Lubelski Kongres Trójmorza to jedno z najważniejszych wydarzeń poświęconych współpracy samorządowej skupiającej przedstawicieli administracji rządowej i samorządowej, sektora nauki i biznesu z państw Inicjatywy Trójmorza. W latach 2020-2024 odbyły się cztery edycje tego prestiżowego wydarzenia. Stanowi ono platformę stałej dyskusji i porozumienia samorządów skupionych wokół flagowych inwestycji Trójmorza, jaką jest trasa  Via Carpatia, a także założonej w Lublinie Sieci Regionów Trójmorza. Kongres odbywa się pod Patronatem Honorowym Prezydenta RP Andrzeja Dudy.



Debata Regionów: Bezpieczeństwo, stabilność i rozwój regionów w kontekście wyzwań i zagrożeń transformacji energetycznej i paliwowej

Uczestnikami dyskusji panelowej byli przedstawiciele władz pięciu Regionów partnerskich Województwa Lubelskiego. Celem panelu było zaprezentowanie doświadczeń i praktyk oraz określenie wspólnych interesów i korzyści, płynących z realizacji działań przez poszczególne regiony w budowaniu unijnego bezpieczeństwa. Bezpieczeństwo energetyczne wiąże się z zapotrzebowaniem odbiorców na paliwo i energię. Zdolność do ciągłego dostarczania energii o niskich kosztach jest jednym z podstawowym warunków, zapewniających społeczeństwu wzrost gospodarczy i dobrobyt.

Dotychczasowe doświadczenia pokazują, że silnym spoiwem Unii Europejskiej są połączone systemy energetyczne z ich autonomicznymi obszarami bilansowymi oraz wzajemnie na siebie odziaływujące i już dziś rezerwujące się. Dobre rozwiązania i elementy polityk energetycznych regionów w dobie transformacji energetycznej UE stanowić powinny dobry przykład i jeden z priorytetów kooperacji. Jest to także potencjał do wykorzystania zgodnie z ideą współpracy międzyregionalnej, stanowiącej komponent samorządowy i lokalny Inicjatywy Trójmorza.



Celem panelu była identyfikacja obszarów współpracy regionów UE z regionami Ukrainy na jej drodze do członkostwa w UE i możliwości, w jakim zakresie regiony europejskie mogą być wsparciem regionów ukraińskich w procesie integracji z UE. Współpraca regionów partnerskich nabiera szczególnego znaczenia, zwłaszcza obecnie w obliczu toczącego się konfliktu zbrojnego na Ukrainie, a także w kontekście nadania Ukrainie statusu kraju kandydującego do Unii Europejskiej 23 czerwca 2022 r. na szczycie Rady Europejskiej w Brukseli. Wsparcie Unii Europejskiej dla Ukrainy w procesie przystąpienia jest nie tylko wyrazem solidarności, ale także inwestycją w stabilność i bezpieczeństwo regionu.



Po drugim panelu nastąpiło podpisanie porozumień pomiędzy gminami z Województwa Lubelskiego i Obwodu Chmielnickiego. Nawiązanie współpracy partnerskiej pomiędzy Województwem Lubelskim a Chmielnicką Radą Obwodową było możliwe dzięki inicjatywie Pana Marszałka Jarosława Stawiarskiego i Pani Przewodniczącej Wiolety Labaziuk. 12 grudnia 2023 r. został podpisany list intencyjny pomiędzy dwoma regionami.

Współpraca obydwu regionów stworzyła również dogodne warunki do nawiązywania partnerstw na szczeblu lokalnym samorządów z Województwa Lubelskiego i Obwodu Chmielnickiego. Dzisiaj porozumienie podpisali:

- Żwaniecka Gromada Terytorialna z Gminą Hrubieszów

- Narkiewicka Gromada Terytorialna z Gminą Kraśnik

- Krupetską Gromadą Terytorialną z Gminą Tarnawatką





W ubiegłorocznej edycji Samorządowego Kongresu Trójmorza istotną rolę odegrała Debata o Kulturze pn. „Kultura, czyli budowanie mostów pomiędzy narodami”, podczas której poruszano tematykę projektów kulturalnych łączących różnice narodowe, językowe, religijne i światopoglądowe, kultury jako narzędzia rozwoju regionalnego i gospodarczego, w tym turystyki i współpracy biznesowej, czy też kultury jako ostoi tożsamości na emigracji i instrumentu promocji tradycji narodowych wśród innych społeczności. Z kolei uczestnicy tegorocznego panelu przyjrzeli się kulturze jako obszarowi, przy pomocy którego można wypromować region, również współpracując z samorządami. Paneliści zaproponowali również własne pomysły na promocję kultury przez instytucję, aby przyciągnąć młodszych odbiorców kultury.



