Chorwacja, starając się zapełnić regionalną lukę po rezygnacji z surowców rosyjskich, zabiega o rolę energetycznego centrum dla Europy Wschodniej – pisze brytyjski dziennik „Financial Times”.

Zagrzeb pracuje nad planami, które mogłyby podwoić przepustowość ropociągu Adria – niegdysiejszej jugosłowiańskiej odpowiedzi na sowiecką infrastrukturę energetyczną – do 2 mln ton miesięcznie. Rozbudowa chorwackiego rurociągu pomogłaby odpowiedzieć na energetyczne potrzeby Węgier, Słowacji i Słowenii oraz będących poza UE Serbii, a także Bośni i Hercegowiny – zauważył „FT”.

Chorwacja importuje również coraz więcej gazu skroplonego (LNG) co w połączeniu z inwestycjami w energię wiatrową i słoneczną pozwoli państwu stać się eksporterem energii na region – podkreślają analitycy, na których powołał się brytyjski dziennik. „FT” dodał, że Węgry rozpoczęły już rozbudowę infrastruktury energetycznej łączącej kraj z Adriatykiem.

Zagrzeb zaczął dywersyfikować swoje źródła energii na długo przed inwazją Rosji na Ukrainę, importując coraz więcej ropy z Azerbejdżanu i Kazachstanu, zmniejszając jednocześnie import surowca z Rosji. Drażen Jakszić, dyrektor Instytutu Energetycznego Hrvoje Pożar w Zagrzebiu, zaznaczył, że dzięki długiej linii brzegowej nad Adriatykiem Chorwacja odnotowuje też szybki wzrost energii pozyskiwanej ze słońca i wiatru.

„Chorwacja ma duże szanse stać się bramą energetyczną dla wielu sąsiednich krajów Europy Środkowej, które znalazły się w trudnej sytuacji geopolitycznej i walczą z trudnościami wynikającymi z ograniczenia importu surowców z Rosji” – powiedział Igor Dekanić, profesor na wydziale geologii i górnictwa Uniwersytetu w Zagrzebiu. (info: forsal.pl)

Inicjatywa Trójmorza, obejmująca 13 państw, umacnia swoją pozycję jako jeden z najbardziej dynamicznych regionów Europy. W Dubrowniku podkreślano znaczenie rozwoju infrastruktury transportowej na osi północ–południe, a także projektów energetycznych i cyfrowych, które mają kluczowe znaczenie dla dalszego wzrostu i zwiększania odporności gospodarek.

Wyraźny akcent pierwszego dnia położony został na rolę Polski jako jednego z liderów inicjatywy. Prezydent RP Karol Nawrocki w swoim wystąpieniu wskazywał, że Trójmorze wzmacnia konkurencyjność Europy i przyczynia się do pogłębiania współpracy w regionie.

”Polska pełni rolę zarówno państwa założycielskiego, jak i nieustannego orędownika tej inicjatywy; postrzegam tę inicjatywę jako podstawę konkurencyjności Europy i motor współpracy transatlantyckiej” – podkreślał Prezydent.

Z polskiej perspektywy szczególnie mocno wybrzmiała kwestia relacji transatlantyckich, Prezydent podkreślał znaczenie współpracy ze Stanami Zjednoczonymi jako strategicznym partnerem oraz potrzebę dalszego zaangażowania w rozwój inicjatywy.

Prezydent Polski odbył w Dubrowniku także szereg spotkań bilateralnych m.in. z Sekretarzem Energii USA Chrisem Wrightem oraz Premierem Republiki Chorwacji Andrejem Plenkoviciem jak i z przedstawicielami polskiego biznesu uczestniczącymi w Forum Biznesu.

Rozmowy dotyczyły współpracy w ramach Trójmorza, bezpieczeństwa regionu oraz realizacji wspólnych projektów infrastrukturalnych, w tym w obszarze energetyki i transportu. Istotnym elementem była również promocja polskiego potencjału gospodarczego oraz roli Polski jako ważnego ogniwa w regionalnym systemie energetycznym.

Podczas szczytu w Dubrowniku do Inicjatywy jako partner strategiczny dołączyły Włochy.

Deklaracja XI Szczytu Inicjatywy Trójmorza

Autor zdjęcia: © Grzegorz Jakubowski/KPRP