Zastanawiając się nad finansowaniem projektów Inicjatywy Trójmorza, należy podkreślić kilka sposobów. Pierwszym z nich są budżety państw członkowskich. W perspektywie międzynarodowej do tych sposobów należą fundusze europejskie. Wśród nich warto wyróżnić Fundusz Spójności, który wspiera m. in. budowę transeuropejskiej sieci transportowej oraz rozwój etycznych środowiskowo metod transportu i wytwarzania energii. Państwa Trójmorza uzyskały z tego funduszu dofinansowania w wysokości ponad 35 mld euro. Programem finansowym w ramach Funduszu Spójności, z którego region Trójmorza otrzymał dofinansowanie w kwocie prawie 14 mld euro jest CEF, czyli instrument "Łącząc Europę". Jest on wprost nakierowany na rozbudowę sieci powiązań transportowych, energetycznych i cyfrowych. Kolejny unijny instrument – Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego choć ma za zadanie niwelować dysproporcje między różnymi regionami, to jest też wykorzystywany do integracji Europy Środkowo-Wschodniej. W krajach Trójmorza są przeprowadzane inwestycje w regionach, które potencjalnie przyniosą zysk na poziomie międzynarodowym. W kluczowych obszarach dofinansowanie z EFRR wyniosło 28 mld euro. Przejdźmy jeszcze do EFSI, czyli Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych. Został on uruchomiony prze Europejski Bank Inwestycyjny, a projekty transportowe, energetyczne i cyfrowe Trójmorza otrzymały z niego wsparcie na poziomie niemal 3 mld euro.

Ważnym instrumentem jest także Fundusz Inwestycyjny Trójmorza. Jego pomysłodawcą i współzałożycielem był Bank Gospodarstwa Krajowego. BGK pełni również rolę głównego inwestora. Powołany w maju 2019 roku, z inicjatywy Polski (BGK) oraz Rumunii (Exim Bank), Fundusz Trójmorza uzupełnia wsparcie pozyskane z instrumentów finansowych Unii Europejskiej opisanych w akapicie wyżej, a jako inicjatywa rynkowa ma za zadanie zróżnicować możliwości inwestycyjne. Natomiast jego głównym celem jest generowanie zysków dla inwestorów, do których mogą należeć banki rozwoju krajów Trójmorza (tzw. inwestorzy główni – core sponsors), międzynarodowe instytucje finansowe (np. EBI, EBOR) oraz inwestorzy prywatni. Funkcję doradcy inwestycyjnego Funduszu Trójmorza, odpowiedzialnego również za fundraising i project management, pełni międzynarodowa firma Amber Infrastructure. Podczas szczytu w Tallinnie w październiku 2020 roku kraje członkowskie przyjęły deklarację zwiększonego zaangażowania w Fundusz Inwestycyjny Trójmorza. Bank Gospodarstwa Krajowego podniósł swój wkład o 250 mln euro. Łącznie akcjonariusze wykazali zaangażowanie w fundusz na poziomie ponad 800 mln euro.

Podczas szczytu Inicjatywy Trójmorza w Tallinie prezes BGK oraz przewodnicząca rady nadzorczej Funduszu Trójmorza Beata Daszyńska-Muzyczka tak wyraziła się o podniesieniu zaangażowania w fundusz: "Pandemia COVID-19 negatywnie wpłynęła na sytuację ekonomiczną wszystkich krajów i wymusiła podjęcie niestandardowych działań. Wyjście z kryzysu potrwa wiele lat, a długoterminowe inwestycje infrastrukturalne to dobry sposób na stymulowanie gospodarek. Fundusz Trójmorza angażuje się w inwestycje na zasadach komercyjnych. Zwiększenie zasobów Funduszu pozwoli na realizację większej liczby projektów niosących długofalowe korzyści dla całego regionu. Stąd nasza decyzja o podwyższeniu zaangażowania o 250 mln euro".

 

Źródło: https://media.bgk.pl/

Inicjatywa Trójmorza, obejmująca 13 państw, umacnia swoją pozycję jako jeden z najbardziej dynamicznych regionów Europy. W Dubrowniku podkreślano znaczenie rozwoju infrastruktury transportowej na osi północ–południe, a także projektów energetycznych i cyfrowych, które mają kluczowe znaczenie dla dalszego wzrostu i zwiększania odporności gospodarek.

Wyraźny akcent pierwszego dnia położony został na rolę Polski jako jednego z liderów inicjatywy. Prezydent RP Karol Nawrocki w swoim wystąpieniu wskazywał, że Trójmorze wzmacnia konkurencyjność Europy i przyczynia się do pogłębiania współpracy w regionie.

”Polska pełni rolę zarówno państwa założycielskiego, jak i nieustannego orędownika tej inicjatywy; postrzegam tę inicjatywę jako podstawę konkurencyjności Europy i motor współpracy transatlantyckiej” – podkreślał Prezydent.

Z polskiej perspektywy szczególnie mocno wybrzmiała kwestia relacji transatlantyckich, Prezydent podkreślał znaczenie współpracy ze Stanami Zjednoczonymi jako strategicznym partnerem oraz potrzebę dalszego zaangażowania w rozwój inicjatywy.

Prezydent Polski odbył w Dubrowniku także szereg spotkań bilateralnych m.in. z Sekretarzem Energii USA Chrisem Wrightem oraz Premierem Republiki Chorwacji Andrejem Plenkoviciem jak i z przedstawicielami polskiego biznesu uczestniczącymi w Forum Biznesu.

Rozmowy dotyczyły współpracy w ramach Trójmorza, bezpieczeństwa regionu oraz realizacji wspólnych projektów infrastrukturalnych, w tym w obszarze energetyki i transportu. Istotnym elementem była również promocja polskiego potencjału gospodarczego oraz roli Polski jako ważnego ogniwa w regionalnym systemie energetycznym.

Podczas szczytu w Dubrowniku do Inicjatywy jako partner strategiczny dołączyły Włochy.

Deklaracja XI Szczytu Inicjatywy Trójmorza

Autor zdjęcia: © Grzegorz Jakubowski/KPRP