Samorządowy Kongres Trójmorza to uzupełnienie Inicjatywy Trójmorskiej, zapoczątkowanej w 2015 roku przez prezydenta RP Andrzeja Dudę i byłą prezydent Chorwacji Kolindę Grabar-Kitarović. Inicjatywa Prezydenta RP była inspiracją dla Województwa Lubelskiego do utworzenia samorządowego komponentu współpracy. Kongres organizowany przez Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego w Lublinie to dodatkowy format skierowany do samorządów 13 państw Inicjatywy Trójmorskiej. Zgromadzonych gości powitał Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski.

– Praktyczną realizacją Kongresu Trójmorza jest obecnie żywa współpraca samorządów działających w ramach Sieci Regionów, do której należy 27 samorządów z 7 państw, a dziś przystąpi do niej kolejny region stowarzyszony z Mołdawii. Z powodzeniem rozwija się także Sieć Uniwersytetów Trójmorza. Udało się nam stworzyć płaszczyznę do pogłębiania współpracy gospodarczej, podpisać wiele cennych umów w obszarze transportowym oraz współpracy klastrów. Aktywnie działamy dalej, dlatego podczas tegorocznej edycji rozszerzamy współpracę na kolejne dziedziny: wzajemne poznawanie dziedzictwa historycznego poprzez nawiązanie współpracy skansenów z Europy Środkowej oraz powołanie Sieci Turystycznej Trójmorza – powiedział Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski.

Uroczyste wystąpienie inaugurujące V Samorządowy Kongres Trójmorza wygłosił prezydent RP Andrzej Duda, podsumowując trwającą dekadę Inicjatywę.

– Tegoroczna, V już edycja tego wydarzenia wpisuje się w 10. rocznicę trwania Inicjatywy Trójmorza, którą miałem zaszczyt inicjować. Podjęte działania w zamierzeniu miały prowadzić z jednej strony do wzmocnienia naszego regionu, Europy Środkowowschodniej, pod względem gospodarczym, infrastrukturalnym, a z drugiej – wzmocnić głos państw, które dziś w większości są państwami frontowymi wobec trwającej rosyjskiej agresji na Ukrainę. 10 lat temu postanowiliśmy zakończyć podział Europy na kraje mniej i bardziej rozwinięte, aby wyrównać różnice rozwojowe między regionami. Dziękuję za dotychczasowe działania, które stanowią realne korzyści dla mieszkańców, ale także dla całej wspólnoty Trójmorza, jej partnerów i sąsiadów – mówił prezydent RP Andrzej Duda.

Tematem wiodącym każdej edycji pozostają główne projekty inwestycyjne w obszarach transportu, energetyki i cyfryzacji oraz aktualne wyzwania polityki międzynarodowej związane z wpływem sztucznej inteligencji na różne obszary życia społecznego: od bezpieczeństwa, poprzez medycynę aż do nauki i edukacji, przeciwdziałanie dezinformacji, dynamikę stosunków gospodarczych i handlowych, najnowsze trendy w innowacjach i nauce. Podczas tegorocznej edycji rozszerzamy współpracę na kolejne dziedziny: wzajemne poznanie dziedzictwa historycznego poprzez nawiązanie współpracy skansenów z Europy Środkowej oraz powołanie Sieci Turystycznej Trójmorza.

Do debat zapraszani są wybitni eksperci z krajów Trójmorza m.in. z Litwy, Słowacji, Bułgarii, Chorwacji, Łotwy, Rumunii, Grecji, krajów stowarzyszonych: Ukrainy, Mołdawii ale także partnerów inicjatywy: USA, Japonii, Niemiec oraz Komisji Europejskiej.



Sesję otwarcia poprowadził Partner Merytoryczny – Kancelaria Prezydenta RP. Podczas panelu podsumowano 10-lecie Inicjatywy Trójmorza oraz przyjrzano się jej przyszłości. Kolejnym punktem było podpisanie dokumentów:

• Deklaracja w sprawie utworzenia Sieci Turystycznej Trójmorza (3Seas Tourism Network). Sieć Turystyczna Trójmorza jest inicjatywą realizowaną we współpracy Województwa Lubelskiego, Ministerstwa Turystyki Republiki Bułgarii, Lubelskiej Regionalnej Organizacji Turystycznej oraz Stowarzyszenia Bułgarskich Gmin Morza Czarnego. Sieć będzie wspierać rozwój gospodarki turystycznej, wzmacniać regionalne marki i budować spójną ofertę turystyczną regionów Europy Środkowo-Wschodniej przy jak najlepszym wykorzystaniu środków unijnych i innych mechanizmów wsparcia.

