Szczyt w Dubrowniku wyrasta na jedno z najważniejszych spotkań dyplomatycznych w tej części Europy, głównie ze względu na radykalnie zmieniającą się architekturę bezpieczeństwa i nową dynamikę w relacjach z Waszyngtonem. Gospodarze z Chorwacji kładą ogromny nacisk na to, by Inicjatywa Trójmorza przestała być postrzegana wyłącznie jako forum dyskusyjne, a stała się twardym narzędziem realizacji interesów gospodarczych i obronnych.

Kluczowym wątkiem, który zdominuje kuluary i oficjalne panele, jest nowa doktryna amerykańskiej administracji, którą w swoich analizach punktuje Heritage Foundation. Stany Zjednoczone, działając w nowej rzeczywistości politycznej, zaczynają stawiać twarde warunki dotyczące współfinansowania bezpieczeństwa regionu.

Głównym celem spotkania będzie wypracowanie porozumienia, w ramach którego państwa członkowskie zobowiążą się do przeznaczania co najmniej półtora procent swojego PKB na tak zwaną infrastrukturę podwójnego zastosowania. Oznacza to, że budowane autostrady, mosty czy linie kolejowe muszą być od teraz projektowane w sposób umożliwiający błyskawiczny przerzut ciężkiego sprzętu wojskowego NATO, co bezpośrednio łączy rozwój gospodarczy z realnym wzmocnieniem wschodniej flanki.

Drugim filarem szczytu w Dubrowniku jest dążenie do całkowitej suwerenności energetycznej, określanej mianem ostatecznego odcięcia od rosyjskich wpływów. Agenda przewiduje forsowanie ambitnego planu rozbudowy sieci rurociągów LNG na całych Bałkanach. Ten system przesyłowy ma stać się „krwioobiegiem”, który połączy terminale na północy i południu Europy, umożliwiając masowy odbiór gazu z USA.

Dla Amerykanów jest to projekt strategiczny, pozwalający na ugruntowanie ich pozycji jako głównego dostawcy surowców, a dla krajów regionu, sposób na trwałe zablokowanie jakichkolwiek prób energetycznego szantażu w przyszłości. Wszystko to ma być sfinansowane przy znacznym udziale prywatnego kapitału i amerykańskich funduszy inwestycyjnych, które w Dubrowniku mają przedstawić konkretne harmonogramy wejścia kapitałowego w regionalne projekty.

W Lubelskim Centrum Konferencyjnym odbyło się posiedzenie Rady Programowej Samorządowego Kongresu Trójmorza pod przewodnictwem Prezesa Instytutu Rozwoju Samorządu Terytorialnego Województwa Lubelskiego, prof. Małgorzaty Ganczar. Było to pierwsze spotkanie nowej Rady na 2026 rok skupiającej przedstawicieli różnych dziedzin nauki z kraju i zagranicy, którzy w swej pracy realizują ideę inicjatywy trójmorskiej.

Skład Rady znajduje się pod linkiem: Rada Programowa 2026

Członkowie Rady zaakceptowali założenia programowe VI edycji Kongresu i regulamin przyznawania nagrody „Międzynarodowy Sukces w obszarze Trójmorza”. Rada wyłoni laureatów w czterech obszarach: Firma międzynarodowa, Firma regionalna, Osoba, która przyczyniła się do rozwoju Inicjatywy Trójmorza oraz w nowej kategorii Bezpieczeństwo. Termin zgłoszenia kandydatów do nagród mija 20 kwietnia 2026 r. na adres: irst.lubelskie@gmail.com. Regulamin oraz formularz konkursowy do pobrania poniżej:

- regulamin

- formularz

Tegoroczny Kongres zostanie podzielony na pięć forów tematycznych: międzynarodowe, naukowe, gospodarcze, bezpieczeństwa i młodzieży. Jak zaznaczył p. Marcin Szewczak – Członek Zarządu Woj. Lubelskiego, kongres stał się swoistą marką, która pod patronatem nowo wybranego Prezydenta RP, w tym roku może wejść w nowy etap w podejściu do kwestii Trójmorza. Agenda wydarzenia obfituje w tematy ważne z punktu widzenia regionu, kraju oraz Europy Środkowej i Wschodniej i stanowić będzie aktywną platformę do wymiany najbardziej aktualnej wiedzy, jak również będzie miejscem nawiązywania kontaktów i wzajemnego poznawania dziedzictwa historycznego.

