Dzień przyjaźni polsko-węgierskiej

23 marca obchodzony jest dzień przyjaźni polsko – węgierskiej. W tym roku Andrzej Duda i János Áder mieli spotkać się symbolicznie w Bochni, jednak sytuacja pandemiczna sprawiła, że prezydenci odbyli ze sobą rozmowę telefoniczną, podczas której poruszyli kwestie m.in. obostrzeń związanych z koronawirusem, wzmacniania współpracy gospodarczej, czy wskazywali na rolę, jaką odgrywają kontakty między tymi państwami w innych formatach międzynarodowych. Podkreślona została nie tylko działalność w ramach Grupy Wyszehradzkiej, lecz także Inicjatywy Trójmorza. Prezydenci poruszyli kwestię współpracy regionalnej oraz w ramach organizacji międzynarodowych. Zwrócili uwagę na Szczyt Inicjatywy Trójmorza, który odbędzie się latem w bułgarskiej Sofii. Andrzej Duda i János Áder wskazali też na rolę Grupy Wyszehradzkiej w regionie. Zgodzili się, że V4 to „jeden z filarów polityki regionalnej zarówno Polski, jak i Węgier”, wzmacniający więzi pomiędzy Warszawą a Budapesztem.

Szczyt krajów 3SI w Sofii

W dniach 8-9 lipca w Sofii odbył się VI szczyt Inicjatywy Trójmorza. Poza kwestiami biznesowymi rozmawiano także o ważnych z perspektywy Polski zagadnieniach dotyczących budowy sieci komunikacyjnej (m.in. Via Carpatia) czy podniesionym przez stronę estońską planie budowy wspólnego systemu cyberbezpieczeństwa. Ważnym elementem poruszanym w prezydenckim panelu było stanowisko państw Trójmorza wobec współpracy z państwami Bałkanów Zachodnich oraz Partnerstwem Wschodnim. Prezydent Estonii podkreśliła znaczenie współpracy pomiędzy Inicjatywą Trójmorza a tymi dwoma regionami, które są finansowane z funduszu tej inicjatywy. Jednakże w celu usprawnienia współpracy z takimi państwami jak Mołdawia, Ukraina czy Macedonia Północna powinien powstać oddzielny fundusz, który finansowałby różne projekty w sąsiedztwie Trójmorza.

Szczyt batumski

Lipiec przyniósł także rozwój współpracy w ramach zawiązanego 17 maja 2021 roku ,,stowarzyszonego trio”, czyli nowego formatu dyplomatycznego Mołdawii, Ukrainy oraz Gruzji. 19 lipca w nadmorskim kurorcie Batumi w Gruzji odbyło się spotkanie przedstawicieli tych państw, podczas którego podpisano deklarację w sprawie integracji europejskiej. Deklaracja określa układy o stowarzyszeniu z UE jako kluczowe plany reform, a ich dalsze wdrażanie jest podstawą wzmocnienia stowarzyszenia politycznego i dalszego pogłębiania integracji gospodarczej i sektorowej trzech stowarzyszonych partnerów z UE[4]. W szczycie uczestniczył także przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel. Spotkanie tych państw, a także ich współpraca jest bardzo ważna dla krajów Inicjatywy Trójmorza ze względu na położenie jak i kontakty pomiędzy 3SI a stowarzyszonym trio. Mołdawia i Ukraina w szczególności są zainteresowane przystąpieniem do Trójmorza, więc wszelkie chęci integracji z ich stron są wyraźnym wskaźnikiem nastrojów i potencjalnych kierunków budowania współpracy. Działalność państw trio można formatowo porównać do Grupy Wyszehradzkiej w wersji 2.0 lub widzieć w niej reformę Partnerstwa Wschodniego

Kryzys migracyjny

Niezwykle ważnym problemem, mającym wpływ na wiele państw Trójmorza, jest kryzys migracyjny, który zdominował dyskurs informacyjny na przełomie jesieni i zimy 2021 roku. Już w lipcu 2021, nielegalnych przekroczeń granicy białorusko-litewskiej było kilkadziesiąt razy więcej niż zwykle. Jesienią imigranci masowo byli kierowani przez białoruskie służby specjalne na granicę z Polską. Największe napięcie na granicy polsko-białoruskiej nastąpiło w październiku−listopadzie 2021 roku. Kryzys, sprowokowany i kontrolowany przez służby specjalne Białorusi, stał się instrumentem Alaksandra Łukaszenki do wywołania napięcia na granicach z UE, w odpowiedzi na wprowadzone sankcje.

Zmiany w rządach

Rok 2021 to także zmiany osobowe w istotnych dla państw Inicjatywy Trójmorza krajach. Warto wspomnieć o Austrii i Czechach, a także i Niemczech.

W Austrii, Sebastian Kurz – poprzedni kanclerz nazywany ,,złotym dzieckiem polityki” zrezygnował z pełnienia tej funkcji po tym, jak pojawiły się podejrzenia o korupcję z jego udziałem. Kurz odszedł zupełnie z polityki, deklarując chęć zajęcia się rodziną. Po tej deklaracji jego następca, Alexander Schallenberg stojący wcześniej na czele resortu spraw zagranicznych zdecydował się odejść, a na początku grudnia 2021 zastąpił go minister spraw wewnętrznych, Karl Nehammer. Jest to istotne, biorąc pod uwagę deklaracje prezydenta Austrii – Alexander Van der Bellena o chęci współpracy w formacie Trójmorza. Rozwój Inicjatywy Trójmorza, jeśli chodzi o powstanie niezbędnej infrastruktury na osi Północ-Południe przez Europę Środkową, może być wyłącznie w naszym interesie – mówił Alexander Van der Bellen. Zapowiedział, że Wiedeń „z większym zainteresowaniem” podchodzić do Trójmorza „niż to miało miejsce jeszcze dwa lata temu”.

