stowarzyszonych potwierdziły rosnący międzynarodowy wymiar Inicjatywy. Podkreślono jej rolę nie tylko jako regionalnej platformy infrastrukturalnej, lecz także jako narzędzia wzmacniania szerszej współpracy europejskiej i transatlantyckiej, a także wspierania polityki rozszerzenia Unii Europejskiej i integracji państw partnerskich. Zwrócono również uwagę na konkretne efekty kluczowych projektów w obszarach energetyki, infrastruktury i innowacji, wskazując jednocześnie na potrzebę przyspieszenia ich realizacji w celu zapewnienia widocznych korzyści dla obywateli i gospodarki regionu.

Szczyt zakończył się przedstawieniem i przyjęciem Wspólnej deklaracji przewodniczących parlamentów oraz wysokich przedstawicieli państw uczestniczących w Inicjatywie Trójmorza. Dokument potwierdza wspólne zaangażowanie na rzecz wzmacniania łączności, odporności i współpracy w regionie trzech mórz, przy jednoczesnym wsparciu relacji transatlantyckich oraz polityki rozszerzenia Unii Europejskiej. Uczestnicy stanowczo potępili rosyjską agresję na Ukrainę oraz ponownie wyrazili niezachwiane poparcie dla suwerenności, niepodległości i integralności terytorialnej Ukrainy, jak również dla wysiłków na rzecz osiągnięcia kompleksowego, sprawiedliwego i trwałego pokoju. Wspólna deklaracja wzywa także do dalszego wzmacniania współpracy parlamentarnej poprzez regularne spotkania na wysokim szczeblu, lepszą koordynację między parlamentami narodowymi oraz intensywniejsze zaangażowanie odpowiednich interesariuszy, w tym sektora prywatnego.

Parlamentarny szczyt został oficjalnie zamknięty przez przewodniczącego chorwackiego parlamentu, który ogłosił przyjęcie Wspólnej deklaracji oraz wyraził uznanie dla wsparcia ze strony państw stowarzyszonych Inicjatywy – Albanii, Czarnogóry, Mołdawii i Ukrainy – oraz partnera strategicznego, Turcji. Jednocześnie życzył powodzenia Słowacji w przejęciu przewodnictwa w Inicjatywie Trójmorza po szczycie w Dubrowniku w kwietniu 2026 roku.

Autor zdjęcia: Hina/Edvard Šušak

Inicjatywa Trójmorza, obejmująca 13 państw, umacnia swoją pozycję jako jeden z najbardziej dynamicznych regionów Europy. W Dubrowniku podkreślano znaczenie rozwoju infrastruktury transportowej na osi północ–południe, a także projektów energetycznych i cyfrowych, które mają kluczowe znaczenie dla dalszego wzrostu i zwiększania odporności gospodarek.

Wyraźny akcent pierwszego dnia położony został na rolę Polski jako jednego z liderów inicjatywy. Prezydent RP Karol Nawrocki w swoim wystąpieniu wskazywał, że Trójmorze wzmacnia konkurencyjność Europy i przyczynia się do pogłębiania współpracy w regionie.

”Polska pełni rolę zarówno państwa założycielskiego, jak i nieustannego orędownika tej inicjatywy; postrzegam tę inicjatywę jako podstawę konkurencyjności Europy i motor współpracy transatlantyckiej” – podkreślał Prezydent.

Z polskiej perspektywy szczególnie mocno wybrzmiała kwestia relacji transatlantyckich, Prezydent podkreślał znaczenie współpracy ze Stanami Zjednoczonymi jako strategicznym partnerem oraz potrzebę dalszego zaangażowania w rozwój inicjatywy.

Prezydent Polski odbył w Dubrowniku także szereg spotkań bilateralnych m.in. z Sekretarzem Energii USA Chrisem Wrightem oraz Premierem Republiki Chorwacji Andrejem Plenkoviciem jak i z przedstawicielami polskiego biznesu uczestniczącymi w Forum Biznesu.