(Partner merytoryczny: Muzeum Wsi Lubelskiej) Współpraca w ramach sieci skansenów z krajów Trójmorza może stać się doskonałą okazją do promocji dziedzictwa kulturowego regionów Trójmorza, wymiany doświadczeń oraz wspólnej promocji. Skanseny, będące żywymi muzeami historii i tradycji, odgrywają kluczową rolę w popularyzacji i pielęgnowaniu tożsamości narodowej, a co za tym idzie – zacieśnianiu współpracy pomiędzy regionami krajów Inicjatywy Trójmorza. Paneliści opowiedzieli, jak na przestrzeni lat zmieniło się postrzeganie skansenów oraz target odbiorców. Rozmawiano o wykorzystaniu nowoczesnych rozwiązań oraz dostosowaniu obiektów do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Dodatkowo uczestnicy zaproponowali sformalizowanie szlaku skansenów, tak aby skanseny i kontakt z kulturą ludową wyszedł poza społeczność lokalną.





Na Forum odbyły się panele dotyczące internacjonalizacji lubelskich przedsiębiorców, transportu multimodalnego – lotniska cargo, kolei, trasie Via Carpatia – oraz najnowszych innowacji w energetyce atomowej. Na przedstawicieli firm czekała strefa B2B oraz stoiska wystawiennicze. Uczestników Forum Gospodarczego powitał Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski:

– Forum Gospodarcze jest uzupełnieniem głównej Inicjatywy Trójmorza, gdzie odbywają się spotkania i rozmowy o tym, co jeszcze można zrobić dla zwiększenia integracji państw członkowskich. Formuła Trójmorza udowadnia, że razem można osiągnąć więcej. Forum Gospodarcze pokazuje małym i średnim przedsiębiorstwom, jak nawzajem sobie pomagać, podpatrywać osiągnięcia oraz przekładać je na lokalne i światowe rynki. Dynamiczny rozwój takich firm jest motorem rozwoju regionu. W województwie lubelskim stawiamy właśnie na małe i średnie przedsiębiorstwa oraz pomagamy im wychodzić poza granice województwa – mówił Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski.

W uroczystym otwarciu drugiego dnia Forum Gospodarczego uczestniczył poseł na Sejm RP, były premier RP Mateusz Morawiecki.

– Kongres Trójmorza to wyjątkowe i bardzo potrzebne wydarzenie, które zostało przenikliwie zainicjowane i pozwala, aby namysł nad Trójmorze w kontekście samorządowym postępował. Zapewnienie bezpieczeństwa państw Europy, szczególnie Europy Wschodniej, jest obecnie priorytetem. W zmianie geopolityki, którą obserwujemy, spojrzenie na oś państw północ–południe jest bardzo prorocze i pozytywne. W dobie dodatkowych presji: presji gospodarczej ze strony Zachodu i ze strony Chin, a także zagrożenia ze strony Rosji w obszarze bezpieczeństwa, państwa europejskie muszą przyjąć nową perspektywę. Nowy koncept – Inicjatywa Trójmorza – jest promowany od początku prezydentury Andrzeja Dudy i jest to wymiar absolutnie kluczowy. Ta współpraca może wyznaczać zupełnie nową oś gospodarczą i nowy koncept bezpieczeństwa całej Europy. To wielka szansa zarówno w wymiarze międzynarodowym, jak też w regionalnym, samorządowym, który stanowi niezbędne uzupełnienie Inicjatywy – mówił Mateusz Morawiecki.

W województwie lubelskim powstała też nowa inicjatywa gospodarcza. Marszałek Jarosław Stawiarskim z posłem Mateuszem Morawieckim wręczyli nominacje do Rady ds. Gospodarki Województwa Lubelskiego. To ważny proces, który ma na celu wyłonienie ekspertów i liderów, którzy będą doradzali w zakresie rozwoju gospodarczego regionu. Rada pełni kluczową rolę w tworzeniu strategii rozwoju, wspieraniu innowacji oraz promowaniu współpracy między sektorem publicznym a prywatnym.