Z kolei w Czechach pierwszy raz po 1989 roku do sejmu nie weszła żadna partia komunistyczna. Na czele nowego rządu stanął Petr Fiala z Obywatelskiej Partii Demokratycznej (ODS). Gabinet wyznaczył sobie 12 priorytetów, w tym spójność regionalna. Forami współpracy międzynarodowej mają być również – wymienione w umowie koalicyjnej z nazwy – Grupa Wyszehradzka i Inicjatywa Trójmorza, co zwiastuje otwartość na współpracę regionalną. W świetle ostatnich wydarzeń na granicach polsko- i litewsko-białoruskiej należy zauważyć, że czeski rząd oczekuje od Brukseli skutecznej ochrony zewnętrznych granic UE. Pomóc w tym ma walka z przemytnikami ludzi, skuteczna polityka odsyłania imigrantów oraz rozwiązywanie problemów migracyjnych w państwach pochodzenia i tranzytu imigrantów. Relacja Warszawa-Praga wciąż jest utrudniona ze względu na konflikt związany z kopalnią Turów, ale oba kraje mają świetne stosunki bilateralne i dążą do rozwiązania problemu. Oprócz tego rządy w Pradze i Warszawie mają podobne wizje kooperacji w ramach V4 i Unii Europejskiej.

W Niemczech natomiast nastąpiła zmiana świateł – tak też bowiem nazwana jest nowa koalicja rządząca, składająca się z SPD, czyli socjaldemokratów, FDP – liberałów – oraz zielonych. Angela Merkel, zasiadająca w fotelu kanclerz Niemiec od 16 lat, przeszła na polityczną emeryturę, a jej miejsce zajął Olaf Scholz z SPD. Od władzy odsunięta została chadecja. Tak duża zmiana w państwie stanowiącym filar Unii Europejskiej będzie bez wątpienia miała wpływ na rozwój Inicjatywy Trójmorza. Federacyjne spojrzenie nowego rządu podniesie potrzebę budowania dialogu między państwami dwudziestki siódemki. (źródło: trimarium.pl)

Inicjatywa Trójmorza, obejmująca 13 państw, umacnia swoją pozycję jako jeden z najbardziej dynamicznych regionów Europy. W Dubrowniku podkreślano znaczenie rozwoju infrastruktury transportowej na osi północ–południe, a także projektów energetycznych i cyfrowych, które mają kluczowe znaczenie dla dalszego wzrostu i zwiększania odporności gospodarek.

Wyraźny akcent pierwszego dnia położony został na rolę Polski jako jednego z liderów inicjatywy. Prezydent RP Karol Nawrocki w swoim wystąpieniu wskazywał, że Trójmorze wzmacnia konkurencyjność Europy i przyczynia się do pogłębiania współpracy w regionie.

”Polska pełni rolę zarówno państwa założycielskiego, jak i nieustannego orędownika tej inicjatywy; postrzegam tę inicjatywę jako podstawę konkurencyjności Europy i motor współpracy transatlantyckiej” – podkreślał Prezydent.

Z polskiej perspektywy szczególnie mocno wybrzmiała kwestia relacji transatlantyckich, Prezydent podkreślał znaczenie współpracy ze Stanami Zjednoczonymi jako strategicznym partnerem oraz potrzebę dalszego zaangażowania w rozwój inicjatywy.

Prezydent Polski odbył w Dubrowniku także szereg spotkań bilateralnych m.in. z Sekretarzem Energii USA Chrisem Wrightem oraz Premierem Republiki Chorwacji Andrejem Plenkoviciem jak i z przedstawicielami polskiego biznesu uczestniczącymi w Forum Biznesu.

Rozmowy dotyczyły współpracy w ramach Trójmorza, bezpieczeństwa regionu oraz realizacji wspólnych projektów infrastrukturalnych, w tym w obszarze energetyki i transportu. Istotnym elementem była również promocja polskiego potencjału gospodarczego oraz roli Polski jako ważnego ogniwa w regionalnym systemie energetycznym.

Podczas szczytu w Dubrowniku do Inicjatywy jako partner strategiczny dołączyły Włochy.

Deklaracja XI Szczytu Inicjatywy Trójmorza

Autor zdjęcia: © Grzegorz Jakubowski/KPRP

Uroczystego otwarcia Forum dokonali Adam Andruszkiewicz – Sekretarz Stanu, Zastępca Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz Piotr Breś – Wicemarszałek Województwa Lubelskiego, którzy podkreślali znaczenie aktywności młodego pokolenia w życiu publicznym oraz rolę Forum jako przestrzeni dialogu i współpracy w regionie Trójmorza.

Panele dotyczyły roli młodzieży w procesach decyzyjnych, znaczenia reprezentacji środowisk studenckich oraz konieczności aktywnego uczestnictwa młodego pokolenia w debacie publicznej na poziomie krajowym i międzynarodowym. Partnerami merytorycznymi tego dnia były: Fundacja Inicjatyw Rozwoju Obywatelskiego, Parlament Studentów Rzeczypospolitej Polskiej oraz Nowa.org.pl. Wśród prelegentów znaleźli się m.in.: dr Marcin Gołębiowski – wiceprezydent Starachowic, Julia Bednarska-Leśniak – Przewodnicząca Parlamentu Studentów RP, Mateusz Kopaczyński – Rzecznik Praw Studenta RP, a także Giuseppe Adamo – członek Rady Programowej Nowa PL.

Drugi dzień Forum poświęcony został tematom związanym z rozwojem zawodowym, edukacją, rynkiem pracy oraz funkcjonowaniem młodych ludzi w przestrzeni informacyjnej. Szczególny nacisk położono na kwestie zatrzymywania młodych talentów w Polsce, kształtowania kompetencji przyszłości oraz wyzwań związanych z dynamicznym rozwojem technologii i mediów. Partnerami merytorycznymi były: Our Future Foundation, Warszawski Instytut Bankowości oraz Młodzieżowy Sejmik Województwa Lubelskiego. Wśród prelegentów znaleźli się m.in.: prof. dr hab. inż. Paweł Droździel – Prorektor ds. studenckich Politechniki Lubelskiej, ks. dr hab. Rafał Pastwa – dziennikarz i medioznawca, członek Polskiego Towarzystwa Komunikacji Społecznej (WNSiT KUL), a także Jakub Staniewski – Prezes Polskiego Stowarzyszenia Młodzieży.

Istotnym elementem programu były również panele realizowane w ramach wydarzenia towarzyszącego – Wschodniego Kongresu Młodych Liderów – organizowanego przez Europejski Dom Spotkań – Fundację Nowy Staw. Ich zakres obejmował zagadnienia współpracy międzynarodowej oraz znaczenia edukacji pozaformalnej w kontekście współczesnych przemian geopolitycznych i cyfrowych. Wydarzenie zgromadziło ponad 150 międzynarodowych uczestników, w tym z Polski, Ukrainy, Kazachstanu, Nigerii, Zimbabwe oraz Nowej Zelandii.

