Kraje Europy Środkowo-Wschodniej, przyzwyczajone do wyrzeczeń i niedoborów, zaczynają redukować konsumpcję. Kryzys na rynku surowców zmusił przedsiębiorstwa i gospodarstwa domowe do oszczędzania zużycia gazu ziemnego i prądu. Do liderów tego trendu należą kraje bałtyckie.

Łotysze zredukowali zużycie gazu o blisko 32 proc. w ciągu ostatnich 9 miesięcy rok do roku, podaje Eurostat. Na drugim miejscu uplasowali się Szwedzi, z wynikiem przekraczającym 30 proc. Na dalszym miejscu znaleźli się Litwini, Duńczycy, Estończycy, Luksemburg, Polska, Rumunia i Bułgaria. Polska zredukowała swoje zużycie o 18,14 proc.

Słabo idzie oszczędzanie Portugalczykom i Irlandczykom, którzy zwiększyli zużycie. Dodatni bilans mają także Norwegowie (wzrost o 27,93 proc.), którzy zastępują Rosję jako dostawca surowca. Znacznie gorzej wyglądają oszczędności w przypadku energii elektrycznej. W I półroczu tego roku zużycie energii spadło jedynie w 18 krajów, ale w całej Unii konsumpcja wzrosła o 0,1 proc.

Po odcięciu dostaw gazu przez Rosję, Europę czeka ciężka zima. Swoje dołożyli Chińczycy, którzy poinformowali o wstrzymaniu eksportu gazu LNG. Chińczycy byli pośrednikami w handlu rosyjskim gazem na Stary Kontynent. Największe koncerny energetyczne Cnooc, Sinopec i PetroChina, dołączyły więc do wojny energetycznej przeciwko Europie. Wygląda na to, że jednym z niewielu państw, które nie będą miały problemów z gazem będzie Polska.

Europa radzi sobie jak może z kryzysem gazowym. Po raz pierwszy w historii Niemcom zaczęli przesyłać błękitne paliwo Francuzi. GRTgaz, drugi co do wielkości operator w Europie deklaruje docelową wartość przesyłu na 31 GW/h dziennie. Gaz mógłby płynąć do Europy także z Afryki, gazociągiem MicCat ale Paryż blokuje jego budowę. Nitka miała łączyć Katalonię z południową Francją i stanowić ważny łącznik. Dzięki temu można by było importować gaz z Algierii i Maroka. Jednak Paryż nie chce wyłożyć na gazociąg 3 mld euro, bo jak twierdzi, w przyszłości Europa i tak zrezygnuje z nieekologicznego gazu.

Jednak UE wciąż kupuje rosyjski surowiec. Rosyjski gaz płynie do UE tankowcami. Zamiast Gazpromu, gaz LNG sprzedaje Europie rosyjski koncern Novatek. W ciągu pierwszych 9 miesięcy wzrost importu gazu skroplonego z tego kierunku zwiększył się do 15 mld m3. Szacuje się, że w III kwartale tego roku wzrost sprzedaży Novateku na rynkach międzynarodowych wyniesie blisko 13 proc. (info: trimarium.pl)

Inicjatywa Trójmorza, obejmująca 13 państw, umacnia swoją pozycję jako jeden z najbardziej dynamicznych regionów Europy. W Dubrowniku podkreślano znaczenie rozwoju infrastruktury transportowej na osi północ–południe, a także projektów energetycznych i cyfrowych, które mają kluczowe znaczenie dla dalszego wzrostu i zwiększania odporności gospodarek.

Wyraźny akcent pierwszego dnia położony został na rolę Polski jako jednego z liderów inicjatywy. Prezydent RP Karol Nawrocki w swoim wystąpieniu wskazywał, że Trójmorze wzmacnia konkurencyjność Europy i przyczynia się do pogłębiania współpracy w regionie.

”Polska pełni rolę zarówno państwa założycielskiego, jak i nieustannego orędownika tej inicjatywy; postrzegam tę inicjatywę jako podstawę konkurencyjności Europy i motor współpracy transatlantyckiej” – podkreślał Prezydent.

Z polskiej perspektywy szczególnie mocno wybrzmiała kwestia relacji transatlantyckich, Prezydent podkreślał znaczenie współpracy ze Stanami Zjednoczonymi jako strategicznym partnerem oraz potrzebę dalszego zaangażowania w rozwój inicjatywy.

Prezydent Polski odbył w Dubrowniku także szereg spotkań bilateralnych m.in. z Sekretarzem Energii USA Chrisem Wrightem oraz Premierem Republiki Chorwacji Andrejem Plenkoviciem jak i z przedstawicielami polskiego biznesu uczestniczącymi w Forum Biznesu.

Rozmowy dotyczyły współpracy w ramach Trójmorza, bezpieczeństwa regionu oraz realizacji wspólnych projektów infrastrukturalnych, w tym w obszarze energetyki i transportu. Istotnym elementem była również promocja polskiego potencjału gospodarczego oraz roli Polski jako ważnego ogniwa w regionalnym systemie energetycznym.

Podczas szczytu w Dubrowniku do Inicjatywy jako partner strategiczny dołączyły Włochy.

Deklaracja XI Szczytu Inicjatywy Trójmorza

Autor zdjęcia: © Grzegorz Jakubowski/KPRP