Podczas szczytu Inicjatywy Trójmorza w Tallinie, który odbył się 19 października 2020 roku, doszło do uroczystego przekazania prezydencji Republice Bułgarii na ręce prezydenta Rumena Radeva. Oprócz prezydenta Bułgarii, w szczycie osobiście uczestniczył Prezydent RP Andrzej Duda. Przedstawiciele innych państw łączyli się zdalnie.

W związku z bułgarską prezydencją, najbliższy szczyt Inicjatywy Trójmorza odbędzie się w czerwcu 2021 roku w Sofii. Pierwotnie pojawiały się głosy dotyczące odłożenia szczytu na 2022 rok ze względu na wybory w tym kraju, ale ostatecznie podjęto decyzję o jego organizacji w 2021 roku. W ramach przygotowań do szczytu pod koniec stycznia odbyło się wirtualne spotkanie robocze na poziomie administracji prezydentów i ministerstw spraw zagranicznych państw Inicjatywy. Wcześniej miała miejsce wideokonferencja Wicepremier i Minister Spraw Zagranicznych Bułgarii Ekateriny Zaharievej z Koordynatorem Rządu RP ds. Inicjatywy Trójmorza Pawłem Jabłońskim.

Dla Bułgarii duże znaczenie ma udział w Funduszu Inwestycyjnym Trójmorza. Bułgarski Bank Rozwoju włączył się w fundusz z wkładem 20 milionów euro. Rząd bułgarski zainteresowany jest przede wszystkim projektami infrastrukturalnymi, takimi jak odbudowa linii kolejowej Ruse-Varna czy inwestycjami na trasie IV Transeuropejskiego Korytarza Transportowego.

Zdaniem premiera Bułgarii uczestnictwo tego państwa w Inicjatywie Trójmorza ma poważne znaczenie geostrategiczne i umacnia pozycję Bułgarii w regionie.

Podczas szczytu w Tallinie prezydent Radev zadeklarował, że prezydencja Bułgarska zaproponuje Inicjatywie Trójmorza nowe obszary współpracy, szczególnie łączność naukową i edukacyjną. Podkreślił przy tym, że same inwestycje w infrastrukturę nie wystarczą do rozwoju gospodarki, jeśli nie będą połączone ze współpracą między badaczami, naukowcami i uniwersytetami. Nowe tematy będą realizowane obok współpracy w obszarach już wcześniej określonych, takich jak wspomniana infrastruktura transportowa i energetyczna oraz łączność cyfrowa.

„Bułgaria będzie kontynuować ambitną ścieżkę uwalniania możliwości Inicjatywy jako autentycznego narzędzia współpracy w regionie i przyspieszonego rozwoju naszego regionu poprzez ulepszanie energetyki, transportu i łączności cyfrowej”

– Prezydent Republiki Bułgarii Rumen Radev.

Inicjatywa Trójmorza, obejmująca 13 państw, umacnia swoją pozycję jako jeden z najbardziej dynamicznych regionów Europy. W Dubrowniku podkreślano znaczenie rozwoju infrastruktury transportowej na osi północ–południe, a także projektów energetycznych i cyfrowych, które mają kluczowe znaczenie dla dalszego wzrostu i zwiększania odporności gospodarek.

Wyraźny akcent pierwszego dnia położony został na rolę Polski jako jednego z liderów inicjatywy. Prezydent RP Karol Nawrocki w swoim wystąpieniu wskazywał, że Trójmorze wzmacnia konkurencyjność Europy i przyczynia się do pogłębiania współpracy w regionie.

”Polska pełni rolę zarówno państwa założycielskiego, jak i nieustannego orędownika tej inicjatywy; postrzegam tę inicjatywę jako podstawę konkurencyjności Europy i motor współpracy transatlantyckiej” – podkreślał Prezydent.

Z polskiej perspektywy szczególnie mocno wybrzmiała kwestia relacji transatlantyckich, Prezydent podkreślał znaczenie współpracy ze Stanami Zjednoczonymi jako strategicznym partnerem oraz potrzebę dalszego zaangażowania w rozwój inicjatywy.

Prezydent Polski odbył w Dubrowniku także szereg spotkań bilateralnych m.in. z Sekretarzem Energii USA Chrisem Wrightem oraz Premierem Republiki Chorwacji Andrejem Plenkoviciem jak i z przedstawicielami polskiego biznesu uczestniczącymi w Forum Biznesu.

Rozmowy dotyczyły współpracy w ramach Trójmorza, bezpieczeństwa regionu oraz realizacji wspólnych projektów infrastrukturalnych, w tym w obszarze energetyki i transportu. Istotnym elementem była również promocja polskiego potencjału gospodarczego oraz roli Polski jako ważnego ogniwa w regionalnym systemie energetycznym.

Podczas szczytu w Dubrowniku do Inicjatywy jako partner strategiczny dołączyły Włochy.

Deklaracja XI Szczytu Inicjatywy Trójmorza

Autor zdjęcia: © Grzegorz Jakubowski/KPRP