Europejskie kraje przystąpią do Inicjatywy Trójmorza?



Do Inicjatywy Trójmorza należą państwa wchodzące w skład Unii Europejskiej. Chęć przystąpienia do tej inicjatywy wyraziły także kraje spoza niej.

12 stycznia 2021 roku nowa prezydent Mołdawii Maia Sandu wzięła udział w swojej pierwszej zagranicznej wizycie. Udała się do Kijowa, by spotkać się oficjalnie z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim. W oświadczeniu obojga prezydentów można przeczytać: „Odnotowujemy chęć wzmocnienia współpracy z krajami partnerskimi w Europie Południowo-Wschodniej i regionie Morza Czarnego. W tym kontekście potwierdzamy nasze zainteresowanie przystąpieniem do Inicjatywy Trójmorza”.

Uczestnictwo w urzeczywistnianiu kluczowych projektów infrastrukturalnych powinno być gigantycznym narzędziem nawiązywania współpracy między państwami Inicjatywy Trójmorza, a sąsiednimi krajami. Polska jest największym spośród krajów należących do Trójmorza i z tego powodu mogłaby odegrać kluczową rolę w zawiązywaniu tej współpracy. Tym bardziej, że kilka z projektów w sąsiadujących z państwami Trójmorza krajach wpisuje się w polskie inicjatywy. Ukraina i Mołdawia obecnie zamierzają zrealizować projekt budowy nowej autostrady, która będzie łączyć stolice państw, czyli Kijów i Kiszyniów. Częścią tej koncepcji jest także most graniczny na Dniestrze. Po ukończeniu budowy autostrady podróż między stolicami ma zajmować ok. 5 godzin. W 2016 roku Ministerstwo Infrastruktury RP postulowało trzy odnogi trasy Via Carpatia na Ukrainę. Jedna z nich: Lublin – Chełm – Łuck – Tarnopol – Winnica – Odessa przecina wymieniony odcinek planowanej autostrady Kiszyniów – Kijów. Dwa inne rozgałęzienia, przebiegające przez Lwów do Czerniowiec i dalej do Rumunii, mieszczą się bardzo blisko Mołdawii. Otwiera to możliwości nowych połączeń.

Innym państwem, które kraje Trójmorza chętnie powitałyby w inicjatywie, jest należąca do Unii Europejskiej Grecja. Przynależność do UE sprawia, że współpraca z Grecją mogłaby być prostsza niż z Ukrainą i Mołdawią. Ta kooperacja byłaby być może przyczynkiem do przekształcenia Inicjatywy Trójmorza w Inicjatywę Czwórmorza, ponieważ Grecja położona jest m. in. nad Morzem Egejskim.

Już teraz można zaobserwować w Trójmorzu przejawy współpracy z Grecją. Chociażby planowany przebieg trasy Via Carpatia, łączącej północ Trójmorza z południem, został wydłużony do Saloników – miasta w Grecji na południe od Sofii, stolicy Bułgarii. Równocześnie w grecką logistykę kolejową angażuje się Austria. Dwa lata temu spółka-córka Rail Cargo Group rozpoczęła przewożenie towarów w Grecji. Firma aktywnie tworzy również łańcuch dostaw z lub do tego kraju. Przystąpieniem Grecji do Inicjatywy Trójmorza jest też zainteresowana Bułgaria ze względu na transport rurociągowy oraz greckie terminale LNG. Prezydent Bułgarii Rumen Radev podkreśla współpracę z Grecją w sektorze gazowym. Na jej terenie przebiegać będzie także Południowy Korytarz Gazowy. Bułgaria jest wysoce zainteresowana zaczerpnięciem tych możliwości. Mówi się, że sąsiadująca z nią Grecja mogłaby zostać głównym dostawcą gazu ziemnego.

Rozwój Inicjatywy Trójmorza leży teraz w gestii intensywnej współpracy między jej członkami oraz powiększenia grona jej uczestników. Opisane kierunki ekspansji geograficznej Inicjatywy dają nowe możliwości wzrostu gospodarczego dla wszystkich państw członkowskich Inicjatywy.             

Źródło: https://intermodalnews.pl/

Czytaj więcej



Parlamentarny Szczyt Inicjatywy Trójmorza w Zagrzebiu



W dniach 24-25 marca w Zagrzebiu odbył się Parlamentarny Szczyt Inicjatywy Trójmorza. Końcową część szczytu wypełniły wystąpienia wiceprzewodniczących i wysokich przedstawicieli parlamentów państw uczestniczących oraz państw stowarzyszonych, a także przedstawicieli partnerów strategicznych i gości specjalnych. Podkreślono przy tym rosnące znaczenie polityczne oraz wielowymiarowy charakter Inicjatywy.