Nominacje odebrali: dr hab. inż. Konrad Gromaszek, Politechnika Lubelska dr hab. Piotr Zacharczuk, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Aleksander Batorski, Lubelskie Centrum Konferencyjne Tomasz Pitucha, Wojewódzki Urząd Pracy Marek Neckier, Lubelska Agencja Wspierania Przedsiębiorczości Rafał Langiewicz, Lubelski Regionalny Fundusz Rozwoju Magdalena Stachyra, Lubelski Park Naukowo-Technologiczny Grzegorz Sobolewski, Puławski Park Naukowo-Technologiczny Marcin Kowalewski, Port Lotniczy Lublin Marcin Wiczuk, Bank Gospodarstwa Krajowego Dariusz Jedlina, Izba Przemysłowo-Handlowa Magdalena Czelej, DAREX Producent Koszul Sp. z o.o. Sp. K. Przemysław Chabior, FUNPARK Sp. z o.o. Daniel Ciupak, Janex Polski Producent Kasz Sp. z o.o. Piotr Kalinowski, Kabako Gruppe Sp. z o.o. Mateusz Kozłowski, ERKADO Sp. z o.o. Dariusz Jeleniewski, Spiżarnia Sp. z o. o Grażyna Skubik, Stal-Tech Sp. z o.o. Wiesław Czarnecki, Fabryka Kabli Elpar sp. z o.o.



(Partner merytoryczny: Spiżarnia Sp. z o.o.) Seminarium miało na celu zaprezentowanie wyzwań i możliwości, przed którymi stoją małe i średnie przedsiębiorstwa z województwa lubelskiego w kontekście ekspansji międzynarodowej. Paneliści prowadzili dyskusję na temat tego, jak skutecznie wchodzić na rynki zagraniczne, jakie narzędzia i strategie mogą wykorzystać do rozwoju eksportu oraz jakie wsparcie oferują instytucje regionalne i krajowe. Seminarium miało także na celu wymianę doświadczeń w zakresie internacjonalizacji pomiędzy przedsiębiorcami, co może przyczynić się do budowania silniejszych więzi gospodarczych i zwiększenia konkurencyjności lokalnych firm na globalnym rynku.



(Partner merytoryczny: Biuro Sieci Regionów Trójmorza) Transport multimodalny, integrujący transport drogowy, kolejowy i lotniczy, ma kluczowe znaczenie dla rozwoju gospodarczego Europy Środkowej i Wschodniej. Efektywna sieć transportowa pozwala na skrócenie czasu dostaw, redukcję kosztów logistycznych oraz zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej regionu. W kontekście rosnącego zapotrzebowania na efektywne przewozy oraz unijnych wymagań klimatycznych, konieczne jest usprawnienie integracji różnych form transportu. Dyskusja skupiła się na rozwoju infrastruktury multimodalnej, w tym ukończeniu kluczowych inwestycji, takich jak Via Carpatia – międzynarodowy korytarz transportowy łączący północ i południe Europy. Jego realizacja usprawni przepływ towarów i wzmocni współpracę gospodarczą między krajami Trójmorza. Równie istotnym elementem jest modernizacja kolei, zwłaszcza w kontekście projektów takich jak Rail Baltica, oraz rola lotnisk cargo jako hubów logistycznych.



(Partner merytoryczny: Szkoła Główna Mikołaja Kopernika) W obliczu rosnących wyzwań gospodarczych oraz zapotrzebowania na energię konieczne jest poszukiwanie stabilnych, bezpiecznych i zrównoważonych źródeł energii. Energetyka atomowa, dzięki swojej zdolności do produkcji dużych ilości energii przy minimalnym wpływie na środowisko, staje się kluczowym elementem w strategiach energetycznych wielu krajów. W szczególności rozwój technologii reaktorów modułowych (SMR) otwiera nowe możliwości w zakresie bezpieczeństwa, efektywności i elastyczności produkcji energii.



Sesja naukowa rozpoczęła się podpisaniem porozumienia pomiędzy Województwem Lubelskim a Szkołą Główną Mikołaja Kopernika. Porozumienie dotyczy współdziałania przy realizacji projektu, jaki prowadzi SGMK „Suicydologia – analiza stanu wiedzy oraz kampania edukacyjna”. Jego celem jest zbadanie świadomości społecznej na temat samobójstw wśród dzieci oraz opracowanie programów edukacyjnych mających na celu przeciwdziałanie temu zjawisku.