Całość wydarzenia uzupełniło power speech Julii Szeremety, które stanowiło inspirację dla uczestników i podkreśliło znaczenie zaangażowania, rozwoju osobistego oraz aktywnej postawy młodego pokolenia.

Szczyt w Dubrowniku wyrasta na jedno z najważniejszych spotkań dyplomatycznych w tej części Europy, głównie ze względu na radykalnie zmieniającą się architekturę bezpieczeństwa i nową dynamikę w relacjach z Waszyngtonem. Gospodarze z Chorwacji kładą ogromny nacisk na to, by Inicjatywa Trójmorza przestała być postrzegana wyłącznie jako forum dyskusyjne, a stała się twardym narzędziem realizacji interesów gospodarczych i obronnych.

Kluczowym wątkiem, który zdominuje kuluary i oficjalne panele, jest nowa doktryna amerykańskiej administracji, którą w swoich analizach punktuje Heritage Foundation. Stany Zjednoczone, działając w nowej rzeczywistości politycznej, zaczynają stawiać twarde warunki dotyczące współfinansowania bezpieczeństwa regionu.

Głównym celem spotkania będzie wypracowanie porozumienia, w ramach którego państwa członkowskie zobowiążą się do przeznaczania co najmniej półtora procent swojego PKB na tak zwaną infrastrukturę podwójnego zastosowania. Oznacza to, że budowane autostrady, mosty czy linie kolejowe muszą być od teraz projektowane w sposób umożliwiający błyskawiczny przerzut ciężkiego sprzętu wojskowego NATO, co bezpośrednio łączy rozwój gospodarczy z realnym wzmocnieniem wschodniej flanki.

Drugim filarem szczytu w Dubrowniku jest dążenie do całkowitej suwerenności energetycznej, określanej mianem ostatecznego odcięcia od rosyjskich wpływów. Agenda przewiduje forsowanie ambitnego planu rozbudowy sieci rurociągów LNG na całych Bałkanach. Ten system przesyłowy ma stać się „krwioobiegiem”, który połączy terminale na północy i południu Europy, umożliwiając masowy odbiór gazu z USA.

Dla Amerykanów jest to projekt strategiczny, pozwalający na ugruntowanie ich pozycji jako głównego dostawcy surowców, a dla krajów regionu, sposób na trwałe zablokowanie jakichkolwiek prób energetycznego szantażu w przyszłości. Wszystko to ma być sfinansowane przy znacznym udziale prywatnego kapitału i amerykańskich funduszy inwestycyjnych, które w Dubrowniku mają przedstawić konkretne harmonogramy wejścia kapitałowego w regionalne projekty.

Forum Międzynarodowe w ramach głównej Agendy Samorządowego Kongresu Trójmorza skupiło liderów politycznych, dyplomatów i ekspertów z regionu Trójmorza, koncentrując się na współpracy transgranicznej, bezpieczeństwie energetycznym oraz roli regionów  w kształtowaniu europejskiej stabilności.  

Pierwszy dzień Forum został zainaugurowany przez prof. dr Marielę Modevę, Wiceminister Turystyki Bułgarii. Minister mówiła o roli turystyki jako jednym z najbardziej naturalnych sposobów budowania zaufania, więzi gospodarczych i silniejszego poczucia wspólnej tożsamości między regionami. Dodała, że Bułgaria i Polska mają duże możliwości rozwijania współpracy w zakresie turystyki, wymiany kulturalnej, inwestycji oraz łączności infrastrukturalnej w ramach Inicjatywy Trójmorza. W ramach rozwijanych wspólnie działań z inicjatywy partnerów z Bułgarii, podczas Samorządowego Kongresu Trójmorza w 2025 r., została podpisana Deklaracja w sprawie utworzenia Sieci Turystycznej Trójmorza (3Seas Tourism Network). Sieć jest inicjatywą realizowaną we współpracy Województwa Lubelskiego, Ministerstwa Turystyki Republiki Bułgarii, Lubelskiej Regionalnej Organizacji Turystycznej oraz Stowarzyszenia Bułgarskich Gmin Morza Czarnego. Jej celem jest wspieranie rozwoju gospodarki turystycznej, wzmacnianie regionalne marki i budowanie spójnej oferty turystycznej regionów Europy Środkowo-Wschodniej. 

Rozwijaniu sieci turystycznej poświęcony był panel o turystyce jako narzędziu rozwoju regionów i współpracy międzynarodowej. Kolejno paneliści dyskutowali o geopolitycznych wyzwaniach UE w kontekście Inicjatywy Trójmorza, sporcie jako inwestycji w przyszłość regionu. Program uzupełniła rozmowa Katarzyny Kochaniak-Roman Dyrektor Marketingu i Komunikacji Polskiego Komitetu Olimpijskiego z Bartoszem Zmarzlikiem, sześciokrotnym indywidualnym mistrzem świata na żużlu. Wśród prelegentów pierwszego dnia Forum znaleźli się m.in.: dr hab. Przemysław Czarnek, prof. KUL, Poseł na Sejm RP, prof. Fabrizio Giulimondi, Dziekan Kolegium Nauk Prawnych Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika, Radosław Piesiewicz, Prezes Polskiego Komitetu Olimpijskiego jak również Czesław Lang, srebrny medalista igrzysk olimpijskich, dyrektor generalny Tour de Pologne. 

Drugi dzień wydarzenia otworzył Premier Polski w latach 2017-2023, Prezydent Europejskiej Partii Konserwatystów i Reformatorów Mateusz Morawiecki. Premier w swoim wystąpieniu podkreślał, jak duży potencjał ma Europa Środkowo-Wschodnia, aby stać się jednym z motorów rozwoju całej Europy. Trójmorze to nasza szansa na silne połączenia gospodarcze, infrastrukturalne, energetyczne i cyfrowe. To Via Carpatia, Rail Baltica i obronna. 

Najważniejszym punktem drugiego dnia wydarzenia było podpisanie Memorandum w sprawie Lubelskiego Centrum Obliczeń Kwantowych pomiędzy Samorządem Województwa Lubelskiego, Politechniką Lubelską, Uniwersytetem Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Uniwersytetem Medycznym w Lublinie, Uniwersytetem Przyrodniczym  w Lublinie, Katolickim Uniwersytetem Lubelskim Jana Pawła II. Partnerzy memorandum podjęli się wspólnego przedsięwzięcia, którego efektem będzie uruchomienie komputera kwantowego. Inwestycja wesprze badania uczelni i usprawni zarządzanie danymi w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Lubelskiego. 