Rozmowy dotyczyły współpracy w ramach Trójmorza, bezpieczeństwa regionu oraz realizacji wspólnych projektów infrastrukturalnych, w tym w obszarze energetyki i transportu. Istotnym elementem była również promocja polskiego potencjału gospodarczego oraz roli Polski jako ważnego ogniwa w regionalnym systemie energetycznym.

Podczas szczytu w Dubrowniku do Inicjatywy jako partner strategiczny dołączyły Włochy.

Autor zdjęcia: © Grzegorz Jakubowski/KPRP

Mówcy w szerokim konsensusie potwierdzili znaczenie Inicjatywy Trójmorza jako platformy wzmacniającej łączność regionalną, konwergencję gospodarczą oraz odporność Europy Środkowej i Wschodniej. Szczególny nacisk położono na rozwój infrastruktury w obszarze transportu, energetyki i łączności cyfrowej, a także na wzmacnianie bezpieczeństwa energetycznego i dywersyfikację źródeł energii.

Wiele delegacji podkreśliło, że Inicjatywa powinna pozostać komplementarna wobec ram Unii Europejskiej oraz przyczyniać się do realizacji wspólnych celów UE, w tym spójności, konkurencyjności i zielonej transformacji. Zwrócono także uwagę na konieczność dostosowania inwestycji do celów zrównoważonego rozwoju, przy zapewnieniu dobrego zarządzania, przejrzystości oraz efektywnego wykorzystania środków publicznych i prywatnych. Uczestnicy zwrócili również uwagę na coraz bardziej złożone środowisko geopolityczne. Ponownie wyrażono silne i nieprzerwane wsparcie dla Ukrainy oraz jednoznacznie potępiono rosyjską agresję. Podkreślono także szersze implikacje bezpieczeństwa wynikające z trwających konfliktów, wskazując na potrzebę wzmacniania odporności poprzez rozwój infrastruktury, mobilności wojskowej oraz regionalnej współpracy w obszarach obronności i energetyki.

W dyskusji dodatkowo zaakcentowano strategiczną wartość dyplomacji parlamentarnej. Uczestnicy wezwali do bardziej uporządkowanego i ciągłego zaangażowania parlamentów, w tym do tworzenia trwałych mechanizmów współpracy oraz wzmacniania współpracy z rządami, ekspertami i środowiskiem biznesowym. Podkreślono znaczenie wymiany najlepszych praktyk oraz zapewnienia stałej uwagi politycznej dla Inicjatywy.

Wystąpienia partnerów strategicznych i państw stowarzyszonych potwierdziły rosnący międzynarodowy wymiar Inicjatywy. Podkreślono jej rolę nie tylko jako regionalnej platformy infrastrukturalnej, lecz także jako narzędzia wzmacniania szerszej współpracy europejskiej i transatlantyckiej, a także wspierania polityki rozszerzenia Unii Europejskiej i integracji państw partnerskich. Zwrócono również uwagę na konkretne efekty kluczowych projektów w obszarach energetyki, infrastruktury i innowacji, wskazując jednocześnie na potrzebę przyspieszenia ich realizacji w celu zapewnienia widocznych korzyści dla obywateli i gospodarki regionu.

Szczyt zakończył się przedstawieniem i przyjęciem Wspólnej deklaracji przewodniczących parlamentów oraz wysokich przedstawicieli państw uczestniczących w Inicjatywie Trójmorza. Dokument potwierdza wspólne zaangażowanie na rzecz wzmacniania łączności, odporności i współpracy w regionie trzech mórz, przy jednoczesnym wsparciu relacji transatlantyckich oraz polityki rozszerzenia Unii Europejskiej. Uczestnicy stanowczo potępili rosyjską agresję na Ukrainę oraz ponownie wyrazili niezachwiane poparcie dla suwerenności, niepodległości i integralności terytorialnej Ukrainy, jak również dla wysiłków na rzecz osiągnięcia kompleksowego, sprawiedliwego i trwałego pokoju. Wspólna deklaracja wzywa także do dalszego wzmacniania współpracy parlamentarnej poprzez regularne spotkania na wysokim szczeblu, lepszą koordynację między parlamentami narodowymi oraz intensywniejsze zaangażowanie odpowiednich interesariuszy, w tym sektora prywatnego.