• Przyjęcie nowego członka do Sieci Regionów Trójmorza. Do tej pory do Sieci należało 27 samorządów z 7 państwa, a dziś na Kongresie przystąpił kolejny region stowarzyszony z Mołdawii – rejon Ștefan Vodă. Celem Sieci jest partnerska współpraca w zakresie zrównoważonego i odpowiedzialnego rozwoju regionów, ułatwianie i upowszechnianie współpracy transgranicznej i międzynarodowej dla wzmocnienia spójności ekonomicznej i społecznej obszaru działania Sieci na obszarze państw Inicjatywy Trójmorza.

• Deklaracja o Partnerstwie i Współpracy Członków Sieci Regionów Trójmorza na rzecz wsparcia i przygotowania budowy międzynarodowego korytarza transportowego Via Carpatia. Z inicjatywy Kraju Preszowskiego w grudniu ubiegłego roku podpisano w Brukseli Deklarację pomiędzy Województwem Lubelskim, Województwem Podkarpackim oraz Samorządowym Krajem Preszowskim. Podczas Kongresu podpisy poparcia złożyły pozostałe regiony Sieci.

Następnie uczestnicy wysłuchali prelekcji prof. Michała Kosińskiego z Uniwersytetu Stanforda o sztucznej inteligencji służącej umiędzynarodowieniu i poprawie konkurencyjności firm. Prelekcja była wstępem do panelu „Sztuczna Inteligencja – nowa (r)ewolucja przemysłowa? Wpływ na wzmocnienie potencjału rozwojowego MŚP”, którego partnerem merytorycznym była Politechnika Lubelska.



Paneliści przedstawili szerszy kontekst wykorzystania AI w gospodarce, w szczególności w naukach technicznych i zarządzaniu. Podczas panelu mówiono między innymi o tym, że AI to nie tylko generowanie obrazów i tekstów oraz wyścig między Chat GPT i DeepSeek. Uczestnicy panelu zaprezentowali, w jaki sposób AI wspomaga tworzenie innowacji w praktyce i umożliwia realizację zadań wykraczających poza możliwości typowych narzędzi projektowych i badawczych. Analizowano, czy sztuczna inteligencja potrafi przewidzieć, kiedy zepsuje się silnik, jakie jest ryzyko zachorowania na rzadką chorobę i na ile wiarygodne są informacje dostarczane przez popularne narzędzia AI. Rozmawiano także o kierunkach rozwoju AI w Unii Europejskiej oraz ograniczeniach wynikających z AI Act i przepisów krajowych.



W ramach sesji międzynarodowej odbyły się 3 panele: Panel I: Rola Trójmorza w rozwoju turystyki międzyregionalnej (Partner merytoryczny: Lubelska Regionalna Organizacja Turystyczna) Podczas dyskusji skupiono się na sposobach wykorzystania wspólnej infrastruktury, takiej jak Via Carpatia, w celu ułatwienia podróży między krajami oraz rozwijania wspólnych szlaków turystycznych. Eksperci omówili kluczowe wyzwania wspólne dla regionów Trójmorza: sezonowość ruchu turystycznego, konieczność dostosowania branży do trendów turystyki zrównoważonej, cyfryzacja, dostępność transportową oraz transgraniczne inicjatywy mogące realnie wpłynąć na wzrost ruchu turystycznego w regionie.

Panel II: Komisja Europejska i Parlament Europejski wobec Inicjatywy Trójmorza (Partnerzy merytoryczni: Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Instytut Nauk o Polityce i Administracji UKSW) Panel był okazją do omówienia roli instytucji unijnych w kształtowaniu polityki wobec Inicjatywy Trójmorza. Paneliści rozmawiali, w jaki sposób UE może wspierać rozwój infrastruktury, cyfryzacji i bezpieczeństwa energetycznego w państwach Trójmorza. Panel poruszył również zagadnienia związane z finansowaniem strategicznych projektów oraz realizacji interesów państw Trójmorza w ramach UE.

