Wspólna deklaracja prezydentów



Z okazji trzydziestej rocznicy uznania przez Rzeczpospolitą Polską i Republikę Litewską odzyskania Niepodległości przez Ukrainę, Prezydenci Ukrainy, Litwy i Polski przyjęli wspólną deklarację. Podkreślono wsparcie dla integracji Ukrainy z UE i NATO. Prezydenci:



stwierdzili, że uznanie faktu odzyskania przez Ukrainę Niepodległości, dokonane przez Rzeczpospolitą Polską jako pierwszy kraj na świecie, oraz przez Republikę Litewską, stało się ważnym kamieniem milowym na drodze do pełnego zjednoczenia Europy;



przypominając, że tradycja demokratyczna rozwijana w ramach Unii Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, a także kultywowana przez ruch „Solidarność” w Polsce, ruch reformatorski „Sąjūdis” na Litwie, Rewolucję Godności na Ukrainie oraz walkę Białorusinów o demokrację, są wyrazem silnego dążenia do wolności, praw człowieka i demokracji w Europie Środkowej i Wschodniej;



podkreślili, że od tego czasu więzy prawdziwego strategicznego partnerstwa pomyślnie przeszły próbę czasu i wciąż się umacniały. Ponownie podkreślili swoje zaangażowanie w dalszy rozwój strategicznego partnerstwa między Ukrainą, Litwą i Polską, opartego na wspólnych wartościach i interesach;



potwierdzili swoje wyraźne zobowiązanie do dalszego rozszerzania współpracy w wielu dziedzinach, takich jak bezpieczeństwo i obrona, gospodarka, energia i inne, w tym w ramach formatu Trójkąta Lubelskiego. Republika Litewska i Rzeczpospolita Polska ponownie potwierdzają swoje pełne poparcie dla członkostwa Ukrainy w UE i NATO;



wyrazili wzajemne wsparcie i solidarność w obliczu kryzysu migracyjnego, sztucznie wywołanego i zaaranżowanego przez Mińsk na granicy litewsko–białoruskiej i polsko–białoruskiej, oraz zadeklarowali determinację do połączenia wysiłków, by dać odpór tym działaniom. Zauważyli również, że ten atak hybrydowy stanowi bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa całej Europy;



wyrazili swoje szczególne zaniepokojenie ciągle pogarszającym się stanem bezpieczeństwa i stabilności w regionie oraz ewoluującymi zagrożeniami, w tym zagrożeniami hybrydowymi, wynikającymi między innymi z trwającej agresji rosyjskiej; zgadzając się przy tym, że istnieje potrzeba podjęcia wspólnych wysiłków na rzecz wzmocnienia odporności tych państw w obliczu zagrożeń, aby przeciwdziałać im w bardziej skuteczny i skoordynowany sposób;



potwierdzili swoje silne zaangażowanie na rzecz dalszego wzmacniania europejskiego bezpieczeństwa energetycznego i w tym kontekście wyrazili głębokie zaniepokojenie projektem Nord Stream 2, który jest wyzwaniem dla bezpieczeństwa regionu europejskiego. Wyrazili gotowość do wspólnego działania w celu przeciwstawienia się monopolizacji europejskiego rynku gazu przez Rosję, która wykorzystuje energię jako narzędzie geopolityczne;



potwierdzili swoje zaangażowanie na rzecz suwerenności, niepodległości i integralności terytorialnej Ukrainy w jej granicach uznanych przez społeczność międzynarodową, rozciągających się na jej wody terytorialne;



wezwali społeczność międzynarodową do zaostrzenia sankcji wobec Federacji Rosyjskiej w związku z jej nieprzerwaną agresją na Ukrainę i po raz kolejny wezwali Kreml do deeskalacji sytuacji poprzez wycofanie wojsk z granic Ukrainy i tymczasowo okupowanych terytoriów.

Czytaj więcej



Parlamentarny Szczyt Inicjatywy Trójmorza w Zagrzebiu



W dniach 24-25 marca w Zagrzebiu odbył się Parlamentarny Szczyt Inicjatywy Trójmorza. Końcową część szczytu wypełniły wystąpienia wiceprzewodniczących i wysokich przedstawicieli parlamentów państw uczestniczących oraz państw stowarzyszonych, a także przedstawicieli partnerów strategicznych i gości specjalnych. Podkreślono przy tym rosnące znaczenie polityczne oraz wielowymiarowy charakter Inicjatywy.



