Do Inicjatywy Trójmorza należą państwa wchodzące w skład Unii Europejskiej. Chęć przystąpienia do tej inicjatywy wyraziły także kraje spoza niej.

12 stycznia 2021 roku nowa prezydent Mołdawii Maia Sandu wzięła udział w swojej pierwszej zagranicznej wizycie. Udała się do Kijowa, by spotkać się oficjalnie z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim. W oświadczeniu obojga prezydentów można przeczytać: „Odnotowujemy chęć wzmocnienia współpracy z krajami partnerskimi w Europie Południowo-Wschodniej i regionie Morza Czarnego. W tym kontekście potwierdzamy nasze zainteresowanie przystąpieniem do Inicjatywy Trójmorza”.

Uczestnictwo w urzeczywistnianiu kluczowych projektów infrastrukturalnych powinno być gigantycznym narzędziem nawiązywania współpracy między państwami Inicjatywy Trójmorza, a sąsiednimi krajami. Polska jest największym spośród krajów należących do Trójmorza i z tego powodu mogłaby odegrać kluczową rolę w zawiązywaniu tej współpracy. Tym bardziej, że kilka z projektów w sąsiadujących z państwami Trójmorza krajach wpisuje się w polskie inicjatywy. Ukraina i Mołdawia obecnie zamierzają zrealizować projekt budowy nowej autostrady, która będzie łączyć stolice państw, czyli Kijów i Kiszyniów. Częścią tej koncepcji jest także most graniczny na Dniestrze. Po ukończeniu budowy autostrady podróż między stolicami ma zajmować ok. 5 godzin. W 2016 roku Ministerstwo Infrastruktury RP postulowało trzy odnogi trasy Via Carpatia na Ukrainę. Jedna z nich: Lublin – Chełm – Łuck – Tarnopol – Winnica – Odessa przecina wymieniony odcinek planowanej autostrady Kiszyniów – Kijów. Dwa inne rozgałęzienia, przebiegające przez Lwów do Czerniowiec i dalej do Rumunii, mieszczą się bardzo blisko Mołdawii. Otwiera to możliwości nowych połączeń.

Innym państwem, które kraje Trójmorza chętnie powitałyby w inicjatywie, jest należąca do Unii Europejskiej Grecja. Przynależność do UE sprawia, że współpraca z Grecją mogłaby być prostsza niż z Ukrainą i Mołdawią. Ta kooperacja byłaby być może przyczynkiem do przekształcenia Inicjatywy Trójmorza w Inicjatywę Czwórmorza, ponieważ Grecja położona jest m. in. nad Morzem Egejskim.

Już teraz można zaobserwować w Trójmorzu przejawy współpracy z Grecją. Chociażby planowany przebieg trasy Via Carpatia, łączącej północ Trójmorza z południem, został wydłużony do Saloników – miasta w Grecji na południe od Sofii, stolicy Bułgarii. Równocześnie w grecką logistykę kolejową angażuje się Austria. Dwa lata temu spółka-córka Rail Cargo Group rozpoczęła przewożenie towarów w Grecji. Firma aktywnie tworzy również łańcuch dostaw z lub do tego kraju. Przystąpieniem Grecji do Inicjatywy Trójmorza jest też zainteresowana Bułgaria ze względu na transport rurociągowy oraz greckie terminale LNG. Prezydent Bułgarii Rumen Radev podkreśla współpracę z Grecją w sektorze gazowym. Na jej terenie przebiegać będzie także Południowy Korytarz Gazowy. Bułgaria jest wysoce zainteresowana zaczerpnięciem tych możliwości. Mówi się, że sąsiadująca z nią Grecja mogłaby zostać głównym dostawcą gazu ziemnego.

Rozwój Inicjatywy Trójmorza leży teraz w gestii intensywnej współpracy między jej członkami oraz powiększenia grona jej uczestników. Opisane kierunki ekspansji geograficznej Inicjatywy dają nowe możliwości wzrostu gospodarczego dla wszystkich państw członkowskich Inicjatywy.             

Źródło: https://intermodalnews.pl/

Inicjatywa Trójmorza, obejmująca 13 państw, umacnia swoją pozycję jako jeden z najbardziej dynamicznych regionów Europy. W Dubrowniku podkreślano znaczenie rozwoju infrastruktury transportowej na osi północ–południe, a także projektów energetycznych i cyfrowych, które mają kluczowe znaczenie dla dalszego wzrostu i zwiększania odporności gospodarek.

Wyraźny akcent pierwszego dnia położony został na rolę Polski jako jednego z liderów inicjatywy. Prezydent RP Karol Nawrocki w swoim wystąpieniu wskazywał, że Trójmorze wzmacnia konkurencyjność Europy i przyczynia się do pogłębiania współpracy w regionie.

”Polska pełni rolę zarówno państwa założycielskiego, jak i nieustannego orędownika tej inicjatywy; postrzegam tę inicjatywę jako podstawę konkurencyjności Europy i motor współpracy transatlantyckiej” – podkreślał Prezydent.

Z polskiej perspektywy szczególnie mocno wybrzmiała kwestia relacji transatlantyckich, Prezydent podkreślał znaczenie współpracy ze Stanami Zjednoczonymi jako strategicznym partnerem oraz potrzebę dalszego zaangażowania w rozwój inicjatywy.

Prezydent Polski odbył w Dubrowniku także szereg spotkań bilateralnych m.in. z Sekretarzem Energii USA Chrisem Wrightem oraz Premierem Republiki Chorwacji Andrejem Plenkoviciem jak i z przedstawicielami polskiego biznesu uczestniczącymi w Forum Biznesu.

Rozmowy dotyczyły współpracy w ramach Trójmorza, bezpieczeństwa regionu oraz realizacji wspólnych projektów infrastrukturalnych, w tym w obszarze energetyki i transportu. Istotnym elementem była również promocja polskiego potencjału gospodarczego oraz roli Polski jako ważnego ogniwa w regionalnym systemie energetycznym.

Podczas szczytu w Dubrowniku do Inicjatywy jako partner strategiczny dołączyły Włochy.

Deklaracja XI Szczytu Inicjatywy Trójmorza

Autor zdjęcia: © Grzegorz Jakubowski/KPRP