Politycy szczególną uwagę poświecili aktualnym zagrożeniom związanym z nielegalną migracją i kryzysem wywołanym cenami energii. Podczas spotkania w Budapeszcie, prezydent Emmanuel Macron przedstawił priorytety francuskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej uwzględniające m.in. politykę migracyjną i azylową.

Wysokie ceny energii

W kwestiach energii obecnie kraje europejskie borykają się z dwoma podstawowymi problemami. Pierwszym z nich są wysokie ceny gazu i manipulacje ze strony Rosji. Drugim natomiast jest kwestia systemu ETS. Polska ma wątpliwości co do aktualnego funkcjonowania unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji CO2. Wzrost cen uprawnień nie jest kontrolowany, co sprzyja spekulacji.

Szef polskiego rządu poruszy konieczność przebudowy systemu na najbliższym posiedzeniu Rady Europejskiej. Premier wyraził nadzieję, że spotka się to ze zrozumieniem po stronie wielu krajów, które są zależne od systemu ETS, a jednocześnie nie chcą, aby system był podatny na ataki spekulacyjne.

Sytuacja na wschodniej granicy Unii Europejskiej

Od czerwca 2021 r. na polsko-białoruskiej granicy Unii Europejskiej mamy do czynienia z hybrydowymi atakami, za którymi stoi reżim Aleksandra Łukaszenki. To zorganizowana akcja, którą kontrolują i nadzorują białoruskie służby. Jednocześnie to największa od 30 lat próba destabilizacji całej Unii Europejskiej.

Premier Mateusz Morawiecki podziękował premierom Grupy Wyszehradzkiej oraz prezydentowi Francji za słowa uznania wobec działań podejmowanych przez nasz kraj. – Musimy potrafić bronić swoje zewnętrzne granice. Możemy rozmawiać jaki system kształtować w środku, ale musimy zapobiegać przemytowi ludzi, używania ich jako żywych tarcz, tak jak teraz przez Łukaszenkę i jego mocodawców, przeciwko krajom Unii Europejskiej. To jest jedna z zasad, która jest naczelną zasadą w obronie granic Unii Europejskiej, a jednocześnie w polityce migracyjnej – dodał szef polskiego rządu.

Politycy rozmawiali także o sankcjach. – Wiemy, że Białoruś obawia się sankcji gospodarczych, blokady handlowej – te narzędzia mamy w zanadrzu. Jeżeli eskalacja będzie postępować lub będą poszukiwane nowe mechanizmy przez Mińsk i Moskwę, aby zdestabilizować tę część Europy, to nie zawahamy się zaprezentować Komisji Europejskiej i naszym partnerom nowych rozwiązań, które będą miały na celu bardziej zdecydowaną odpowiedź przeciwko takim praktykom – podsumował premier.

Inicjatywa Trójmorza, obejmująca 13 państw, umacnia swoją pozycję jako jeden z najbardziej dynamicznych regionów Europy. W Dubrowniku podkreślano znaczenie rozwoju infrastruktury transportowej na osi północ–południe, a także projektów energetycznych i cyfrowych, które mają kluczowe znaczenie dla dalszego wzrostu i zwiększania odporności gospodarek.

Wyraźny akcent pierwszego dnia położony został na rolę Polski jako jednego z liderów inicjatywy. Prezydent RP Karol Nawrocki w swoim wystąpieniu wskazywał, że Trójmorze wzmacnia konkurencyjność Europy i przyczynia się do pogłębiania współpracy w regionie.

”Polska pełni rolę zarówno państwa założycielskiego, jak i nieustannego orędownika tej inicjatywy; postrzegam tę inicjatywę jako podstawę konkurencyjności Europy i motor współpracy transatlantyckiej” – podkreślał Prezydent.

Z polskiej perspektywy szczególnie mocno wybrzmiała kwestia relacji transatlantyckich, Prezydent podkreślał znaczenie współpracy ze Stanami Zjednoczonymi jako strategicznym partnerem oraz potrzebę dalszego zaangażowania w rozwój inicjatywy.

Prezydent Polski odbył w Dubrowniku także szereg spotkań bilateralnych m.in. z Sekretarzem Energii USA Chrisem Wrightem oraz Premierem Republiki Chorwacji Andrejem Plenkoviciem jak i z przedstawicielami polskiego biznesu uczestniczącymi w Forum Biznesu.

Rozmowy dotyczyły współpracy w ramach Trójmorza, bezpieczeństwa regionu oraz realizacji wspólnych projektów infrastrukturalnych, w tym w obszarze energetyki i transportu. Istotnym elementem była również promocja polskiego potencjału gospodarczego oraz roli Polski jako ważnego ogniwa w regionalnym systemie energetycznym.

Podczas szczytu w Dubrowniku do Inicjatywy jako partner strategiczny dołączyły Włochy.

Deklaracja XI Szczytu Inicjatywy Trójmorza

Autor zdjęcia: © Grzegorz Jakubowski/KPRP