Mówcy w szerokim konsensusie potwierdzili znaczenie Inicjatywy Trójmorza jako platformy wzmacniającej łączność regionalną, konwergencję gospodarczą oraz odporność Europy Środkowej i Wschodniej. Szczególny nacisk położono na rozwój infrastruktury w obszarze transportu, energetyki i łączności cyfrowej, a także na wzmacnianie bezpieczeństwa energetycznego i dywersyfikację źródeł energii.



Wiele delegacji podkreśliło, że Inicjatywa powinna pozostać komplementarna wobec ram Unii Europejskiej oraz przyczyniać się do realizacji wspólnych celów UE, w tym spójności, konkurencyjności i zielonej transformacji. Zwrócono także uwagę na konieczność dostosowania inwestycji do celów zrównoważonego rozwoju, przy zapewnieniu dobrego zarządzania, przejrzystości oraz efektywnego wykorzystania środków publicznych i prywatnych. Uczestnicy zwrócili również uwagę na coraz bardziej złożone środowisko geopolityczne. Ponownie wyrażono silne i nieprzerwane wsparcie dla Ukrainy oraz jednoznacznie potępiono rosyjską agresję. Podkreślono także szersze implikacje bezpieczeństwa wynikające z trwających konfliktów, wskazując na potrzebę wzmacniania odporności poprzez rozwój infrastruktury, mobilności wojskowej oraz regionalnej współpracy w obszarach obronności i energetyki.



W dyskusji dodatkowo zaakcentowano strategiczną wartość dyplomacji parlamentarnej. Uczestnicy wezwali do bardziej uporządkowanego i ciągłego zaangażowania parlamentów, w tym do tworzenia trwałych mechanizmów współpracy oraz wzmacniania współpracy z rządami, ekspertami i środowiskiem biznesowym. Podkreślono znaczenie wymiany najlepszych praktyk oraz zapewnienia stałej uwagi politycznej dla Inicjatywy.



Wystąpienia partnerów strategicznych i państw stowarzyszonych potwierdziły rosnący międzynarodowy wymiar Inicjatywy. Podkreślono jej rolę nie tylko jako regionalnej platformy infrastrukturalnej, lecz także jako narzędzia wzmacniania szerszej współpracy europejskiej i transatlantyckiej, a także wspierania polityki rozszerzenia Unii Europejskiej i integracji państw partnerskich. Zwrócono również uwagę na konkretne efekty kluczowych projektów w obszarach energetyki, infrastruktury i innowacji, wskazując jednocześnie na potrzebę przyspieszenia ich realizacji w celu zapewnienia widocznych korzyści dla obywateli i gospodarki regionu.



Szczyt zakończył się przedstawieniem i przyjęciem Wspólnej deklaracji przewodniczących parlamentów oraz wysokich przedstawicieli państw uczestniczących w Inicjatywie Trójmorza. Dokument potwierdza wspólne zaangażowanie na rzecz wzmacniania łączności, odporności i współpracy w regionie trzech mórz, przy jednoczesnym wsparciu relacji transatlantyckich oraz polityki rozszerzenia Unii Europejskiej. Uczestnicy stanowczo potępili rosyjską agresję na Ukrainę oraz ponownie wyrazili niezachwiane poparcie dla suwerenności, niepodległości i integralności terytorialnej Ukrainy, jak również dla wysiłków na rzecz osiągnięcia kompleksowego, sprawiedliwego i trwałego pokoju. Wspólna deklaracja wzywa także do dalszego wzmacniania współpracy parlamentarnej poprzez regularne spotkania na wysokim szczeblu, lepszą koordynację między parlamentami narodowymi oraz intensywniejsze zaangażowanie odpowiednich interesariuszy, w tym sektora prywatnego.



Parlamentarny szczyt został oficjalnie zamknięty przez przewodniczącego chorwackiego parlamentu, który ogłosił przyjęcie Wspólnej deklaracji oraz wyraził uznanie dla wsparcia ze strony państw stowarzyszonych Inicjatywy – Albanii, Czarnogóry, Mołdawii i Ukrainy – oraz partnera strategicznego, Turcji. Jednocześnie życzył powodzenia Słowacji w przejęciu przewodnictwa w Inicjatywie Trójmorza po szczycie w Dubrowniku w kwietniu 2026 roku.



Autor zdjęcia: Hina/Edvard Šušak

Czytaj więcej