Panel III: Inicjatywa Trójmorza – przyszłość i wyzwania w kontekście euroatlantyckim, cyberbezpieczeństwo, stosunki gospodarcze, przeciwdziałanie dezinformacji (Partner merytoryczny: Instytut Myśli Schumana) W obecnych czasach obserwujemy swoistą „reorganizację” w geopolityce. Zmiana w Białym Domu, rosnąca rywalizacja mocarstw, kryzys Unii Europejskiej powodują zawirowania na politycznej scenie. Koniecznym staje się więc określenie, jaka przyszłość nas czeka i jakie wyzwania musimy pokonać w kontekście współpracy transatlantyckiej, szczególnie w kontekście rozwoju gospodarki oraz bezpieczeństwa gospodarczego. Kolejnym zagrożeniem, któremu musimy przeciwdziałać, jest wszechobecna dezinformacja powodująca zawirowania i mocno utrudniająca prowadzenie polityki, w tym polityki międzynarodowej.



Oficjalnego otwarcia forum dokonał marszałek Jarosław Stawiarski. W ramach Forum Gospodarczego odbyła się sesja otwarcia zatytułowana „Kobiece Lubelskie”, a także seminarium pod nazwą „Wystawa Światowa EXPO 2025 Osaka, Japonia – szanse dla lubelskich MSP oraz gospodarki regionu”.

Sesja otwarcia: Kobiece Lubelskie W otaczającym nas świecie dokładnie możemy wskazać rosnącą rolę kobiety. Warto przyjrzeć się sylwetce kobiet, które w brawurowy sposób odniosły zawodowe zwycięstwo. Lista pożądanych cech jest długa. Optymizm, kreatywność, zapał, ciekawość świata, wiara w siebie, ambicja, ale również, a może przede wszystkim: pracowitość, konsekwencja, odwaga, zdolność do analizy i podejmowania ryzyka, asertywność. Osiągnięcie sukcesu zależy nie tylko od określonych cech charakteru, znajomości swoich mocnych stron, ambicji i chęci przeciwdziałania przeciwnościom, ale także od posiadanej wiedzy. Województwo Lubelskie to region o dużym potencjale gospodarczym, co daje ogromne możliwości rozwoju dla kobiet przedsiębiorczych. Kobiety regionu są filarem sukcesu i rozwoju oraz ambasadorkami szeroko rozumianej przedsiębiorczości.

Zaraz po sesji otwarcia „Kobiece Lubelskie” odbyła się konferencja prasowa zapowiadająca udział Województwa Lubelskiego w Pawilonie Polski podczas Wystawy Światowej EXPO 2025, Osaka, Kansai. Gośćmi konferencji prasowej byli: • Jarosław Stawiarski – Marszałek Województwa Lubelskiego • Elwira Lorenz – Dyrektor Departamentu Gospodarki, UMWL • Kamila Lendzion – Dyrektor Opery Lubelskiej • Bartłomiej Bałaban – p.o. Dyrektora Muzeum Wsi Lubelskiej • Marta Zielińska – Zastępca Dyrektora Departamentu Wystawy Expo, Koordynator ds. Programu Promocji Regionalnej



Wystawa Światowa Expo 2025 Osaka, Kansai rozpocznie się 13 kwietnia 2025 r. Jest to największe i najważniejsze wydarzenie gospodarczo-promocyjne na świecie. Udział Województwa Lubelskiego w wydarzeniu ma na celu wzmacnianie wizerunku na arenie międzynarodowej, nawiązanie nowych kontaktów gospodarczych oraz promocję nauki, kultury i turystyki. Polska zaprezentuje się na Expo 2025 jako kraj, którego siłą są ludzie – kreatywni, otwarci, wykształceni oraz odważni w działaniu. Hasło przewodnie obecności Polski na Wystawie Światowej brzmi: „Polska. Dziedzictwo, które napędza przyszłość”. W centrum przygotowań do udziału w Expo 2025 Osaka, Kansai stoi polski przedsiębiorca, a program gospodarczy jest kluczowym elementem całego projektu. Realizacja programu gospodarczego skupiona będzie w szczególności na branżach, które zostały zdefiniowane jako branże o największym potencjale eksportowym na rynki azjatyckie i najbardziej priorytetowe w relacjach handlowych z Japonią. Należą do nich: sektor medyczny i farmaceutyczny, sektor kosmetyczny, sektor IT/Fintech, sektor zielonych technologii (w tym branża wodorowa), sektor rolno-spożywczy (w tym AgriTech) oraz sektor gamingowy. O tym w jaki sposób udział w misji do Japonii przyczynić się może do rozwoju regionalnej gospodarki oraz mikro, małych i średnich firm dyskutować będziemy podczas panelu pn. „Wystawa Światowa EXPO 2025 osaka, Japonia – szanse dla lubelskich MSP oraz gospodarki regionu”.