Zapraszamy do rejestrowania się na VI edycję wydarzenia, która odbędzie się w dniach 27-28 maja 2026 r. w Lublinie.

Sztuczna inteligencja, chmura obliczeniowa, technologie kwantowe oraz bezpieczeństwo cyfrowe stają się kluczowymi filarami konkurencyjności, innowacyjności i odporności regionów w państwach Trójmorza. Dla samorządów wyzwaniem nie jest już pytanie, czy inwestować w nowe technologie, lecz jak w sposób strategiczny i długofalowy włączyć je w regionalne polityki rozwoju.

Sesja organizowana przez Związek Cyfrowa Polska będzie poświęcona roli władz regionalnych i lokalnych w projektowaniu spójnych strategii rozwoju i wdrażania zaawansowanych technologii. Dyskusja skupi się na tym, jak regiony mogą definiować swoje priorytety technologiczne, budować lokalne ekosystemy innowacji oraz łączyć inwestycje w infrastrukturę, kompetencje i bezpieczeństwo cyfrowe.

Podczas sesji poruszone zostaną również zagadnienia związane z bezpieczeństwem gospodarczym, wsparciem dla lokalnych przedsiębiorstw i startupów oraz zwiększaniem zdolności administracji publicznej do korzystania z nowych technologii, przy jednoczesnym zachowaniu spójności z krajowymi i europejskimi ramami polityki cyfrowej. Tegoroczny VI Samorządowy Kongres Trójmorza potrwa w dniach 27-28 maja 2026 roku. Rejestracja trwa pod linkiem:

Inicjatywa Trójmorza zrzesza 13 państw członkowskich Unii Europejskiej, położonych między Bałtykiem, Adriatykiem i Morzem Egejskim. Stanowi kluczowy fundament bezpieczeństwa i rozwoju Europy Środkowo-Wschodniej. Jej główną ideą jest niwelowanie historycznych zapóźnień w infrastrukturze transportowej, energetycznej oraz cyfrowej na osi Północ-Południe, co ma bezpośrednio przekładać się na gospodarczą suwerenność całego regionu. Projekt ewoluuje z formatu czysto prezydenckiego w stronę konkretnych działań ustawodawczych. Dowodem jest nadchodzący Szczyt Parlamentarny w Zagrzebiu, zaplanowany na 24–25 marca 2026 roku.

To właśnie w stolicy Chorwacji liderzy parlamentów podejmą kluczowe decyzje dotyczące operacyjnego wymiaru największego w historii rozszerzenia tej wspólnoty. Do formatu oficjalnie dołączają jako państwa stowarzyszone Czarnogóra oraz Albania, co znacząco przesuwa punkt ciężkości inicjatywy w stronę Bałkanów Zachodnich i wzmacnia europejskie aspiracje tych krajów. Równolegle Szczyt w Zagrzebiu przypieczętuje nową rolę Hiszpanii oraz Turcji jako partnerów strategicznych, co nadaje Inicjatywie Trójmorza zupełnie nowy, transkontynentalny wymiar i pozwala na budowanie szerszych koalicji w zakresie bezpieczeństwa energetycznego oraz handlu.

Inicjatywa Trójmorza  zainicjowana w 2015 roku przez Polskę i Chorwację, jest formatem współpracy trzynastu państw Unii Europejskiej położonych między Bałtykiem, Adriatykiem i Morzem Czarnym.