Partnerem wszystkich paneli sesji naukowej została Szkoła Główna Mikołaja Kopernika. W ramach sesji odbyły się 4 panele:

- Panel I: Wyzwania rozwojowe Trójmorza w kontekście współpracy i zagrożeń w relacjach z USA, Rosją i Chinami

- Panel II: Możliwości i bariery kooperacji podmiotów publicznych i społeczno-gospodarczych w projektach międzynarodowych

- Panel III: Bezpieczeństwo energetyczne a współpraca Trójmorza w kontekście dostępu do surowców naturalnych 

- Panel IV: Dziedzictwo historyczno-kulturowe i tożsamość regionu Trójmorza



Dzisiaj na Samorządowym Kongresie Trójmorza rozpoczął się Wschodni Kongres Młodych Liderów, którego organizatorem jest Europejski Dom Spotkań – Fundacja Nowy Staw. Wydarzenie otworzył Mateusz Morawiecki Poseł na Sejm RP, były Premier RP. Wschodni Kongres Młodych Liderów to wydarzenie organizowane przez Europejski Dom Spotkań – Fundację Nowy Staw jako impreza towarzysząca Samorządowego Kongresu Trójmorza. Celem wydarzenia jest przygotowanie osób młodych do uczestnictwa w dyskusji na temat przyszłości Polski, Europy i świata. Forum Młodych stawia sobie za cel konfrontację wiedzy teoretycznej z faktycznymi problemami. W trakcie tego wydarzenia młodzi stają się świadkami nawiązywania współpracy organizacji z różnych państw europejskich.



W tym roku w V Samorządowym Kongresie Trójmorza uczestniczyło 1500 osób z 29 krajów, w tym 20 delegacji z szefami regionów. W 32 panelach dyskusyjnych wystąpiło 187 prelegentów. Najważniejsze podpisane deklaracje dotyczyły:

- utworzenia Sieci Turystycznej Trójmorza,

- przyjęcie nowego członka (regionu z Mołdawii) do Sieci Regionów Trójmorza,

- Deklaracja o Partnerstwie i Współpracy Członków Sieci Regionów Trójmorza na rzecz wsparcia i przygotowania budowy międzynarodowego korytarza transportowego Via Carpatia,

- rozszerzenie Sieci Uniwersytetów Trójmorza.

Inicjatywa Trójmorza, obejmująca 13 państw, umacnia swoją pozycję jako jeden z najbardziej dynamicznych regionów Europy. W Dubrowniku podkreślano znaczenie rozwoju infrastruktury transportowej na osi północ–południe, a także projektów energetycznych i cyfrowych, które mają kluczowe znaczenie dla dalszego wzrostu i zwiększania odporności gospodarek.

Wyraźny akcent pierwszego dnia położony został na rolę Polski jako jednego z liderów inicjatywy. Prezydent RP Karol Nawrocki w swoim wystąpieniu wskazywał, że Trójmorze wzmacnia konkurencyjność Europy i przyczynia się do pogłębiania współpracy w regionie.

”Polska pełni rolę zarówno państwa założycielskiego, jak i nieustannego orędownika tej inicjatywy; postrzegam tę inicjatywę jako podstawę konkurencyjności Europy i motor współpracy transatlantyckiej” – podkreślał Prezydent.

Z polskiej perspektywy szczególnie mocno wybrzmiała kwestia relacji transatlantyckich, Prezydent podkreślał znaczenie współpracy ze Stanami Zjednoczonymi jako strategicznym partnerem oraz potrzebę dalszego zaangażowania w rozwój inicjatywy.

Prezydent Polski odbył w Dubrowniku także szereg spotkań bilateralnych m.in. z Sekretarzem Energii USA Chrisem Wrightem oraz Premierem Republiki Chorwacji Andrejem Plenkoviciem jak i z przedstawicielami polskiego biznesu uczestniczącymi w Forum Biznesu.

Rozmowy dotyczyły współpracy w ramach Trójmorza, bezpieczeństwa regionu oraz realizacji wspólnych projektów infrastrukturalnych, w tym w obszarze energetyki i transportu. Istotnym elementem była również promocja polskiego potencjału gospodarczego oraz roli Polski jako ważnego ogniwa w regionalnym systemie energetycznym.