Sieć Uniwersytetów Trójmorza (Partner merytoryczny: Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II) W ramach sesji naukowej organizowanej przez KUL polskie i zagraniczne uczelnie oraz ośrodki naukowe poruszyły tematykę edukacji i współpracy jako wartości łączących regiony. Rozmawiano o tym, jak efektywnie wykorzystać potencjał programu ERASMUS + dla przyszłości Trójmorza, a także poruszono temat sztucznej inteligencji w medycynie i ochronie zdrowia, analizując jej szanse, wyzwania i perspektywy. Sesja naukowa składała się z 4 paneli: • Panel I: Sieć Uniwersytetów Trójmorza: Nauka, Innowacje i Współpraca na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju i Przyszłości Regionu. • Panel II: Edukacja i współpraca – wartości, które łączą: wykorzystanie potencjału partnerstwa Trójmorza i programu ERASMUS+ dla przyszłości regionu. • Panel II: Edukacja i współpraca – wartości, które łączą: wykorzystanie potencjału partnerstwa Trójmorza i programu ERASMUS+ dla przyszłości regionu. • Panel IV: Sztuczna inteligencja w medycynie: Innowacje, wyzwania prawne i etyczne w służbie zdrowia przyszłości.

Mówcy w szerokim konsensusie potwierdzili znaczenie Inicjatywy Trójmorza jako platformy wzmacniającej łączność regionalną, konwergencję gospodarczą oraz odporność Europy Środkowej i Wschodniej. Szczególny nacisk położono na rozwój infrastruktury w obszarze transportu, energetyki i łączności cyfrowej, a także na wzmacnianie bezpieczeństwa energetycznego i dywersyfikację źródeł energii.

Wiele delegacji podkreśliło, że Inicjatywa powinna pozostać komplementarna wobec ram Unii Europejskiej oraz przyczyniać się do realizacji wspólnych celów UE, w tym spójności, konkurencyjności i zielonej transformacji. Zwrócono także uwagę na konieczność dostosowania inwestycji do celów zrównoważonego rozwoju, przy zapewnieniu dobrego zarządzania, przejrzystości oraz efektywnego wykorzystania środków publicznych i prywatnych. Uczestnicy zwrócili również uwagę na coraz bardziej złożone środowisko geopolityczne. Ponownie wyrażono silne i nieprzerwane wsparcie dla Ukrainy oraz jednoznacznie potępiono rosyjską agresję. Podkreślono także szersze implikacje bezpieczeństwa wynikające z trwających konfliktów, wskazując na potrzebę wzmacniania odporności poprzez rozwój infrastruktury, mobilności wojskowej oraz regionalnej współpracy w obszarach obronności i energetyki.

W dyskusji dodatkowo zaakcentowano strategiczną wartość dyplomacji parlamentarnej. Uczestnicy wezwali do bardziej uporządkowanego i ciągłego zaangażowania parlamentów, w tym do tworzenia trwałych mechanizmów współpracy oraz wzmacniania współpracy z rządami, ekspertami i środowiskiem biznesowym. Podkreślono znaczenie wymiany najlepszych praktyk oraz zapewnienia stałej uwagi politycznej dla Inicjatywy.

Wystąpienia partnerów strategicznych i państw stowarzyszonych potwierdziły rosnący międzynarodowy wymiar Inicjatywy. Podkreślono jej rolę nie tylko jako regionalnej platformy infrastrukturalnej, lecz także jako narzędzia wzmacniania szerszej współpracy europejskiej i transatlantyckiej, a także wspierania polityki rozszerzenia Unii Europejskiej i integracji państw partnerskich. Zwrócono również uwagę na konkretne efekty kluczowych projektów w obszarach energetyki, infrastruktury i innowacji, wskazując jednocześnie na potrzebę przyspieszenia ich realizacji w celu zapewnienia widocznych korzyści dla obywateli i gospodarki regionu.