Drugi dzień Forum Międzynarodowego obejmował debaty o boomie inwestycyjnym, bezpieczeństwie energetycznym, polsko-ukraińskiej współpracy transgranicznej, infrastrukturze podwójnego zastosowania. Nie zabrakło również debat o kulturze czy też dyskusji wokół środowiska i klimatu Trójmorza.

Wśród prelegentów drugiego dnia Forum znaleźli się m.in. Beata Daszyńska – Muzyczka, Prezes Three Seas Business Council oraz Paweł Nierada, współzałożyciel tej organizacji, Haris Dalkitzis, Zastępca Gubernatora greckiego regionu Wschodnia Macedonia i Tracja, Christian Debève, Przewodniczący Komisji francuskiego Regionu Grand Est, Andriy Sheketa, wiceprzewodniczącego Zakarpackiej Rady Obwodowej (Ukraina), Simion Cretu, Dyrektor Generalny Agencji Rozwoju Regionalnego “Centru” z Rumunii, a także prof. dr hab. inż. Roman Niżnikowski, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego.  

Istotnym punktem Forum Międzynarodowego była sesja Meet&Greet dedykowana gminom i NGO-som, w której wzięli udział partnerzy z Polski, Austrii, Grecji, Rumuni i Ukrainy prezentując swoje najlepsze projekty i poszukując partnerów do kolejnych przedsięwzięć. 

Szczyt w Dubrowniku wyrasta na jedno z najważniejszych spotkań dyplomatycznych w tej części Europy, głównie ze względu na radykalnie zmieniającą się architekturę bezpieczeństwa i nową dynamikę w relacjach z Waszyngtonem. Gospodarze z Chorwacji kładą ogromny nacisk na to, by Inicjatywa Trójmorza przestała być postrzegana wyłącznie jako forum dyskusyjne, a stała się twardym narzędziem realizacji interesów gospodarczych i obronnych.

Kluczowym wątkiem, który zdominuje kuluary i oficjalne panele, jest nowa doktryna amerykańskiej administracji, którą w swoich analizach punktuje Heritage Foundation. Stany Zjednoczone, działając w nowej rzeczywistości politycznej, zaczynają stawiać twarde warunki dotyczące współfinansowania bezpieczeństwa regionu.

Głównym celem spotkania będzie wypracowanie porozumienia, w ramach którego państwa członkowskie zobowiążą się do przeznaczania co najmniej półtora procent swojego PKB na tak zwaną infrastrukturę podwójnego zastosowania. Oznacza to, że budowane autostrady, mosty czy linie kolejowe muszą być od teraz projektowane w sposób umożliwiający błyskawiczny przerzut ciężkiego sprzętu wojskowego NATO, co bezpośrednio łączy rozwój gospodarczy z realnym wzmocnieniem wschodniej flanki.

Drugim filarem szczytu w Dubrowniku jest dążenie do całkowitej suwerenności energetycznej, określanej mianem ostatecznego odcięcia od rosyjskich wpływów. Agenda przewiduje forsowanie ambitnego planu rozbudowy sieci rurociągów LNG na całych Bałkanach. Ten system przesyłowy ma stać się „krwioobiegiem”, który połączy terminale na północy i południu Europy, umożliwiając masowy odbiór gazu z USA.

Dla Amerykanów jest to projekt strategiczny, pozwalający na ugruntowanie ich pozycji jako głównego dostawcy surowców, a dla krajów regionu, sposób na trwałe zablokowanie jakichkolwiek prób energetycznego szantażu w przyszłości. Wszystko to ma być sfinansowane przy znacznym udziale prywatnego kapitału i amerykańskich funduszy inwestycyjnych, które w Dubrowniku mają przedstawić konkretne harmonogramy wejścia kapitałowego w regionalne projekty.

Wydarzenie, organizowane z inicjatywy Województwa Lubelskiego, odbyło się pod honorowym patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego. Wśród gości znaleźli się, przedstawiciele 25 oficjalnych delegacji zagranicznych m.in. z Chorwacji, Rumunii, Słowacji, Litwy, Ukrainy, Bułgarii, Francji, Mołdawii a po raz pierwszy także delegacje z Albanii, a także ambasadorowie Austrii, Bułgarii, Chorwacji, Czech, Łotwy, Słowacji, Słowenii, Królestwa Niderlandów i Czarnogóry.   

Podczas inauguracji Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski podkreślił znaczenie współpracy państw regionu dla budowania bezpieczeństwa, stabilności i rozwoju gospodarczego. Uczestnicy wysłuchali również wystąpienia online Prezydenta RP Karola Nawrockiego oraz rozmowy z Andrzejem Dudą, Prezydentem RP w latach 2015–2025, poświęconej dziesięcioletniej historii Inicjatywy Trójmorza. 

Drugi dzień Kongresu otworzył były Prezes Rady Ministrów Mateusz Morawiecki, który zwrócił uwagę na strategiczne znaczenie współpracy regionów oraz rozwoju infrastruktury komunikacyjnej na osi północ–południe. W ramach sesji otwarcia podpisano memorandum dotyczące utworzenia Lubelskiego Centrum Obliczeń Kwantowych. Dokument został zawarty pomiędzy Samorządem Województwa Lubelskiego a przedstawicielami lubelskich uczelni wyższych i stanowi ważny krok w kierunku rozwoju nowoczesnych technologii oraz cyberbezpieczeństwa w regionie. 

Obrady i panele eksperckie realizowane były w pięciu liniach programowych:  

• Forum Międzynarodowym,  

• Forum Gospodarczym, 

• Forum Bezpieczeństwa (współorganizator: Defence24), 

• Forum Naukowym (przy współpracy z KUL, IRST oraz SGMK), 

• Forum Młodych (przy udziale Młodzieżowego Sejmiku WL). 

Łącznie podczas dwóch dni Kongresu odbyło się 46 debat z udziałem ponad 180 panelistów reprezentujących różne środowiska i kraje regionu, wśród których znaleźli się eksperci, naukowcy oraz liderzy opinii publicznej m.in. Beata Daszyńska-Muzyczka – członek Rady Gospodarczej przy Prezydencie RP, założyciel i prezes Three Seas Business Council, gen. broni rez. dr Jarosław Gromadziński – Prezes Defence Institute, reprezentujący Grupę Defence24, a także przedstawiciele samorządów, uczelni, think-tanków i biznesu. 