Trójmorze nie ma ambicji zastępowania Unii Europejskiej – przeciwnie, ma wzmacniać jej spójność poprzez podniesienie odporności państw Europy Środkowo-Wschodniej. Aby ocenić faktyczną pozycję regionu, konieczne jest zestawienie jego potencjału z dwoma kluczowymi aktorami: Niemcami, będącymi największą gospodarką UE, oraz Rosją, która pozostaje podstawowym zagrożeniem militarnym dla państw Trójmorza i główną siłą oddziałującą na ich priorytety obronne:

- Od momentu powołania inicjatywy, zbiorcza potęga gospodarcza regionu systematycznie rośnie. Wzrost ten napędza zarówno rozwój największych gospodarek, jak i rozszerzenie współpracy o kolejne państwo – Grecję – w 2023 roku. W efekcie Pe Trójmorza, choć jeszcze kilka lat temu wyraźnie niższa od Pe Niemiec i Rosji, pod koniec analizowanego okresu praktycznie się z nimi zrównuje – komentują eksperci Instytutu Nowej Europy.

Prezydent zaznaczył, że Trójmorze w ciągu dekady ewoluowało z idei politycznej w dojrzały mechanizm współpracy, realnie wpływający na rozwój regionu. Jak wskazał, Inicjatywa stała się platformą integrującą projekty infrastrukturalne, energetyczne i transportowe, wzmacniające spójność regionu oraz jego odporność gospodarczą i strategiczną.

„Dziesięć lat temu Inicjatywa Trójmorza narodziła się jako idea. Do dziś przekształciła się w strategiczne ramy transformacji regionalnej, sojusz innowacji i infrastruktury oraz symbol dojrzałości i pewności siebie Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej na arenie międzynarodowej” – powiedział Prezydent.

W swoim wystąpieniu Prezydent RP podkreślił również silne zakotwiczenie Trójmorza w relacjach transatlantyckich. Zaznaczył, że Inicjatywa od początku była pomyślana jako projekt otwarty, wzmacniający współpracę Unii Europejskiej z partnerami spoza Europy, w szczególności ze Stanami Zjednoczonymi. W tym kontekście Trójmorze zostało przedstawione jako „most” łączący dynamicznie rozwijający się region z globalnym kapitałem, technologią i rynkami.

„Inicjatywa Trójmorza nigdy nie była projektem zamkniętym do wewnątrz (…) a została strategicznie zakotwiczona w partnerstwie transatlantyckim, by łączyć Europę z Ameryką Północną” – podkreślił.

Prezydent zwrócił uwagę na geostrategiczny wymiar współpracy w regionie Trójmorza w obliczu globalnych wyzwań, takich jak niestabilność geopolityczna, presja na łańcuchy dostaw oraz rywalizacja o zasoby. Wskazał, że rozwój nowoczesnej infrastruktury i pogłębienie współpracy gospodarczej stanowią fundament bezpieczeństwa oraz długofalowego wzrostu.

Wystąpienie miało także wyraźny wymiar gospodarczy. Prezydent RP podkreślił ambicje Polski związane z umacnianiem pozycji w globalnej gospodarce oraz aspiracje do członkostwa w G20, wskazując na rosnącą rolę regionu Trójmorza jako jednego z motorów wzrostu w Europie. Jednocześnie zaprosił międzynarodowych inwestorów do aktywnego udziału w projektach realizowanych w ramach Inicjatywy.

W trakcie Forum Ekonomicznego w Davos Prezydent Karol Nawrocki spotkał się również z Prezydentem Stanów Zjednoczonych Donaldem Trumpem. Głównym tematem rozmów było bezpieczeństwo i sprawy ekonomiczne.

Wystąpienie Prezydenta dostępne jest pod linkiem

Autor zdjęcia: © Mikołaj Bujak/KPRP https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wizyty-zagraniczne/prezydent-w-davos-o-inicjatywie-trojmorza,113783

Samorządowy Kongres Trójmorza to prestiżowe, międzynarodowe wydarzenie organizowane od 2021 roku przez Województwo Lubelskie. Kongres stanowi platformę współpracy 13 państw Inicjatywy Trójmorza oraz krajów stowarzyszonych (Ukraina, Mołdawia, Albania i Czarnogóra), skupiającą się na rozwoju infrastruktury, bezpieczeństwa, innowacji i współpracy transgranicznej. W minionych pięciu edycjach Kongresu wzięło udział ponad 5000 uczestników z ponad 25 krajów, w tym przedstawiciele rządów, samorządów, biznesu i nauki. Wydarzenie odbywa się pod Patronatem Honorowym Prezydenta RP. Na Kongres Trójmorza zapraszani są przedstawiciele ponad 350 regionów Inicjatywy Trójmorza. Kongres Trójmorza to wydarzenie wielowymiarowe. Wśród wydarzeń towarzyszących znajduje się Forum Gospodarcze, sesja naukowa Sieci Uniwersytetów Trójmorza oraz Forum Młodych Trójmorza. Najbliższa edycja Kongresu rozszerza się o Forum Bezpieczeństwa adresowane do samorządów z obszaru Trójmorza.