Szczyt zakończył się przedstawieniem i przyjęciem Wspólnej deklaracji przewodniczących parlamentów oraz wysokich przedstawicieli państw uczestniczących w Inicjatywie Trójmorza. Dokument potwierdza wspólne zaangażowanie na rzecz wzmacniania łączności, odporności i współpracy w regionie trzech mórz, przy jednoczesnym wsparciu relacji transatlantyckich oraz polityki rozszerzenia Unii Europejskiej. Uczestnicy stanowczo potępili rosyjską agresję na Ukrainę oraz ponownie wyrazili niezachwiane poparcie dla suwerenności, niepodległości i integralności terytorialnej Ukrainy, jak również dla wysiłków na rzecz osiągnięcia kompleksowego, sprawiedliwego i trwałego pokoju. Wspólna deklaracja wzywa także do dalszego wzmacniania współpracy parlamentarnej poprzez regularne spotkania na wysokim szczeblu, lepszą koordynację między parlamentami narodowymi oraz intensywniejsze zaangażowanie odpowiednich interesariuszy, w tym sektora prywatnego.

Parlamentarny szczyt został oficjalnie zamknięty przez przewodniczącego chorwackiego parlamentu, który ogłosił przyjęcie Wspólnej deklaracji oraz wyraził uznanie dla wsparcia ze strony państw stowarzyszonych Inicjatywy – Albanii, Czarnogóry, Mołdawii i Ukrainy – oraz partnera strategicznego, Turcji. Jednocześnie życzył powodzenia Słowacji w przejęciu przewodnictwa w Inicjatywie Trójmorza po szczycie w Dubrowniku w kwietniu 2026 roku.

Autor zdjęcia: Hina/Edvard Šušak

Sztuczna inteligencja, chmura obliczeniowa, technologie kwantowe oraz bezpieczeństwo cyfrowe stają się kluczowymi filarami konkurencyjności, innowacyjności i odporności regionów w państwach Trójmorza. Dla samorządów wyzwaniem nie jest już pytanie, czy inwestować w nowe technologie, lecz jak w sposób strategiczny i długofalowy włączyć je w regionalne polityki rozwoju.

Sesja organizowana przez Związek Cyfrowa Polska będzie poświęcona roli władz regionalnych i lokalnych w projektowaniu spójnych strategii rozwoju i wdrażania zaawansowanych technologii. Dyskusja skupi się na tym, jak regiony mogą definiować swoje priorytety technologiczne, budować lokalne ekosystemy innowacji oraz łączyć inwestycje w infrastrukturę, kompetencje i bezpieczeństwo cyfrowe.

Podczas sesji poruszone zostaną również zagadnienia związane z bezpieczeństwem gospodarczym, wsparciem dla lokalnych przedsiębiorstw i startupów oraz zwiększaniem zdolności administracji publicznej do korzystania z nowych technologii, przy jednoczesnym zachowaniu spójności z krajowymi i europejskimi ramami polityki cyfrowej. Tegoroczny VI Samorządowy Kongres Trójmorza potrwa w dniach 27-28 maja 2026 roku. Rejestracja trwa pod linkiem:

Inicjatywa Trójmorza zrzesza 13 państw członkowskich Unii Europejskiej, położonych między Bałtykiem, Adriatykiem i Morzem Egejskim. Stanowi kluczowy fundament bezpieczeństwa i rozwoju Europy Środkowo-Wschodniej. Jej główną ideą jest niwelowanie historycznych zapóźnień w infrastrukturze transportowej, energetycznej oraz cyfrowej na osi Północ-Południe, co ma bezpośrednio przekładać się na gospodarczą suwerenność całego regionu. Projekt ewoluuje z formatu czysto prezydenckiego w stronę konkretnych działań ustawodawczych. Dowodem jest nadchodzący Szczyt Parlamentarny w Zagrzebiu, zaplanowany na 24–25 marca 2026 roku.

To właśnie w stolicy Chorwacji liderzy parlamentów podejmą kluczowe decyzje dotyczące operacyjnego wymiaru największego w historii rozszerzenia tej wspólnoty. Do formatu oficjalnie dołączają jako państwa stowarzyszone Czarnogóra oraz Albania, co znacząco przesuwa punkt ciężkości inicjatywy w stronę Bałkanów Zachodnich i wzmacnia europejskie aspiracje tych krajów. Równolegle Szczyt w Zagrzebiu przypieczętuje nową rolę Hiszpanii oraz Turcji jako partnerów strategicznych, co nadaje Inicjatywie Trójmorza zupełnie nowy, transkontynentalny wymiar i pozwala na budowanie szerszych koalicji w zakresie bezpieczeństwa energetycznego oraz handlu.