Parlamentarny szczyt został oficjalnie zamknięty przez przewodniczącego chorwackiego parlamentu, który ogłosił przyjęcie Wspólnej deklaracji oraz wyraził uznanie dla wsparcia ze strony państw stowarzyszonych Inicjatywy – Albanii, Czarnogóry, Mołdawii i Ukrainy – oraz partnera strategicznego, Turcji. Jednocześnie życzył powodzenia Słowacji w przejęciu przewodnictwa w Inicjatywie Trójmorza po szczycie w Dubrowniku w kwietniu 2026 roku.

Autor zdjęcia: Hina/Edvard Šušak

Szczyt w Dubrowniku wyrasta na jedno z najważniejszych spotkań dyplomatycznych w tej części Europy, głównie ze względu na radykalnie zmieniającą się architekturę bezpieczeństwa i nową dynamikę w relacjach z Waszyngtonem. Gospodarze z Chorwacji kładą ogromny nacisk na to, by Inicjatywa Trójmorza przestała być postrzegana wyłącznie jako forum dyskusyjne, a stała się twardym narzędziem realizacji interesów gospodarczych i obronnych.

Kluczowym wątkiem, który zdominuje kuluary i oficjalne panele, jest nowa doktryna amerykańskiej administracji, którą w swoich analizach punktuje Heritage Foundation. Stany Zjednoczone, działając w nowej rzeczywistości politycznej, zaczynają stawiać twarde warunki dotyczące współfinansowania bezpieczeństwa regionu.

Głównym celem spotkania będzie wypracowanie porozumienia, w ramach którego państwa członkowskie zobowiążą się do przeznaczania co najmniej półtora procent swojego PKB na tak zwaną infrastrukturę podwójnego zastosowania. Oznacza to, że budowane autostrady, mosty czy linie kolejowe muszą być od teraz projektowane w sposób umożliwiający błyskawiczny przerzut ciężkiego sprzętu wojskowego NATO, co bezpośrednio łączy rozwój gospodarczy z realnym wzmocnieniem wschodniej flanki.

Drugim filarem szczytu w Dubrowniku jest dążenie do całkowitej suwerenności energetycznej, określanej mianem ostatecznego odcięcia od rosyjskich wpływów. Agenda przewiduje forsowanie ambitnego planu rozbudowy sieci rurociągów LNG na całych Bałkanach. Ten system przesyłowy ma stać się „krwioobiegiem”, który połączy terminale na północy i południu Europy, umożliwiając masowy odbiór gazu z USA.

Dla Amerykanów jest to projekt strategiczny, pozwalający na ugruntowanie ich pozycji jako głównego dostawcy surowców, a dla krajów regionu, sposób na trwałe zablokowanie jakichkolwiek prób energetycznego szantażu w przyszłości. Wszystko to ma być sfinansowane przy znacznym udziale prywatnego kapitału i amerykańskich funduszy inwestycyjnych, które w Dubrowniku mają przedstawić konkretne harmonogramy wejścia kapitałowego w regionalne projekty.

Mówcy w szerokim konsensusie potwierdzili znaczenie Inicjatywy Trójmorza jako platformy wzmacniającej łączność regionalną, konwergencję gospodarczą oraz odporność Europy Środkowej i Wschodniej. Szczególny nacisk położono na rozwój infrastruktury w obszarze transportu, energetyki i łączności cyfrowej, a także na wzmacnianie bezpieczeństwa energetycznego i dywersyfikację źródeł energii.