Forum Gospodarcze kompleksowo wspiera ofertę małych i średnich przedsiębiorstw z województwa lubelskiego. Celem Forum jest tworzenie warunków dla rozwoju przedsiębiorczości oraz obsługi inwestora, a także budowania trwałych relacji gospodarczych oraz wymiany doświadczeń i inspiracji w dziedzinie gospodarki. Podczas Forum poruszone zostaną zagadnienia m.in.: Kobiece Lubelskie, Innowacje, przedsiębiorczość B2B Zone/ Exhibition Zone, 20-lecie Marki Lubelskie oraz współpraca międzynarodowa. Forum Gospodarcze to unikalna platforma do nawiązywania kontaktów, podpisywania porozumień, prezentowania technologii i rozwiązań, które budują realne możliwości współpracy gospodarczej regionów w dobie globalnych napięć.

Forum Bezpieczeństwa to kluczowe wydarzenie towarzyszące Samorządowemu Kongresowi Trójmorza, poświęcone wyzwaniom i szansom w obszarze szeroko pojętego bezpieczeństwa regionów skupionych w projekcie Sieci Regionów Trójmorza. W jego centrum znajduje się wymiana doświadczeń i budowa współpracy między samorządami, organizacjami, ekspertami oraz przedstawicielami biznesu z 13 krajów Inicjatywy Trójmorza. Podczas Forum poruszone zostaną zagadnienia m.in.: odporności lokalnej, bezpieczeństwa zdrowotnego i społecznego, ochrony infrastruktury krytycznej, cyberbezpieczeństwa oraz roli samorządów w reagowaniu na kryzysy. Współorganizatorem Forum Bezpieczeństwa jest Defence24.

W Pałacu Prezydenckim w Bratysławie odbyły się zarówno rozmowy „w cztery oczy” jak i rozmowy plenarne delegacji pod przewodnictwem Prezydentów Polski i Słowacji.

Karol Nawrocki w czasie konferencji prasowej podkreślił, że Polska i Słowacja są nie tylko sąsiadami, ale są sprawdzonymi przyjaciółmi. – W latach 2022–24 polscy piloci brali udział w patrolowaniu przestrzeni powietrznej Słowacji, a kiedy doszło do złamania polskiej granicy za sprawą rosyjskich dronów Pan Prezydent i Słowacja w sposób jednoznaczny zadeklarowali solidarność z Polską – przypomniał.

Jak podkreślił Prezydent RP, dla Polski i dla Słowacji Grupa Wyszehradzka, Inicjatywa Trójmorza, formaty takie, jak B9 i cała odpowiedzialność za wschodnią flankę NATO i Europę Środkowo–Wschodnią jest zasadniczym celem. – Te formaty zbliżają nas do siebie i dają naszym państwom możliwość reakcji w ramach NATO czy UE w sprawach, które są ważne dla naszego bezpieczeństwa, gospodarki i ekonomii – powiedział.

Karol Nawrocki akcentował, że „w budowaniu osi północ–południe, która jest bardzo ważna dla naszego bezpieczeństwa i gospodarki, potrzebujemy realnej budowy infrastruktury drogowej”. – Deklaracja Prezydenta Pellegriniego, że trasa R4, która jest częścią Via Carpatia jest w procesie budowy, który znajdzie swój finisz w ciągu kilku lat, jest ważna dla naszych inwestorów, przedsiębiorców i dla naszych możliwości rozwijania współpracy gospodarczej – dodał.