Mówcy w szerokim konsensusie potwierdzili znaczenie Inicjatywy Trójmorza jako platformy wzmacniającej łączność regionalną, konwergencję gospodarczą oraz odporność Europy Środkowej i Wschodniej. Szczególny nacisk położono na rozwój infrastruktury w obszarze transportu, energetyki i łączności cyfrowej, a także na wzmacnianie bezpieczeństwa energetycznego i dywersyfikację źródeł energii.



Wiele delegacji podkreśliło, że Inicjatywa powinna pozostać komplementarna wobec ram Unii Europejskiej oraz przyczyniać się do realizacji wspólnych celów UE, w tym spójności, konkurencyjności i zielonej transformacji. Zwrócono także uwagę na konieczność dostosowania inwestycji do celów zrównoważonego rozwoju, przy zapewnieniu dobrego zarządzania, przejrzystości oraz efektywnego wykorzystania środków publicznych i prywatnych. Uczestnicy zwrócili również uwagę na coraz bardziej złożone środowisko geopolityczne. Ponownie wyrażono silne i nieprzerwane wsparcie dla Ukrainy oraz jednoznacznie potępiono rosyjską agresję. Podkreślono także szersze implikacje bezpieczeństwa wynikające z trwających konfliktów, wskazując na potrzebę wzmacniania odporności poprzez rozwój infrastruktury, mobilności wojskowej oraz regionalnej współpracy w obszarach obronności i energetyki.



W dyskusji dodatkowo zaakcentowano strategiczną wartość dyplomacji parlamentarnej. Uczestnicy wezwali do bardziej uporządkowanego i ciągłego zaangażowania parlamentów, w tym do tworzenia trwałych mechanizmów współpracy oraz wzmacniania współpracy z rządami, ekspertami i środowiskiem biznesowym. Podkreślono znaczenie wymiany najlepszych praktyk oraz zapewnienia stałej uwagi politycznej dla Inicjatywy.



Wystąpienia partnerów strategicznych i państw stowarzyszonych potwierdziły rosnący międzynarodowy wymiar Inicjatywy. Podkreślono jej rolę nie tylko jako regionalnej platformy infrastrukturalnej, lecz także jako narzędzia wzmacniania szerszej współpracy europejskiej i transatlantyckiej, a także wspierania polityki rozszerzenia Unii Europejskiej i integracji państw partnerskich. Zwrócono również uwagę na konkretne efekty kluczowych projektów w obszarach energetyki, infrastruktury i innowacji, wskazując jednocześnie na potrzebę przyspieszenia ich realizacji w celu zapewnienia widocznych korzyści dla obywateli i gospodarki regionu.



Szczyt zakończył się przedstawieniem i przyjęciem Wspólnej deklaracji przewodniczących parlamentów oraz wysokich przedstawicieli państw uczestniczących w Inicjatywie Trójmorza. Dokument potwierdza wspólne zaangażowanie na rzecz wzmacniania łączności, odporności i współpracy w regionie trzech mórz, przy jednoczesnym wsparciu relacji transatlantyckich oraz polityki rozszerzenia Unii Europejskiej. Uczestnicy stanowczo potępili rosyjską agresję na Ukrainę oraz ponownie wyrazili niezachwiane poparcie dla suwerenności, niepodległości i integralności terytorialnej Ukrainy, jak również dla wysiłków na rzecz osiągnięcia kompleksowego, sprawiedliwego i trwałego pokoju. Wspólna deklaracja wzywa także do dalszego wzmacniania współpracy parlamentarnej poprzez regularne spotkania na wysokim szczeblu, lepszą koordynację między parlamentami narodowymi oraz intensywniejsze zaangażowanie odpowiednich interesariuszy, w tym sektora prywatnego.



Parlamentarny szczyt został oficjalnie zamknięty przez przewodniczącego chorwackiego parlamentu, który ogłosił przyjęcie Wspólnej deklaracji oraz wyraził uznanie dla wsparcia ze strony państw stowarzyszonych Inicjatywy – Albanii, Czarnogóry, Mołdawii i Ukrainy – oraz partnera strategicznego, Turcji. Jednocześnie życzył powodzenia Słowacji w przejęciu przewodnictwa w Inicjatywie Trójmorza po szczycie w Dubrowniku w kwietniu 2026 roku.



Autor zdjęcia: Hina/Edvard Šušak

Czytaj więcej