Wiele delegacji podkreśliło, że Inicjatywa powinna pozostać komplementarna wobec ram Unii Europejskiej oraz przyczyniać się do realizacji wspólnych celów UE, w tym spójności, konkurencyjności i zielonej transformacji. Zwrócono także uwagę na konieczność dostosowania inwestycji do celów zrównoważonego rozwoju, przy zapewnieniu dobrego zarządzania, przejrzystości oraz efektywnego wykorzystania środków publicznych i prywatnych. Uczestnicy zwrócili również uwagę na coraz bardziej złożone środowisko geopolityczne. Ponownie wyrażono silne i nieprzerwane wsparcie dla Ukrainy oraz jednoznacznie potępiono rosyjską agresję. Podkreślono także szersze implikacje bezpieczeństwa wynikające z trwających konfliktów, wskazując na potrzebę wzmacniania odporności poprzez rozwój infrastruktury, mobilności wojskowej oraz regionalnej współpracy w obszarach obronności i energetyki.

W dyskusji dodatkowo zaakcentowano strategiczną wartość dyplomacji parlamentarnej. Uczestnicy wezwali do bardziej uporządkowanego i ciągłego zaangażowania parlamentów, w tym do tworzenia trwałych mechanizmów współpracy oraz wzmacniania współpracy z rządami, ekspertami i środowiskiem biznesowym. Podkreślono znaczenie wymiany najlepszych praktyk oraz zapewnienia stałej uwagi politycznej dla Inicjatywy.

Wystąpienia partnerów strategicznych i państw stowarzyszonych potwierdziły rosnący międzynarodowy wymiar Inicjatywy. Podkreślono jej rolę nie tylko jako regionalnej platformy infrastrukturalnej, lecz także jako narzędzia wzmacniania szerszej współpracy europejskiej i transatlantyckiej, a także wspierania polityki rozszerzenia Unii Europejskiej i integracji państw partnerskich. Zwrócono również uwagę na konkretne efekty kluczowych projektów w obszarach energetyki, infrastruktury i innowacji, wskazując jednocześnie na potrzebę przyspieszenia ich realizacji w celu zapewnienia widocznych korzyści dla obywateli i gospodarki regionu.

Szczyt zakończył się przedstawieniem i przyjęciem Wspólnej deklaracji przewodniczących parlamentów oraz wysokich przedstawicieli państw uczestniczących w Inicjatywie Trójmorza. Dokument potwierdza wspólne zaangażowanie na rzecz wzmacniania łączności, odporności i współpracy w regionie trzech mórz, przy jednoczesnym wsparciu relacji transatlantyckich oraz polityki rozszerzenia Unii Europejskiej. Uczestnicy stanowczo potępili rosyjską agresję na Ukrainę oraz ponownie wyrazili niezachwiane poparcie dla suwerenności, niepodległości i integralności terytorialnej Ukrainy, jak również dla wysiłków na rzecz osiągnięcia kompleksowego, sprawiedliwego i trwałego pokoju. Wspólna deklaracja wzywa także do dalszego wzmacniania współpracy parlamentarnej poprzez regularne spotkania na wysokim szczeblu, lepszą koordynację między parlamentami narodowymi oraz intensywniejsze zaangażowanie odpowiednich interesariuszy, w tym sektora prywatnego.

Parlamentarny szczyt został oficjalnie zamknięty przez przewodniczącego chorwackiego parlamentu, który ogłosił przyjęcie Wspólnej deklaracji oraz wyraził uznanie dla wsparcia ze strony państw stowarzyszonych Inicjatywy – Albanii, Czarnogóry, Mołdawii i Ukrainy – oraz partnera strategicznego, Turcji. Jednocześnie życzył powodzenia Słowacji w przejęciu przewodnictwa w Inicjatywie Trójmorza po szczycie w Dubrowniku w kwietniu 2026 roku.

Autor zdjęcia: Hina/Edvard Šušak