Sposoby finansowania Inicjatywy Trójmorza



Zastanawiając się nad finansowaniem projektów Inicjatywy Trójmorza, należy podkreślić kilka sposobów. Pierwszym z nich są budżety państw członkowskich. W perspektywie międzynarodowej do tych sposobów należą fundusze europejskie. Wśród nich warto wyróżnić Fundusz Spójności, który wspiera m. in. budowę transeuropejskiej sieci transportowej oraz rozwój etycznych środowiskowo metod transportu i wytwarzania energii. Państwa Trójmorza uzyskały z tego funduszu dofinansowania w wysokości ponad 35 mld euro. Programem finansowym w ramach Funduszu Spójności, z którego region Trójmorza otrzymał dofinansowanie w kwocie prawie 14 mld euro jest CEF, czyli instrument "Łącząc Europę". Jest on wprost nakierowany na rozbudowę sieci powiązań transportowych, energetycznych i cyfrowych. Kolejny unijny instrument – Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego choć ma za zadanie niwelować dysproporcje między różnymi regionami, to jest też wykorzystywany do integracji Europy Środkowo-Wschodniej. W krajach Trójmorza są przeprowadzane inwestycje w regionach, które potencjalnie przyniosą zysk na poziomie międzynarodowym. W kluczowych obszarach dofinansowanie z EFRR wyniosło 28 mld euro. Przejdźmy jeszcze do EFSI, czyli Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych. Został on uruchomiony prze Europejski Bank Inwestycyjny, a projekty transportowe, energetyczne i cyfrowe Trójmorza otrzymały z niego wsparcie na poziomie niemal 3 mld euro.

Ważnym instrumentem jest także Fundusz Inwestycyjny Trójmorza. Jego pomysłodawcą i współzałożycielem był Bank Gospodarstwa Krajowego. BGK pełni również rolę głównego inwestora. Powołany w maju 2019 roku, z inicjatywy Polski (BGK) oraz Rumunii (Exim Bank), Fundusz Trójmorza uzupełnia wsparcie pozyskane z instrumentów finansowych Unii Europejskiej opisanych w akapicie wyżej, a jako inicjatywa rynkowa ma za zadanie zróżnicować możliwości inwestycyjne. Natomiast jego głównym celem jest generowanie zysków dla inwestorów, do których mogą należeć banki rozwoju krajów Trójmorza (tzw. inwestorzy główni – core sponsors), międzynarodowe instytucje finansowe (np. EBI, EBOR) oraz inwestorzy prywatni. Funkcję doradcy inwestycyjnego Funduszu Trójmorza, odpowiedzialnego również za fundraising i project management, pełni międzynarodowa firma Amber Infrastructure. Podczas szczytu w Tallinnie w październiku 2020 roku kraje członkowskie przyjęły deklarację zwiększonego zaangażowania w Fundusz Inwestycyjny Trójmorza. Bank Gospodarstwa Krajowego podniósł swój wkład o 250 mln euro. Łącznie akcjonariusze wykazali zaangażowanie w fundusz na poziomie ponad 800 mln euro.

Podczas szczytu Inicjatywy Trójmorza w Tallinie prezes BGK oraz przewodnicząca rady nadzorczej Funduszu Trójmorza Beata Daszyńska-Muzyczka tak wyraziła się o podniesieniu zaangażowania w fundusz: "Pandemia COVID-19 negatywnie wpłynęła na sytuację ekonomiczną wszystkich krajów i wymusiła podjęcie niestandardowych działań. Wyjście z kryzysu potrwa wiele lat, a długoterminowe inwestycje infrastrukturalne to dobry sposób na stymulowanie gospodarek. Fundusz Trójmorza angażuje się w inwestycje na zasadach komercyjnych. Zwiększenie zasobów Funduszu pozwoli na realizację większej liczby projektów niosących długofalowe korzyści dla całego regionu. Stąd nasza decyzja o podwyższeniu zaangażowania o 250 mln euro".

 

Źródło: https://media.bgk.pl/

Czytaj więcej



W Dubrowniku Trójmorze kreśli nowe plany



Przed nami szczyt prezydentów państw Inicjatywy Trójmorza, zaplanowany na 28–29 kwietnia w Dubrowniku. Ma szansę stać się najbardziej konkretnym spotkaniem w historii tej grupy. W Chorwacji spotkają się liderzy 13 państw regionu oraz delegacja z USA.



Szczyt w Dubrowniku wyrasta na jedno z najważniejszych spotkań dyplomatycznych w tej części Europy, głównie ze względu na radykalnie zmieniającą się architekturę bezpieczeństwa i nową dynamikę w relacjach z Waszyngtonem. Gospodarze z Chorwacji kładą ogromny nacisk na to, by Inicjatywa Trójmorza przestała być postrzegana wyłącznie jako forum dyskusyjne, a stała się twardym narzędziem realizacji interesów gospodarczych i obronnych.



Kluczowym wątkiem, który zdominuje kuluary i oficjalne panele, jest nowa doktryna amerykańskiej administracji, którą w swoich analizach punktuje Heritage Foundation. Stany Zjednoczone, działając w nowej rzeczywistości politycznej, zaczynają stawiać twarde warunki dotyczące współfinansowania bezpieczeństwa regionu.



Głównym celem spotkania będzie wypracowanie porozumienia, w ramach którego państwa członkowskie zobowiążą się do przeznaczania co najmniej półtora procent swojego PKB na tak zwaną infrastrukturę podwójnego zastosowania. Oznacza to, że budowane autostrady, mosty czy linie kolejowe muszą być od teraz projektowane w sposób umożliwiający błyskawiczny przerzut ciężkiego sprzętu wojskowego NATO, co bezpośrednio łączy rozwój gospodarczy z realnym wzmocnieniem wschodniej flanki.



Drugim filarem szczytu w Dubrowniku jest dążenie do całkowitej suwerenności energetycznej, określanej mianem ostatecznego odcięcia od rosyjskich wpływów. Agenda przewiduje forsowanie ambitnego planu rozbudowy sieci rurociągów LNG na całych Bałkanach. Ten system przesyłowy ma stać się „krwioobiegiem”, który połączy terminale na północy i południu Europy, umożliwiając masowy odbiór gazu z USA.



Dla Amerykanów jest to projekt strategiczny, pozwalający na ugruntowanie ich pozycji jako głównego dostawcy surowców, a dla krajów regionu, sposób na trwałe zablokowanie jakichkolwiek prób energetycznego szantażu w przyszłości. Wszystko to ma być sfinansowane przy znacznym udziale prywatnego kapitału i amerykańskich funduszy inwestycyjnych, które w Dubrowniku mają przedstawić konkretne harmonogramy wejścia kapitałowego w regionalne projekty.

Czytaj więcej