W przygotowaniu debat mieliśmy zaszczyt współpracować z m.in. Kancelarią Prezydenta RP, Instytutem Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Three Seas Business Council, Ośrodkiem Studiów Wschodnich, Instytutem Myśli Schumana, Cyfrową Polską, a także polskimi uczelniami: Katolickim Uniwersytetem Lubelskim, Uniwersytetem Marii Curie-Skłodowskiej, Szkołą Główną Mikołaja Kopernika w Warszawie czy Akademią Zamojską. 

Forum Gospodarcze 

Forum Gospodarcze pozostaje główną częścią składową Kongresu, oferując przestrzeń do dyskusji dla biznesu, strefę wystawienniczą, spotkania B2B z uczestnikami międzynarodowych misji gospodarczych oraz strefę innowacji. 

Nowość tej edycji – Forum Bezpieczeństwa 

Nowością w 2026 roku było Forum Bezpieczeństwa, podczas którego poruszano zagadnienia m.in. odporności lokalnej, bezpieczeństwa zdrowotnego i społecznego, ochrony infrastruktury krytycznej, cyberbezpieczeństwa i roli samorządów w reagowaniu na kryzysy.  

Sieć Regionów Trójmorza zyskała nowych członków 

Ścisła współpraca pomiędzy regionami w Sieci Regionów Trójmorza pozwala na realizację wspólnych projektów z różnych dziedzin: gospodarki, infrastruktury, ochrony środowiska, cyfryzacji oraz edukacji i nauki.  

Podczas Kongresu rozszerzono Sieć, do której dołączyły nowe regiony: Okręg Vaslui z Rumunii oraz region Wschodniej Macedonii i Tracji z Grecji. Dzięki temu inicjatywa obejmuje już 30 regionów z 9 państw Europy Środkowej i Wschodniej. Dodatkowo, do Sieci Uniwersytetów Trójmorza przystąpiły kolejne uczelnie z Albanii, Turcji i Hiszpanii. 

W poprzednich edycjach Kongres Trójmorza przyczynił się nie tylko do powstania Sieci Regionów Trójmorza, ale również do powstania Sieci Turystycznej oraz Sieci Uniwersytetów Trójmorza. 

Koncert na Gali Regionów Trójmorza 

Integralną częścią wydarzenia jest Gala Regionów Trójmorza, podczas której wręczono nagrody „Międzynarodowy Sukces w obszarze Inicjatywy Trójmorza”. Wyróżnienia otrzymali przedstawiciele biznesu, dyplomacji oraz sektora bezpieczeństwa za szczególny wkład w rozwój współpracy międzynarodowej i wzmacnianie potencjału regionu.  

Tegoroczni laureaci nagrody:  

• w kategorii firma międzynarodowa – Perła – Browary Lubelskie SA, jeden z największych niezależnych producentów piwa w Polsce, którego tradycja sięga 1846 roku. Dziś to nowoczesne przedsiębiorstwo, które z powodzeniem łączy doświadczenie z innowacją, rozwijając swoją działalność zarówno w kraju, jak i za granicą, 

• w kategorii firma regionalna – WOD-BUD Sp. z o.o., firma z imponującą tradycją, która od lat współtworzy rozwój infrastruktury naszego regionu. Polska firma rodzinna działa nieprzerwanie od 1920 roku, 

• w kategorii osoba – Jego Ekscelencja Tomislav Vidošević Ambasador Republiki Chorwacji w Polsce. Od lat konsekwentnie wzmacnia zarówno relacje polsko-chorwackie, jak i współpracę w ramach Inicjatywy Trójmorza, aktywnie wspierając dialog polityczny, gospodarczy i kulturalny w regionie Europy Środkowej i Wschodniej 

• w kategorii bezpieczeństwo – generał dywizji dr Krzysztof Stańczyk, dowódca, który konsekwentnie rozwija Wojska Obrony Terytorialnej jako formację odpowiadającą na współczesne wyzwania bezpieczeństwa. 

Podczas gali wręczono także nagrodę Polskiej Racji Stanu Instytutu Polska–Europa, którą odebrał Robert Kostro, wybitny historyk i publicysta, w latach 2006–2024 twórca i dyrektor Muzeum Historii Polski, powstałego na terenie warszawskiej cytadeli. 

Wieczór pierwszego dnia zwieńczył Koncert Muzyki Trójmorza, wyjątkowe wydarzenie artystyczne prezentujące bogactwo kulturowe Województwa Lubelskiego i państw regionu. Dzięki występom muzyków, zespołów tanecznych oraz wykorzystaniu nowoczesnych multimediów uczestnicy mogli poznać historię i dziedzictwo kulturowe obszaru Trójmorza. 

Kongres Trójmorza 2026 w liczbach: 

• 2161 zarejestrowanych osób z 37 krajów (reprezentują oni 13 krajów Trójmorza, ale także dalsze regiony świata m.in. Argentynę, Azerbejdżan, Kanadę, Portugalię, Demokratyczną Republikę Konga, Stany Zjednoczone oraz Niderlandy) 

• Udział wzięło 1565 uczestników, w tym 25 delegacji oficjalnych z krajów Trójmorza i Europy, m.in. Chorwacji, Grecji, Rumunii, Słowacji, Litwy, Ukrainy, Bułgarii, Francji, Mołdawii a także z Albanii, 

• 46 paneli, ponad 180 panelistów 

• 5 linii programowych: międzynarodowa, gospodarcza, bezpieczeństwa, naukowa i młodych 

• 8 ambasadorów i szefów misji z Austrii, Chorwacji, Czech, Bułgarii, Łotwy, Słowacji, Królestwa Niderlandów oraz Czarnogóry 

• Ciekawi keynote speakerzy: b.prezydent Andrzej Duda, prezydent EKR Mateusz Morawiecki, Beata Daszyńska-Muzyczka – prezes Three Seas Business Council, gen. broni rez. dr Jarosław Gromadziński – Prezes Defence Institute, mistrzowie sportowi: Bartosz Zmarzlik, Julia Szeremeta, Marek Stańczyk; 

• Podpisanie porozumień i listów intencyjnych m.in. memorandum powołującego Centrum Obliczeń Kwantowych, umowy z regionem Gran Est z Francji,  

• Przyjęcie nowych członków do Sieci Regionów Trójmorza (z Rumunii i Grecji). W 2026 roku Sieć łącznie liczy 30 regionów z 9 krajów 

• Przyjęcie nowych uniwersytetów do Sieci Uniwersytetów Trójmorza: z Albanii – Uniwersytet Aleksandra Xhuvaniego, z Turcji – Uniwersytet Artuklu, oraz z Hiszpanii – Uniwersytet im. Ferdynanda III. 