Inicjatywa Trójmorza  zainicjowana w 2015 roku przez Polskę i Chorwację, jest formatem współpracy trzynastu państw Unii Europejskiej położonych między Bałtykiem, Adriatykiem i Morzem Czarnym.

Trójmorze nie ma ambicji zastępowania Unii Europejskiej – przeciwnie, ma wzmacniać jej spójność poprzez podniesienie odporności państw Europy Środkowo-Wschodniej. Aby ocenić faktyczną pozycję regionu, konieczne jest zestawienie jego potencjału z dwoma kluczowymi aktorami: Niemcami, będącymi największą gospodarką UE, oraz Rosją, która pozostaje podstawowym zagrożeniem militarnym dla państw Trójmorza i główną siłą oddziałującą na ich priorytety obronne:

- Od momentu powołania inicjatywy, zbiorcza potęga gospodarcza regionu systematycznie rośnie. Wzrost ten napędza zarówno rozwój największych gospodarek, jak i rozszerzenie współpracy o kolejne państwo – Grecję – w 2023 roku. W efekcie Pe Trójmorza, choć jeszcze kilka lat temu wyraźnie niższa od Pe Niemiec i Rosji, pod koniec analizowanego okresu praktycznie się z nimi zrównuje – komentują eksperci Instytutu Nowej Europy.

Prezydent zaznaczył, że Trójmorze w ciągu dekady ewoluowało z idei politycznej w dojrzały mechanizm współpracy, realnie wpływający na rozwój regionu. Jak wskazał, Inicjatywa stała się platformą integrującą projekty infrastrukturalne, energetyczne i transportowe, wzmacniające spójność regionu oraz jego odporność gospodarczą i strategiczną.

„Dziesięć lat temu Inicjatywa Trójmorza narodziła się jako idea. Do dziś przekształciła się w strategiczne ramy transformacji regionalnej, sojusz innowacji i infrastruktury oraz symbol dojrzałości i pewności siebie Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej na arenie międzynarodowej” – powiedział Prezydent.

W swoim wystąpieniu Prezydent RP podkreślił również silne zakotwiczenie Trójmorza w relacjach transatlantyckich. Zaznaczył, że Inicjatywa od początku była pomyślana jako projekt otwarty, wzmacniający współpracę Unii Europejskiej z partnerami spoza Europy, w szczególności ze Stanami Zjednoczonymi. W tym kontekście Trójmorze zostało przedstawione jako „most” łączący dynamicznie rozwijający się region z globalnym kapitałem, technologią i rynkami.

„Inicjatywa Trójmorza nigdy nie była projektem zamkniętym do wewnątrz (…) a została strategicznie zakotwiczona w partnerstwie transatlantyckim, by łączyć Europę z Ameryką Północną” – podkreślił.

Prezydent zwrócił uwagę na geostrategiczny wymiar współpracy w regionie Trójmorza w obliczu globalnych wyzwań, takich jak niestabilność geopolityczna, presja na łańcuchy dostaw oraz rywalizacja o zasoby. Wskazał, że rozwój nowoczesnej infrastruktury i pogłębienie współpracy gospodarczej stanowią fundament bezpieczeństwa oraz długofalowego wzrostu.

Wystąpienie miało także wyraźny wymiar gospodarczy. Prezydent RP podkreślił ambicje Polski związane z umacnianiem pozycji w globalnej gospodarce oraz aspiracje do członkostwa w G20, wskazując na rosnącą rolę regionu Trójmorza jako jednego z motorów wzrostu w Europie. Jednocześnie zaprosił międzynarodowych inwestorów do aktywnego udziału w projektach realizowanych w ramach Inicjatywy.

W trakcie Forum Ekonomicznego w Davos Prezydent Karol Nawrocki spotkał się również z Prezydentem Stanów Zjednoczonych Donaldem Trumpem. Głównym tematem rozmów było bezpieczeństwo i sprawy ekonomiczne.