Zaproponowałem po spotkaniach z Prezydentem Donaldem Trumpem, aby Polska, w jak najkrótszym czasie, stała się hubem dla dostaw gazu ze Stanów Zjednoczonych. Mamy w Polsce terminal w Świnoujściu, mam nadzieję, że niedługo zakończy się budowa terminala pływającego na Bałtyku, mamy ze Słowacją interkonektor. Rozwój infrastrukturalny Polski i nasza współpraca będzie prowadzić nas do niezależności od Rosji w całym regionie – powiedział Prezydent RP.

Podczas konferencji prasowej Karol Nawrocki przekazał, że rozmowy z Peterem Pellegrinim dotyczyły również kwestii migracji. – Nasze wspólne stanowisko jest jasne i mam nadzieję, że przekonamy do niego naszych partnerów z Budapesztu i Pragi – Polacy i Słowacy czują się w swoich krajach gospodarzami. Ani ja, ani Prezydent Pellegrini, nie zgodzimy się na to, żeby o procesie migracji w naszych krajach, który jest zagrożeniem dla naszego bezpieczeństwa, decydowała Bruksela, decydowała Unia Europejska. Cieszę się, że jesteśmy w tej sprawie po tej samej stronie – podkreślił.

Podczas wizyty w Bratysławie Karol Nawrocki spotkał się także z Przewodniczącym Zgromadzenia Narodowego Republiki Słowackiej Richardem Rašim. Polski przywódca rozmawiał również z Premierem Republiki Słowackiej Robertem Fico.

Na zakończenie wizyty Prezydenci Polski i Słowacji: Karol Nawrocki i Peter Pellegrini wzięli udział w ceremonii złożenia wieńców przed Pomnikiem Bramy Wolności, upamiętniając ofiary reżimów komunistycznych w Polsce i Czechosłowacji.

W czasie wizyty Prezydentowi towarzyszyli: szef Biura Polityki Międzynarodowej Marcin Przydacz oraz zastępca szefa gabinetu Prezydenta Jarosław Dębowski.

24 listopada Prezydent RP uda się z wizytą do Czech, a 3 grudnia weźmie udział w szczycie Grupy Wyszehradzkiej, który odbędzie się na Węgrzech.

Za: Kancelaria Prezydenta RP (https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wizyty-zagraniczne/wizyta-prezydenta-rp-na-slowacji,109721)

Podczas pięciu edycji Kongresu w latach 2020-2025 wzięło udział ponad 5000 uczestników z 24 krajów, odbyły się 104 panele dyskusyjne, a w Lublinie gościliśmy 64 delegacje zagraniczne. Skala i międzynarodowy charakter wydarzenia potwierdzają jego rosnącą rolę w dialogu regionu Trójmorza.

My, kraje reprezentujące Europę Środkową, Wschodnią (…) za sprawą Inicjatywy Trójmorza, Via Baltica i Via Carpatia dzielimy się po prostu nie tylko własnym głosem i własną wizją budowania wspólnoty obywatelskiej, ale już konkretnymi efektami pokazującymi, że kraje bałtyckie, kraje Europy Środkowej, Wschodniej potrafią realizować ważne dla nas infrastrukturalne projekty - podkreślił Pan Prezydent podczas swojej wizyty w Wilnie w ubiegłym miesiącu.

Te słowa doskonale oddają idee Kongresu Trójmorza, który łączy środowiska polityczne, akademickie i gospodarcze wokół wspólnego celu, budowy silnej, zintegrowanej i współpracującej Europy Środkowej i Wschodniej.

Warto wspomnieć, że w kwietniu 2025 roku Polska była gospodarzem 10. jubileuszowego Szczytu Inicjatywy Trójmorza. Podczas spotkania podkreślono znaczenie współpracy infrastrukturalnej i gospodarczej w regionie oraz wzmocnienie spójności w Europie Środkowej i Wschodniej. W tym roku forum współpracy zostało poszerzone o nowych członków – Albania i Czarnogóra dołączyły do Inicjatyw Trójmorza w charakterze stowarzyszonych państw uczestniczących, natomiast nowymi partnerami strategicznymi zostały Hiszpania i Turcja. Już wiadomo, że kolejny 11. szczyt odbędzie się w Chorwacji w 2026 roku.