• Misje gospodarcze oraz strefa B2B, wystawiennicza i innowacji dla przedsiębiorców 

• Wręczenie nagród w kategoriach: firma międzynarodowa, regionalna, osoba oraz bezpieczeństwo 

• 32 partnerów merytorycznych, instytutów analitycznych i naukowych  

• 20 partnerów medialnych 

• Patronat honorowy Prezydenta RP Karola Nawrockiego 

Szczyt w Dubrowniku wyrasta na jedno z najważniejszych spotkań dyplomatycznych w tej części Europy, głównie ze względu na radykalnie zmieniającą się architekturę bezpieczeństwa i nową dynamikę w relacjach z Waszyngtonem. Gospodarze z Chorwacji kładą ogromny nacisk na to, by Inicjatywa Trójmorza przestała być postrzegana wyłącznie jako forum dyskusyjne, a stała się twardym narzędziem realizacji interesów gospodarczych i obronnych.

Kluczowym wątkiem, który zdominuje kuluary i oficjalne panele, jest nowa doktryna amerykańskiej administracji, którą w swoich analizach punktuje Heritage Foundation. Stany Zjednoczone, działając w nowej rzeczywistości politycznej, zaczynają stawiać twarde warunki dotyczące współfinansowania bezpieczeństwa regionu.

Głównym celem spotkania będzie wypracowanie porozumienia, w ramach którego państwa członkowskie zobowiążą się do przeznaczania co najmniej półtora procent swojego PKB na tak zwaną infrastrukturę podwójnego zastosowania. Oznacza to, że budowane autostrady, mosty czy linie kolejowe muszą być od teraz projektowane w sposób umożliwiający błyskawiczny przerzut ciężkiego sprzętu wojskowego NATO, co bezpośrednio łączy rozwój gospodarczy z realnym wzmocnieniem wschodniej flanki.

Drugim filarem szczytu w Dubrowniku jest dążenie do całkowitej suwerenności energetycznej, określanej mianem ostatecznego odcięcia od rosyjskich wpływów. Agenda przewiduje forsowanie ambitnego planu rozbudowy sieci rurociągów LNG na całych Bałkanach. Ten system przesyłowy ma stać się „krwioobiegiem”, który połączy terminale na północy i południu Europy, umożliwiając masowy odbiór gazu z USA.

Dla Amerykanów jest to projekt strategiczny, pozwalający na ugruntowanie ich pozycji jako głównego dostawcy surowców, a dla krajów regionu, sposób na trwałe zablokowanie jakichkolwiek prób energetycznego szantażu w przyszłości. Wszystko to ma być sfinansowane przy znacznym udziale prywatnego kapitału i amerykańskich funduszy inwestycyjnych, które w Dubrowniku mają przedstawić konkretne harmonogramy wejścia kapitałowego w regionalne projekty.

Rozmowa z Beatą Daszyńską-Muzyczką – członkiem Rady Gospodarczej przy Prezydencie RP, założycielem i prezesem Three Seas Business Council – poświęcona jest strategicznym inwestycjom w regionie Trójmorza, rozwojowi infrastruktury, współpracy gospodarczej oraz roli kapitału i instytucji finansowych w budowaniu konkurencyjności Europy Środkowo-Wschodniej.

Szczyt w Dubrowniku wyrasta na jedno z najważniejszych spotkań dyplomatycznych w tej części Europy, głównie ze względu na radykalnie zmieniającą się architekturę bezpieczeństwa i nową dynamikę w relacjach z Waszyngtonem. Gospodarze z Chorwacji kładą ogromny nacisk na to, by Inicjatywa Trójmorza przestała być postrzegana wyłącznie jako forum dyskusyjne, a stała się twardym narzędziem realizacji interesów gospodarczych i obronnych.

Kluczowym wątkiem, który zdominuje kuluary i oficjalne panele, jest nowa doktryna amerykańskiej administracji, którą w swoich analizach punktuje Heritage Foundation. Stany Zjednoczone, działając w nowej rzeczywistości politycznej, zaczynają stawiać twarde warunki dotyczące współfinansowania bezpieczeństwa regionu.

Głównym celem spotkania będzie wypracowanie porozumienia, w ramach którego państwa członkowskie zobowiążą się do przeznaczania co najmniej półtora procent swojego PKB na tak zwaną infrastrukturę podwójnego zastosowania. Oznacza to, że budowane autostrady, mosty czy linie kolejowe muszą być od teraz projektowane w sposób umożliwiający błyskawiczny przerzut ciężkiego sprzętu wojskowego NATO, co bezpośrednio łączy rozwój gospodarczy z realnym wzmocnieniem wschodniej flanki.

Drugim filarem szczytu w Dubrowniku jest dążenie do całkowitej suwerenności energetycznej, określanej mianem ostatecznego odcięcia od rosyjskich wpływów. Agenda przewiduje forsowanie ambitnego planu rozbudowy sieci rurociągów LNG na całych Bałkanach. Ten system przesyłowy ma stać się „krwioobiegiem”, który połączy terminale na północy i południu Europy, umożliwiając masowy odbiór gazu z USA.

Dla Amerykanów jest to projekt strategiczny, pozwalający na ugruntowanie ich pozycji jako głównego dostawcy surowców, a dla krajów regionu, sposób na trwałe zablokowanie jakichkolwiek prób energetycznego szantażu w przyszłości. Wszystko to ma być sfinansowane przy znacznym udziale prywatnego kapitału i amerykańskich funduszy inwestycyjnych, które w Dubrowniku mają przedstawić konkretne harmonogramy wejścia kapitałowego w regionalne projekty.

Jaką rolę odgrywa Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II na arenie międzynarodowej? W rozmowie z dr hab. Beatą Piskorską, prorektor KUL poruszamy temat Sieci Uniwersytetów Trójmorza, współpracy naukowej w Europie Środkowo-Wschodniej oraz roli uczelni w rozwoju edukacji i badań w regionie.

Szczyt w Dubrowniku wyrasta na jedno z najważniejszych spotkań dyplomatycznych w tej części Europy, głównie ze względu na radykalnie zmieniającą się architekturę bezpieczeństwa i nową dynamikę w relacjach z Waszyngtonem. Gospodarze z Chorwacji kładą ogromny nacisk na to, by Inicjatywa Trójmorza przestała być postrzegana wyłącznie jako forum dyskusyjne, a stała się twardym narzędziem realizacji interesów gospodarczych i obronnych.