Wystąpienie Prezydenta dostępne jest pod linkiem

Autor zdjęcia: © Mikołaj Bujak/KPRP https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wizyty-zagraniczne/prezydent-w-davos-o-inicjatywie-trojmorza,113783

Samorządowy Kongres Trójmorza to prestiżowe, międzynarodowe wydarzenie organizowane od 2021 roku przez Województwo Lubelskie. Kongres stanowi platformę współpracy 13 państw Inicjatywy Trójmorza oraz krajów stowarzyszonych (Ukraina, Mołdawia, Albania i Czarnogóra), skupiającą się na rozwoju infrastruktury, bezpieczeństwa, innowacji i współpracy transgranicznej. W minionych pięciu edycjach Kongresu wzięło udział ponad 5000 uczestników z ponad 25 krajów, w tym przedstawiciele rządów, samorządów, biznesu i nauki. Wydarzenie odbywa się pod Patronatem Honorowym Prezydenta RP. Na Kongres Trójmorza zapraszani są przedstawiciele ponad 350 regionów Inicjatywy Trójmorza. Kongres Trójmorza to wydarzenie wielowymiarowe. Wśród wydarzeń towarzyszących znajduje się Forum Gospodarcze, sesja naukowa Sieci Uniwersytetów Trójmorza oraz Forum Młodych Trójmorza. Najbliższa edycja Kongresu rozszerza się o Forum Bezpieczeństwa adresowane do samorządów z obszaru Trójmorza.

Forum Gospodarcze kompleksowo wspiera ofertę małych i średnich przedsiębiorstw z województwa lubelskiego. Celem Forum jest tworzenie warunków dla rozwoju przedsiębiorczości oraz obsługi inwestora, a także budowania trwałych relacji gospodarczych oraz wymiany doświadczeń i inspiracji w dziedzinie gospodarki. Podczas Forum poruszone zostaną zagadnienia m.in.: Kobiece Lubelskie, Innowacje, przedsiębiorczość B2B Zone/ Exhibition Zone, 20-lecie Marki Lubelskie oraz współpraca międzynarodowa. Forum Gospodarcze to unikalna platforma do nawiązywania kontaktów, podpisywania porozumień, prezentowania technologii i rozwiązań, które budują realne możliwości współpracy gospodarczej regionów w dobie globalnych napięć.

Forum Bezpieczeństwa to kluczowe wydarzenie towarzyszące Samorządowemu Kongresowi Trójmorza, poświęcone wyzwaniom i szansom w obszarze szeroko pojętego bezpieczeństwa regionów skupionych w projekcie Sieci Regionów Trójmorza. W jego centrum znajduje się wymiana doświadczeń i budowa współpracy między samorządami, organizacjami, ekspertami oraz przedstawicielami biznesu z 13 krajów Inicjatywy Trójmorza. Podczas Forum poruszone zostaną zagadnienia m.in.: odporności lokalnej, bezpieczeństwa zdrowotnego i społecznego, ochrony infrastruktury krytycznej, cyberbezpieczeństwa oraz roli samorządów w reagowaniu na kryzysy. Współorganizatorem Forum Bezpieczeństwa jest Defence24.

W Pałacu Prezydenckim w Bratysławie odbyły się zarówno rozmowy „w cztery oczy” jak i rozmowy plenarne delegacji pod przewodnictwem Prezydentów Polski i Słowacji.

Karol Nawrocki w czasie konferencji prasowej podkreślił, że Polska i Słowacja są nie tylko sąsiadami, ale są sprawdzonymi przyjaciółmi. – W latach 2022–24 polscy piloci brali udział w patrolowaniu przestrzeni powietrznej Słowacji, a kiedy doszło do złamania polskiej granicy za sprawą rosyjskich dronów Pan Prezydent i Słowacja w sposób jednoznaczny zadeklarowali solidarność z Polską – przypomniał.

Jak podkreślił Prezydent RP, dla Polski i dla Słowacji Grupa Wyszehradzka, Inicjatywa Trójmorza, formaty takie, jak B9 i cała odpowiedzialność za wschodnią flankę NATO i Europę Środkowo–Wschodnią jest zasadniczym celem. – Te formaty zbliżają nas do siebie i dają naszym państwom możliwość reakcji w ramach NATO czy UE w sprawach, które są ważne dla naszego bezpieczeństwa, gospodarki i ekonomii – powiedział.

Karol Nawrocki akcentował, że „w budowaniu osi północ–południe, która jest bardzo ważna dla naszego bezpieczeństwa i gospodarki, potrzebujemy realnej budowy infrastruktury drogowej”. – Deklaracja Prezydenta Pellegriniego, że trasa R4, która jest częścią Via Carpatia jest w procesie budowy, który znajdzie swój finisz w ciągu kilku lat, jest ważna dla naszych inwestorów, przedsiębiorców i dla naszych możliwości rozwijania współpracy gospodarczej – dodał.

