Spośród krajów Europy Środkowo-Wschodniej wyraziły to głowy państw Litwy, Łotwy, Estonii, Polski, Rumunii, Słowacji, Czech, Macedonii Północnej i Czarnogóry. „Nie uznajemy i nigdy nie uznamy rosyjskich prób aneksji jakiegokolwiek terytorium Ukrainy. Zdecydowanie popieramy decyzję szczytu NATO w Bukareszcie w 2008 r. dotyczącą przyszłego członkostwa Ukrainy” – czytamy we wspólnym oświadczeniu prezydentów.

Przywódcy wymienionych krajów Trójmorza oraz dwóch państw bałkańskich: Macedonii Północnej i Czarnogóry, potwierdzili także prawo do suwerenności oraz integralności terytorialnej Ukrainy, równocześnie żądając wycofania się Rosji z terytoriów okupowanych oraz wzywając do większej pomocy militarnej dla walczącej Ukrainy.

Rząd w Kijowie złożył formalny, przyspieszony wniosek o przyjęcie w poczet członków Sojuszu tuż po próbie aneksji przez Rosję terenów okupowanych, obwodów: donieckiego, ługańskiego, chersońskiego i zaporoskiego. Decyzja Kremla była niemal równoczesna z odbijaniem pokaźnych terytoriów przez Siły Zbrojne Ukrainy we wszystkich kierunkach. Jednocześnie Moskwa zwiększyła intensywność swych gróźb użycia broni atomowej, aby roztoczyć swoisty parasol ochronny nad anektowanymi terenami.

W sprawie formalnego wniosku Ukrainy podzieleni są sami Amerykanie. Nancy Pelosi, przewodnicząca Izby Reprezentantów, stwierdziła, że opowiada się za gwarancjami bezpieczeństwa dla Ukrainy. Komentatorzy zwracają uwagę, że wniosek Ukraińców był zaskoczeniem dla amerykańskiej administracji, choć temat od lat jest bardzo ważny z punktu widzenia Stanów Zjednoczonych. To, co było oczywiste w 2008 r., obecnie takie już nie jest.

Powodem jest oczywiście artykuł 5. Traktatu Półnoatlantyckiego, który zobowiązywałby kraje NATO do odpowiedzi na atak na terytorium Ukrainy ze strony Rosji, co mogłoby się przerodzić w globalną konfrontację. Zapał Kijowa studzi też Sekretarz Generalny NATO Jens Stolenberg. – Decyzja o członkostwie w NATO musi być podjęta przez 30 państw sojuszniczych na zasadzie konsensusu – powiedział Stoltenberg. A wkrótce przez 32. jeśli dojdą doń Finlandia i Szwecja. (info: trimarium.pl)

Inicjatywa Trójmorza, obejmująca 13 państw, umacnia swoją pozycję jako jeden z najbardziej dynamicznych regionów Europy. W Dubrowniku podkreślano znaczenie rozwoju infrastruktury transportowej na osi północ–południe, a także projektów energetycznych i cyfrowych, które mają kluczowe znaczenie dla dalszego wzrostu i zwiększania odporności gospodarek.

Wyraźny akcent pierwszego dnia położony został na rolę Polski jako jednego z liderów inicjatywy. Prezydent RP Karol Nawrocki w swoim wystąpieniu wskazywał, że Trójmorze wzmacnia konkurencyjność Europy i przyczynia się do pogłębiania współpracy w regionie.

”Polska pełni rolę zarówno państwa założycielskiego, jak i nieustannego orędownika tej inicjatywy; postrzegam tę inicjatywę jako podstawę konkurencyjności Europy i motor współpracy transatlantyckiej” – podkreślał Prezydent.

Z polskiej perspektywy szczególnie mocno wybrzmiała kwestia relacji transatlantyckich, Prezydent podkreślał znaczenie współpracy ze Stanami Zjednoczonymi jako strategicznym partnerem oraz potrzebę dalszego zaangażowania w rozwój inicjatywy.

Prezydent Polski odbył w Dubrowniku także szereg spotkań bilateralnych m.in. z Sekretarzem Energii USA Chrisem Wrightem oraz Premierem Republiki Chorwacji Andrejem Plenkoviciem jak i z przedstawicielami polskiego biznesu uczestniczącymi w Forum Biznesu.

Rozmowy dotyczyły współpracy w ramach Trójmorza, bezpieczeństwa regionu oraz realizacji wspólnych projektów infrastrukturalnych, w tym w obszarze energetyki i transportu. Istotnym elementem była również promocja polskiego potencjału gospodarczego oraz roli Polski jako ważnego ogniwa w regionalnym systemie energetycznym.

Podczas szczytu w Dubrowniku do Inicjatywy jako partner strategiczny dołączyły Włochy.

Deklaracja XI Szczytu Inicjatywy Trójmorza

Autor zdjęcia: © Grzegorz Jakubowski/KPRP