Kluczowym wątkiem, który zdominuje kuluary i oficjalne panele, jest nowa doktryna amerykańskiej administracji, którą w swoich analizach punktuje Heritage Foundation. Stany Zjednoczone, działając w nowej rzeczywistości politycznej, zaczynają stawiać twarde warunki dotyczące współfinansowania bezpieczeństwa regionu.

Głównym celem spotkania będzie wypracowanie porozumienia, w ramach którego państwa członkowskie zobowiążą się do przeznaczania co najmniej półtora procent swojego PKB na tak zwaną infrastrukturę podwójnego zastosowania. Oznacza to, że budowane autostrady, mosty czy linie kolejowe muszą być od teraz projektowane w sposób umożliwiający błyskawiczny przerzut ciężkiego sprzętu wojskowego NATO, co bezpośrednio łączy rozwój gospodarczy z realnym wzmocnieniem wschodniej flanki.

Drugim filarem szczytu w Dubrowniku jest dążenie do całkowitej suwerenności energetycznej, określanej mianem ostatecznego odcięcia od rosyjskich wpływów. Agenda przewiduje forsowanie ambitnego planu rozbudowy sieci rurociągów LNG na całych Bałkanach. Ten system przesyłowy ma stać się „krwioobiegiem”, który połączy terminale na północy i południu Europy, umożliwiając masowy odbiór gazu z USA.

Dla Amerykanów jest to projekt strategiczny, pozwalający na ugruntowanie ich pozycji jako głównego dostawcy surowców, a dla krajów regionu, sposób na trwałe zablokowanie jakichkolwiek prób energetycznego szantażu w przyszłości. Wszystko to ma być sfinansowane przy znacznym udziale prywatnego kapitału i amerykańskich funduszy inwestycyjnych, które w Dubrowniku mają przedstawić konkretne harmonogramy wejścia kapitałowego w regionalne projekty.

Podczas VI Samorządowego Kongresu Trójmorza oraz Forum Gospodarczego gościem specjalnym będzie gen. broni rez. dr Jarosław Gromadziński — prezes Defence Institute, reprezentujący Grupę Defence24. Rozmowa poświęcona jest bezpieczeństwu regionu Trójmorza, wyzwaniom geopolitycznym oraz współpracy samorządów, gospodarki i sektora obronnego w budowaniu odporności państwa i regionu.

 

Szczyt w Dubrowniku wyrasta na jedno z najważniejszych spotkań dyplomatycznych w tej części Europy, głównie ze względu na radykalnie zmieniającą się architekturę bezpieczeństwa i nową dynamikę w relacjach z Waszyngtonem. Gospodarze z Chorwacji kładą ogromny nacisk na to, by Inicjatywa Trójmorza przestała być postrzegana wyłącznie jako forum dyskusyjne, a stała się twardym narzędziem realizacji interesów gospodarczych i obronnych.

Kluczowym wątkiem, który zdominuje kuluary i oficjalne panele, jest nowa doktryna amerykańskiej administracji, którą w swoich analizach punktuje Heritage Foundation. Stany Zjednoczone, działając w nowej rzeczywistości politycznej, zaczynają stawiać twarde warunki dotyczące współfinansowania bezpieczeństwa regionu.

Głównym celem spotkania będzie wypracowanie porozumienia, w ramach którego państwa członkowskie zobowiążą się do przeznaczania co najmniej półtora procent swojego PKB na tak zwaną infrastrukturę podwójnego zastosowania. Oznacza to, że budowane autostrady, mosty czy linie kolejowe muszą być od teraz projektowane w sposób umożliwiający błyskawiczny przerzut ciężkiego sprzętu wojskowego NATO, co bezpośrednio łączy rozwój gospodarczy z realnym wzmocnieniem wschodniej flanki.

Drugim filarem szczytu w Dubrowniku jest dążenie do całkowitej suwerenności energetycznej, określanej mianem ostatecznego odcięcia od rosyjskich wpływów. Agenda przewiduje forsowanie ambitnego planu rozbudowy sieci rurociągów LNG na całych Bałkanach. Ten system przesyłowy ma stać się „krwioobiegiem”, który połączy terminale na północy i południu Europy, umożliwiając masowy odbiór gazu z USA.

Dla Amerykanów jest to projekt strategiczny, pozwalający na ugruntowanie ich pozycji jako głównego dostawcy surowców, a dla krajów regionu, sposób na trwałe zablokowanie jakichkolwiek prób energetycznego szantażu w przyszłości. Wszystko to ma być sfinansowane przy znacznym udziale prywatnego kapitału i amerykańskich funduszy inwestycyjnych, które w Dubrowniku mają przedstawić konkretne harmonogramy wejścia kapitałowego w regionalne projekty.

To dobry moment do zapoznania się z agendą wydarzenia – przygotowaliśmy dla Państwa szereg interesujących punktów w programie oraz wystąpień gości, którzy będą dzielić się swoją wiedzą i doświadczeniem.

W tym roku mamy zaszczyt współpracować z tak prestiżowymi partnerami, jak m.in. Kancelarią Prezydenta RP, Instytutem Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Three Seas Business Council, Ośrodkiem Studiów Wschodnich, Instytutem Myśli Schumana, Cyfrową Polską, a także polskimi uczelniami: Katolickim Uniwersytetem Lubelskim, Uniwersytetem Marii Curie-Skłodowskiej, Szkołą Główną Mikołaja Kopernika w Warszawie czy Akademią Zamojską.

ZOBACZ AGENDĘ 2026

– AGENDA 1 DNIA (27.05.2026)

– AGENDA 2 DNIA (28.05.2026)

POZNAJ PRELEGENTÓW 2026

– PRELEGENCI 1 DNIA (27.05.2026)

– PRELEGENCI 2 DNIA (28.05.2026)

Zachęcamy również do śledzenia aktualności dotyczących Kongresu na naszej stronie głównej oraz
w social mediach.

Do zobaczenia w Lublinie!

Szczyt w Dubrowniku wyrasta na jedno z najważniejszych spotkań dyplomatycznych w tej części Europy, głównie ze względu na radykalnie zmieniającą się architekturę bezpieczeństwa i nową dynamikę w relacjach z Waszyngtonem. Gospodarze z Chorwacji kładą ogromny nacisk na to, by Inicjatywa Trójmorza przestała być postrzegana wyłącznie jako forum dyskusyjne, a stała się twardym narzędziem realizacji interesów gospodarczych i obronnych.