Podczas szczytu w Dubrowniku do Inicjatywy jako partner strategiczny dołączyły Włochy.



Deklaracja XI Szczytu Inicjatywy Trójmorza

Autor zdjęcia: © Grzegorz Jakubowski/KPRP

Mówcy w szerokim konsensusie potwierdzili znaczenie Inicjatywy Trójmorza jako platformy wzmacniającej łączność regionalną, konwergencję gospodarczą oraz odporność Europy Środkowej i Wschodniej. Szczególny nacisk położono na rozwój infrastruktury w obszarze transportu, energetyki i łączności cyfrowej, a także na wzmacnianie bezpieczeństwa energetycznego i dywersyfikację źródeł energii.

Wiele delegacji podkreśliło, że Inicjatywa powinna pozostać komplementarna wobec ram Unii Europejskiej oraz przyczyniać się do realizacji wspólnych celów UE, w tym spójności, konkurencyjności i zielonej transformacji. Zwrócono także uwagę na konieczność dostosowania inwestycji do celów zrównoważonego rozwoju, przy zapewnieniu dobrego zarządzania, przejrzystości oraz efektywnego wykorzystania środków publicznych i prywatnych. Uczestnicy zwrócili również uwagę na coraz bardziej złożone środowisko geopolityczne. Ponownie wyrażono silne i nieprzerwane wsparcie dla Ukrainy oraz jednoznacznie potępiono rosyjską agresję. Podkreślono także szersze implikacje bezpieczeństwa wynikające z trwających konfliktów, wskazując na potrzebę wzmacniania odporności poprzez rozwój infrastruktury, mobilności wojskowej oraz regionalnej współpracy w obszarach obronności i energetyki.

W dyskusji dodatkowo zaakcentowano strategiczną wartość dyplomacji parlamentarnej. Uczestnicy wezwali do bardziej uporządkowanego i ciągłego zaangażowania parlamentów, w tym do tworzenia trwałych mechanizmów współpracy oraz wzmacniania współpracy z rządami, ekspertami i środowiskiem biznesowym. Podkreślono znaczenie wymiany najlepszych praktyk oraz zapewnienia stałej uwagi politycznej dla Inicjatywy.

Wystąpienia partnerów strategicznych i państw stowarzyszonych potwierdziły rosnący międzynarodowy wymiar Inicjatywy. Podkreślono jej rolę nie tylko jako regionalnej platformy infrastrukturalnej, lecz także jako narzędzia wzmacniania szerszej współpracy europejskiej i transatlantyckiej, a także wspierania polityki rozszerzenia Unii Europejskiej i integracji państw partnerskich. Zwrócono również uwagę na konkretne efekty kluczowych projektów w obszarach energetyki, infrastruktury i innowacji, wskazując jednocześnie na potrzebę przyspieszenia ich realizacji w celu zapewnienia widocznych korzyści dla obywateli i gospodarki regionu.

Szczyt zakończył się przedstawieniem i przyjęciem Wspólnej deklaracji przewodniczących parlamentów oraz wysokich przedstawicieli państw uczestniczących w Inicjatywie Trójmorza. Dokument potwierdza wspólne zaangażowanie na rzecz wzmacniania łączności, odporności i współpracy w regionie trzech mórz, przy jednoczesnym wsparciu relacji transatlantyckich oraz polityki rozszerzenia Unii Europejskiej. Uczestnicy stanowczo potępili rosyjską agresję na Ukrainę oraz ponownie wyrazili niezachwiane poparcie dla suwerenności, niepodległości i integralności terytorialnej Ukrainy, jak również dla wysiłków na rzecz osiągnięcia kompleksowego, sprawiedliwego i trwałego pokoju. Wspólna deklaracja wzywa także do dalszego wzmacniania współpracy parlamentarnej poprzez regularne spotkania na wysokim szczeblu, lepszą koordynację między parlamentami narodowymi oraz intensywniejsze zaangażowanie odpowiednich interesariuszy, w tym sektora prywatnego.

Parlamentarny szczyt został oficjalnie zamknięty przez przewodniczącego chorwackiego parlamentu, który ogłosił przyjęcie Wspólnej deklaracji oraz wyraził uznanie dla wsparcia ze strony państw stowarzyszonych Inicjatywy – Albanii, Czarnogóry, Mołdawii i Ukrainy – oraz partnera strategicznego, Turcji. Jednocześnie życzył powodzenia Słowacji w przejęciu przewodnictwa w Inicjatywie Trójmorza po szczycie w Dubrowniku w kwietniu 2026 roku.

