Lubelskie o Trójmorzu na Forum Ekonomicznym w Karpaczu



3 września 2025 r. Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski wziął udział w panelu dyskusyjnym poświęconym współpracy w ramach Inicjatywy Trójmorza: „Współpraca Trójmorza – Bezpieczeństwo Międzymorza” w ramach XXXIV Forum Ekonomicznego w Karpaczu.



W trakcie panelu dyskutowano o znaczeniu dywersyfikacji źródeł energii dla suwerenności państw, roli wspólnych projektów infrastrukturalnych i obronnych, walce z zagrożeniami hybrydowymi i cyberatakami, polityce spójności i solidarności w ramach UE i NATO, czy o możliwości rozszerzania współpracy o nowe kraje i środowiska.



Inicjatywa Trójmorza stanowi istotny filar bezpieczeństwa regionalnego, opierając się na współpracy infrastrukturalnej, energetycznej, obronnej i cybernetycznej. Dywersyfikacja źródeł energii wzmacnia niezależność państw i redukuje ryzyko szantażu, natomiast wspólne projekty komunikacyjne i obrona przed zagrożeniami hybrydowymi oraz cyberatakami podnoszą odporność regionu. Ważną rolę odgrywa również polityka spójności i solidarności, która wzmacnia pozycję państw w strukturach UE i NATO. Poszerzanie współpracy o inne kraje oraz wzmacnianie potencjału gospodarczego sprzyjają budowie szerokiej, stabilnej architektury bezpieczeństwa w Europie Środkowo-Wschodniej. Silna współpraca gospodarczo-dyplomatyczna pozwala przyciągać nowe inwestycje, rozwijać stabilność ekonomiczną i tym samym pośrednio wzmacniać poziom bezpieczeństwa całego regionu Międzymorza.



Marszałek Stawiarski w swojej wypowiedzi akcentował istotność podejmowanych przez Województwo Lubelskie działań oraz samej inicjatywy, zwracając szczególną uwagę na rozwój współpracy międzyregionalnej w ramach krajów Inicjatywy Trójmorza. Województwo Lubelskie jest inicjatorem powołania Sieć Regionów Trójmorza, która stała się formatem bezpośredniej współpracy między samorządami z dwunastu (obecnie trzynastu) państw Inicjatywy Trójmorza. Deklaracja o utworzeniu Sieci, zwana Deklaracją Lubelską, została podpisana podczas Samorządowego Kongresu Trójmorza w dniu 29 czerwca 2021.



Corocznym miejscem spotkań członków sieci jest Samorządowy Kongres Trójmorza odbywający się w Lublinie od 2021 roku. Stanowi on platformę stałej dyskusji i porozumienia samorządów skupionych wokół flagowych inwestycji Trójmorza, jaką jest trasa Via Carpathia w połączeniu z komplementarnymi projektami kluczowymi, takimi jak: Rail Baltica, Via Baltica. Podczas pięciu edycji Kongresu wzięło w nim udział ponad 5000 uczestników ze świata administracji, samorządów, przedstawicieli rządowych i biznesu. Uczestniczyło kilkadziesiąt oficjalnych delegacji zagranicznych z kilkunastu krajów świata.



Z przyjemnością informujemy, że szósta edycja Kongresu Trójmorza została zaplanowana na 27-28 maja 2026 roku.

Czytaj więcej



W Dubrowniku Trójmorze kreśli nowe plany



Przed nami szczyt prezydentów państw Inicjatywy Trójmorza, zaplanowany na 28–29 kwietnia w Dubrowniku. Ma szansę stać się najbardziej konkretnym spotkaniem w historii tej grupy. W Chorwacji spotkają się liderzy 13 państw regionu oraz delegacja z USA.



Szczyt w Dubrowniku wyrasta na jedno z najważniejszych spotkań dyplomatycznych w tej części Europy, głównie ze względu na radykalnie zmieniającą się architekturę bezpieczeństwa i nową dynamikę w relacjach z Waszyngtonem. Gospodarze z Chorwacji kładą ogromny nacisk na to, by Inicjatywa Trójmorza przestała być postrzegana wyłącznie jako forum dyskusyjne, a stała się twardym narzędziem realizacji interesów gospodarczych i obronnych.



Kluczowym wątkiem, który zdominuje kuluary i oficjalne panele, jest nowa doktryna amerykańskiej administracji, którą w swoich analizach punktuje Heritage Foundation. Stany Zjednoczone, działając w nowej rzeczywistości politycznej, zaczynają stawiać twarde warunki dotyczące współfinansowania bezpieczeństwa regionu.



Głównym celem spotkania będzie wypracowanie porozumienia, w ramach którego państwa członkowskie zobowiążą się do przeznaczania co najmniej półtora procent swojego PKB na tak zwaną infrastrukturę podwójnego zastosowania. Oznacza to, że budowane autostrady, mosty czy linie kolejowe muszą być od teraz projektowane w sposób umożliwiający błyskawiczny przerzut ciężkiego sprzętu wojskowego NATO, co bezpośrednio łączy rozwój gospodarczy z realnym wzmocnieniem wschodniej flanki.



Drugim filarem szczytu w Dubrowniku jest dążenie do całkowitej suwerenności energetycznej, określanej mianem ostatecznego odcięcia od rosyjskich wpływów. Agenda przewiduje forsowanie ambitnego planu rozbudowy sieci rurociągów LNG na całych Bałkanach. Ten system przesyłowy ma stać się „krwioobiegiem”, który połączy terminale na północy i południu Europy, umożliwiając masowy odbiór gazu z USA.



Dla Amerykanów jest to projekt strategiczny, pozwalający na ugruntowanie ich pozycji jako głównego dostawcy surowców, a dla krajów regionu, sposób na trwałe zablokowanie jakichkolwiek prób energetycznego szantażu w przyszłości. Wszystko to ma być sfinansowane przy znacznym udziale prywatnego kapitału i amerykańskich funduszy inwestycyjnych, które w Dubrowniku mają przedstawić konkretne harmonogramy wejścia kapitałowego w regionalne projekty.

Czytaj więcej