Kluczowym wątkiem, który zdominuje kuluary i oficjalne panele, jest nowa doktryna amerykańskiej administracji, którą w swoich analizach punktuje Heritage Foundation. Stany Zjednoczone, działając w nowej rzeczywistości politycznej, zaczynają stawiać twarde warunki dotyczące współfinansowania bezpieczeństwa regionu.

Głównym celem spotkania będzie wypracowanie porozumienia, w ramach którego państwa członkowskie zobowiążą się do przeznaczania co najmniej półtora procent swojego PKB na tak zwaną infrastrukturę podwójnego zastosowania. Oznacza to, że budowane autostrady, mosty czy linie kolejowe muszą być od teraz projektowane w sposób umożliwiający błyskawiczny przerzut ciężkiego sprzętu wojskowego NATO, co bezpośrednio łączy rozwój gospodarczy z realnym wzmocnieniem wschodniej flanki.

Drugim filarem szczytu w Dubrowniku jest dążenie do całkowitej suwerenności energetycznej, określanej mianem ostatecznego odcięcia od rosyjskich wpływów. Agenda przewiduje forsowanie ambitnego planu rozbudowy sieci rurociągów LNG na całych Bałkanach. Ten system przesyłowy ma stać się „krwioobiegiem”, który połączy terminale na północy i południu Europy, umożliwiając masowy odbiór gazu z USA.

Dla Amerykanów jest to projekt strategiczny, pozwalający na ugruntowanie ich pozycji jako głównego dostawcy surowców, a dla krajów regionu, sposób na trwałe zablokowanie jakichkolwiek prób energetycznego szantażu w przyszłości. Wszystko to ma być sfinansowane przy znacznym udziale prywatnego kapitału i amerykańskich funduszy inwestycyjnych, które w Dubrowniku mają przedstawić konkretne harmonogramy wejścia kapitałowego w regionalne projekty.

Inicjatywa Trójmorza, obejmująca 13 państw, umacnia swoją pozycję jako jeden z najbardziej dynamicznych regionów Europy. W Dubrowniku podkreślano znaczenie rozwoju infrastruktury transportowej na osi północ–południe, a także projektów energetycznych i cyfrowych, które mają kluczowe znaczenie dla dalszego wzrostu i zwiększania odporności gospodarek.

Wyraźny akcent pierwszego dnia położony został na rolę Polski jako jednego z liderów inicjatywy. Prezydent RP Karol Nawrocki w swoim wystąpieniu wskazywał, że Trójmorze wzmacnia konkurencyjność Europy i przyczynia się do pogłębiania współpracy w regionie.

”Polska pełni rolę zarówno państwa założycielskiego, jak i nieustannego orędownika tej inicjatywy; postrzegam tę inicjatywę jako podstawę konkurencyjności Europy i motor współpracy transatlantyckiej” – podkreślał Prezydent.

Z polskiej perspektywy szczególnie mocno wybrzmiała kwestia relacji transatlantyckich, Prezydent podkreślał znaczenie współpracy ze Stanami Zjednoczonymi jako strategicznym partnerem oraz potrzebę dalszego zaangażowania w rozwój inicjatywy.

Prezydent Polski odbył w Dubrowniku także szereg spotkań bilateralnych m.in. z Sekretarzem Energii USA Chrisem Wrightem oraz Premierem Republiki Chorwacji Andrejem Plenkoviciem jak i z przedstawicielami polskiego biznesu uczestniczącymi w Forum Biznesu.

Rozmowy dotyczyły współpracy w ramach Trójmorza, bezpieczeństwa regionu oraz realizacji wspólnych projektów infrastrukturalnych, w tym w obszarze energetyki i transportu. Istotnym elementem była również promocja polskiego potencjału gospodarczego oraz roli Polski jako ważnego ogniwa w regionalnym systemie energetycznym.

Podczas szczytu w Dubrowniku do Inicjatywy jako partner strategiczny dołączyły Włochy.

Deklaracja XI Szczytu Inicjatywy Trójmorza

Autor zdjęcia: © Grzegorz Jakubowski/KPRP

Szczyt w Dubrowniku wyrasta na jedno z najważniejszych spotkań dyplomatycznych w tej części Europy, głównie ze względu na radykalnie zmieniającą się architekturę bezpieczeństwa i nową dynamikę w relacjach z Waszyngtonem. Gospodarze z Chorwacji kładą ogromny nacisk na to, by Inicjatywa Trójmorza przestała być postrzegana wyłącznie jako forum dyskusyjne, a stała się twardym narzędziem realizacji interesów gospodarczych i obronnych.

Kluczowym wątkiem, który zdominuje kuluary i oficjalne panele, jest nowa doktryna amerykańskiej administracji, którą w swoich analizach punktuje Heritage Foundation. Stany Zjednoczone, działając w nowej rzeczywistości politycznej, zaczynają stawiać twarde warunki dotyczące współfinansowania bezpieczeństwa regionu.

Głównym celem spotkania będzie wypracowanie porozumienia, w ramach którego państwa członkowskie zobowiążą się do przeznaczania co najmniej półtora procent swojego PKB na tak zwaną infrastrukturę podwójnego zastosowania. Oznacza to, że budowane autostrady, mosty czy linie kolejowe muszą być od teraz projektowane w sposób umożliwiający błyskawiczny przerzut ciężkiego sprzętu wojskowego NATO, co bezpośrednio łączy rozwój gospodarczy z realnym wzmocnieniem wschodniej flanki.

Drugim filarem szczytu w Dubrowniku jest dążenie do całkowitej suwerenności energetycznej, określanej mianem ostatecznego odcięcia od rosyjskich wpływów. Agenda przewiduje forsowanie ambitnego planu rozbudowy sieci rurociągów LNG na całych Bałkanach. Ten system przesyłowy ma stać się „krwioobiegiem”, który połączy terminale na północy i południu Europy, umożliwiając masowy odbiór gazu z USA.

Dla Amerykanów jest to projekt strategiczny, pozwalający na ugruntowanie ich pozycji jako głównego dostawcy surowców, a dla krajów regionu, sposób na trwałe zablokowanie jakichkolwiek prób energetycznego szantażu w przyszłości. Wszystko to ma być sfinansowane przy znacznym udziale prywatnego kapitału i amerykańskich funduszy inwestycyjnych, które w Dubrowniku mają przedstawić konkretne harmonogramy wejścia kapitałowego w regionalne projekty.