„To inicjatywa dwunastu państw na osi północ – południe, od Estonii po Chorwację i Bułgarię. Walczą one, żeby stworzyć lepszą jakość życia dla swoich mieszkańców. Populacja krajów Trójmorza stanowi aż 25 proc. Unii Europejskiej, zaś w przypadku terytorium to 30 proc. UE. Gdy popatrzymy pod względem ekonomicznym, to nasz łączny Produkt Krajowy Brutto stanowi jednak niecałe 20 proc. PKB Wspólnoty. Oznacza to, że jest ogromna przestrzeń, żebyśmy przez wspólną pracę i działania gospodarcze zwiększyli nasze możliwości i potencjał” – powiedziała Beata Daszyńska-Muzyczka i dodała, że tegoroczny Szczyt na Łotwie będzie m.in. miejscem na dyskusje o inwestycjach infrastrukturalnych regionu Trójmorza.

Oceniła, że rosyjska agresja w Ukrainie pokazała, że bez inwestycji w krytyczne sektory logistyki, transportu, energetyki oraz cyfryzacji państw Trójmorza – wschodniej flanki NATO – „nie będzie możliwości pomocy Ukrainie tak efektywnie, jak byśmy chcieli to zrobić”.

Musimy zwiększyć inwestycje w infrastrukturę transportową, energetyczną i cyfrową. Łączne potrzeby w tych tylko trzech sektorach to obecnie 650 miliardów euro – te pieniądze mają tylko zapewnić dorównanie istniejącej infrastrukturze Europy Zachodniej” – zaznaczyła.

Oceniła, że utworzony w 2019 roku Fundusz Trójmorza, którego BGK był pomysłodawcą i inicjatorem, rozwija się bardzo dobrze, ale „w kontekście potrzeb jest tylko małym bodźcem do budowania współpracy”.

„Docelowy poziom wielkości tego funduszu wynosi od 3 do 5 mld euro. Trzy inwestycje są już dzięki niemu zrealizowane, a kolejne wieści o tym, jak fundusz się rozwija, będziemy mogli przekazać po zakończeniu Szczytu Trójmorza w Rydze” – poinformowała.

Prezes Banku Gospodarstwa Krajowego wskazała, że Szczyt Trójmorza, poza dyskusją na poziomie prezydentów państw dwunastki dotyczącą tematów geopolitycznych, to także wiele tematów gospodarczych.

Inicjatywa Trójmorza została utworzona w 2015 roku przez prezydenta Andrzeja Dudę oraz ówczesną prezydent Chorwacji Kolindę Grabar-Kitarović. Pierwszy Szczyt Trójmorza odbył się w 2016 roku, a od 2018 roku wraz z nim odbywa się Forum Biznesu, w którym biorą udział najważniejsze instytucje, banki i firmy tego regionu.

Inicjatywa Trójmorza, obejmująca 13 państw, umacnia swoją pozycję jako jeden z najbardziej dynamicznych regionów Europy. W Dubrowniku podkreślano znaczenie rozwoju infrastruktury transportowej na osi północ–południe, a także projektów energetycznych i cyfrowych, które mają kluczowe znaczenie dla dalszego wzrostu i zwiększania odporności gospodarek.

Wyraźny akcent pierwszego dnia położony został na rolę Polski jako jednego z liderów inicjatywy. Prezydent RP Karol Nawrocki w swoim wystąpieniu wskazywał, że Trójmorze wzmacnia konkurencyjność Europy i przyczynia się do pogłębiania współpracy w regionie.

”Polska pełni rolę zarówno państwa założycielskiego, jak i nieustannego orędownika tej inicjatywy; postrzegam tę inicjatywę jako podstawę konkurencyjności Europy i motor współpracy transatlantyckiej” – podkreślał Prezydent.

Z polskiej perspektywy szczególnie mocno wybrzmiała kwestia relacji transatlantyckich, Prezydent podkreślał znaczenie współpracy ze Stanami Zjednoczonymi jako strategicznym partnerem oraz potrzebę dalszego zaangażowania w rozwój inicjatywy.

Prezydent Polski odbył w Dubrowniku także szereg spotkań bilateralnych m.in. z Sekretarzem Energii USA Chrisem Wrightem oraz Premierem Republiki Chorwacji Andrejem Plenkoviciem jak i z przedstawicielami polskiego biznesu uczestniczącymi w Forum Biznesu.

Rozmowy dotyczyły współpracy w ramach Trójmorza, bezpieczeństwa regionu oraz realizacji wspólnych projektów infrastrukturalnych, w tym w obszarze energetyki i transportu. Istotnym elementem była również promocja polskiego potencjału gospodarczego oraz roli Polski jako ważnego ogniwa w regionalnym systemie energetycznym.

Podczas szczytu w Dubrowniku do Inicjatywy jako partner strategiczny dołączyły Włochy.

Deklaracja XI Szczytu Inicjatywy Trójmorza

Autor zdjęcia: © Grzegorz Jakubowski/KPRP