Zaproponowałem po spotkaniach z Prezydentem Donaldem Trumpem, aby Polska, w jak najkrótszym czasie, stała się hubem dla dostaw gazu ze Stanów Zjednoczonych. Mamy w Polsce terminal w Świnoujściu, mam nadzieję, że niedługo zakończy się budowa terminala pływającego na Bałtyku, mamy ze Słowacją interkonektor. Rozwój infrastrukturalny Polski i nasza współpraca będzie prowadzić nas do niezależności od Rosji w całym regionie – powiedział Prezydent RP.

Podczas konferencji prasowej Karol Nawrocki przekazał, że rozmowy z Peterem Pellegrinim dotyczyły również kwestii migracji. – Nasze wspólne stanowisko jest jasne i mam nadzieję, że przekonamy do niego naszych partnerów z Budapesztu i Pragi – Polacy i Słowacy czują się w swoich krajach gospodarzami. Ani ja, ani Prezydent Pellegrini, nie zgodzimy się na to, żeby o procesie migracji w naszych krajach, który jest zagrożeniem dla naszego bezpieczeństwa, decydowała Bruksela, decydowała Unia Europejska. Cieszę się, że jesteśmy w tej sprawie po tej samej stronie – podkreślił.

Podczas wizyty w Bratysławie Karol Nawrocki spotkał się także z Przewodniczącym Zgromadzenia Narodowego Republiki Słowackiej Richardem Rašim. Polski przywódca rozmawiał również z Premierem Republiki Słowackiej Robertem Fico.

Na zakończenie wizyty Prezydenci Polski i Słowacji: Karol Nawrocki i Peter Pellegrini wzięli udział w ceremonii złożenia wieńców przed Pomnikiem Bramy Wolności, upamiętniając ofiary reżimów komunistycznych w Polsce i Czechosłowacji.

W czasie wizyty Prezydentowi towarzyszyli: szef Biura Polityki Międzynarodowej Marcin Przydacz oraz zastępca szefa gabinetu Prezydenta Jarosław Dębowski.

24 listopada Prezydent RP uda się z wizytą do Czech, a 3 grudnia weźmie udział w szczycie Grupy Wyszehradzkiej, który odbędzie się na Węgrzech.

Za: Kancelaria Prezydenta RP (https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wizyty-zagraniczne/wizyta-prezydenta-rp-na-slowacji,109721)

Podczas pięciu edycji Kongresu w latach 2020-2025 wzięło udział ponad 5000 uczestników z 24 krajów, odbyły się 104 panele dyskusyjne, a w Lublinie gościliśmy 64 delegacje zagraniczne. Skala i międzynarodowy charakter wydarzenia potwierdzają jego rosnącą rolę w dialogu regionu Trójmorza.

My, kraje reprezentujące Europę Środkową, Wschodnią (…) za sprawą Inicjatywy Trójmorza, Via Baltica i Via Carpatia dzielimy się po prostu nie tylko własnym głosem i własną wizją budowania wspólnoty obywatelskiej, ale już konkretnymi efektami pokazującymi, że kraje bałtyckie, kraje Europy Środkowej, Wschodniej potrafią realizować ważne dla nas infrastrukturalne projekty - podkreślił Pan Prezydent podczas swojej wizyty w Wilnie w ubiegłym miesiącu.

Te słowa doskonale oddają idee Kongresu Trójmorza, który łączy środowiska polityczne, akademickie i gospodarcze wokół wspólnego celu, budowy silnej, zintegrowanej i współpracującej Europy Środkowej i Wschodniej.

Warto wspomnieć, że w kwietniu 2025 roku Polska była gospodarzem 10. jubileuszowego Szczytu Inicjatywy Trójmorza. Podczas spotkania podkreślono znaczenie współpracy infrastrukturalnej i gospodarczej w regionie oraz wzmocnienie spójności w Europie Środkowej i Wschodniej. W tym roku forum współpracy zostało poszerzone o nowych członków – Albania i Czarnogóra dołączyły do Inicjatyw Trójmorza w charakterze stowarzyszonych państw uczestniczących, natomiast nowymi partnerami strategicznymi zostały Hiszpania i Turcja. Już wiadomo, że kolejny 11. szczyt odbędzie się w Chorwacji w 2026 roku.