Autor zdjęcia: Hina/Edvard Šušak

W Lubelskim Centrum Konferencyjnym odbyło się posiedzenie Rady Programowej Samorządowego Kongresu Trójmorza pod przewodnictwem Prezesa Instytutu Rozwoju Samorządu Terytorialnego Województwa Lubelskiego, prof. Małgorzaty Ganczar. Było to pierwsze spotkanie nowej Rady na 2026 rok skupiającej przedstawicieli różnych dziedzin nauki z kraju i zagranicy, którzy w swej pracy realizują ideę inicjatywy trójmorskiej.

Skład Rady znajduje się pod linkiem: Rada Programowa 2026

Członkowie Rady zaakceptowali założenia programowe VI edycji Kongresu i regulamin przyznawania nagrody „Międzynarodowy Sukces w obszarze Trójmorza”. Rada wyłoni laureatów w czterech obszarach: Firma międzynarodowa, Firma regionalna, Osoba, która przyczyniła się do rozwoju Inicjatywy Trójmorza oraz w nowej kategorii Bezpieczeństwo. Termin zgłoszenia kandydatów do nagród mija 20 kwietnia 2026 r. na adres: irst.lubelskie@gmail.com. Regulamin oraz formularz konkursowy do pobrania poniżej:

- regulamin

- formularz

Tegoroczny Kongres zostanie podzielony na pięć forów tematycznych: międzynarodowe, naukowe, gospodarcze, bezpieczeństwa i młodzieży. Jak zaznaczył p. Marcin Szewczak – Członek Zarządu Woj. Lubelskiego, kongres stał się swoistą marką, która pod patronatem nowo wybranego Prezydenta RP, w tym roku może wejść w nowy etap w podejściu do kwestii Trójmorza. Agenda wydarzenia obfituje w tematy ważne z punktu widzenia regionu, kraju oraz Europy Środkowej i Wschodniej i stanowić będzie aktywną platformę do wymiany najbardziej aktualnej wiedzy, jak również będzie miejscem nawiązywania kontaktów i wzajemnego poznawania dziedzictwa historycznego.

Zapraszamy do rejestrowania się na VI edycję wydarzenia, która odbędzie się w dniach 27-28 maja 2026 r. w Lublinie.

Sztuczna inteligencja, chmura obliczeniowa, technologie kwantowe oraz bezpieczeństwo cyfrowe stają się kluczowymi filarami konkurencyjności, innowacyjności i odporności regionów w państwach Trójmorza. Dla samorządów wyzwaniem nie jest już pytanie, czy inwestować w nowe technologie, lecz jak w sposób strategiczny i długofalowy włączyć je w regionalne polityki rozwoju.

Sesja organizowana przez Związek Cyfrowa Polska będzie poświęcona roli władz regionalnych i lokalnych w projektowaniu spójnych strategii rozwoju i wdrażania zaawansowanych technologii. Dyskusja skupi się na tym, jak regiony mogą definiować swoje priorytety technologiczne, budować lokalne ekosystemy innowacji oraz łączyć inwestycje w infrastrukturę, kompetencje i bezpieczeństwo cyfrowe.

Podczas sesji poruszone zostaną również zagadnienia związane z bezpieczeństwem gospodarczym, wsparciem dla lokalnych przedsiębiorstw i startupów oraz zwiększaniem zdolności administracji publicznej do korzystania z nowych technologii, przy jednoczesnym zachowaniu spójności z krajowymi i europejskimi ramami polityki cyfrowej. Tegoroczny VI Samorządowy Kongres Trójmorza potrwa w dniach 27-28 maja 2026 roku. Rejestracja trwa pod linkiem:

Inicjatywa Trójmorza zrzesza 13 państw członkowskich Unii Europejskiej, położonych między Bałtykiem, Adriatykiem i Morzem Egejskim. Stanowi kluczowy fundament bezpieczeństwa i rozwoju Europy Środkowo-Wschodniej. Jej główną ideą jest niwelowanie historycznych zapóźnień w infrastrukturze transportowej, energetycznej oraz cyfrowej na osi Północ-Południe, co ma bezpośrednio przekładać się na gospodarczą suwerenność całego regionu. Projekt ewoluuje z formatu czysto prezydenckiego w stronę konkretnych działań ustawodawczych. Dowodem jest nadchodzący Szczyt Parlamentarny w Zagrzebiu, zaplanowany na 24–25 marca 2026 roku.

To właśnie w stolicy Chorwacji liderzy parlamentów podejmą kluczowe decyzje dotyczące operacyjnego wymiaru największego w historii rozszerzenia tej wspólnoty. Do formatu oficjalnie dołączają jako państwa stowarzyszone Czarnogóra oraz Albania, co znacząco przesuwa punkt ciężkości inicjatywy w stronę Bałkanów Zachodnich i wzmacnia europejskie aspiracje tych krajów. Równolegle Szczyt w Zagrzebiu przypieczętuje nową rolę Hiszpanii oraz Turcji jako partnerów strategicznych, co nadaje Inicjatywie Trójmorza zupełnie nowy, transkontynentalny wymiar i pozwala na budowanie szerszych koalicji w zakresie bezpieczeństwa energetycznego oraz handlu.

Inicjatywa Trójmorza  zainicjowana w 2015 roku przez Polskę i Chorwację, jest formatem współpracy trzynastu państw Unii Europejskiej położonych między Bałtykiem, Adriatykiem i Morzem Czarnym.

Trójmorze nie ma ambicji zastępowania Unii Europejskiej – przeciwnie, ma wzmacniać jej spójność poprzez podniesienie odporności państw Europy Środkowo-Wschodniej. Aby ocenić faktyczną pozycję regionu, konieczne jest zestawienie jego potencjału z dwoma kluczowymi aktorami: Niemcami, będącymi największą gospodarką UE, oraz Rosją, która pozostaje podstawowym zagrożeniem militarnym dla państw Trójmorza i główną siłą oddziałującą na ich priorytety obronne:

- Od momentu powołania inicjatywy, zbiorcza potęga gospodarcza regionu systematycznie rośnie. Wzrost ten napędza zarówno rozwój największych gospodarek, jak i rozszerzenie współpracy o kolejne państwo – Grecję – w 2023 roku. W efekcie Pe Trójmorza, choć jeszcze kilka lat temu wyraźnie niższa od Pe Niemiec i Rosji, pod koniec analizowanego okresu praktycznie się z nimi zrównuje – komentują eksperci Instytutu Nowej Europy.

Prezydent zaznaczył, że Trójmorze w ciągu dekady ewoluowało z idei politycznej w dojrzały mechanizm współpracy, realnie wpływający na rozwój regionu. Jak wskazał, Inicjatywa stała się platformą integrującą projekty infrastrukturalne, energetyczne i transportowe, wzmacniające spójność regionu oraz jego odporność gospodarczą i strategiczną.

„Dziesięć lat temu Inicjatywa Trójmorza narodziła się jako idea. Do dziś przekształciła się w strategiczne ramy transformacji regionalnej, sojusz innowacji i infrastruktury oraz symbol dojrzałości i pewności siebie Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej na arenie międzynarodowej” – powiedział Prezydent.

W swoim wystąpieniu Prezydent RP podkreślił również silne zakotwiczenie Trójmorza w relacjach transatlantyckich. Zaznaczył, że Inicjatywa od początku była pomyślana jako projekt otwarty, wzmacniający współpracę Unii Europejskiej z partnerami spoza Europy, w szczególności ze Stanami Zjednoczonymi. W tym kontekście Trójmorze zostało przedstawione jako „most” łączący dynamicznie rozwijający się region z globalnym kapitałem, technologią i rynkami.

„Inicjatywa Trójmorza nigdy nie była projektem zamkniętym do wewnątrz (…) a została strategicznie zakotwiczona w partnerstwie transatlantyckim, by łączyć Europę z Ameryką Północną” – podkreślił.

Prezydent zwrócił uwagę na geostrategiczny wymiar współpracy w regionie Trójmorza w obliczu globalnych wyzwań, takich jak niestabilność geopolityczna, presja na łańcuchy dostaw oraz rywalizacja o zasoby. Wskazał, że rozwój nowoczesnej infrastruktury i pogłębienie współpracy gospodarczej stanowią fundament bezpieczeństwa oraz długofalowego wzrostu.

Wystąpienie miało także wyraźny wymiar gospodarczy. Prezydent RP podkreślił ambicje Polski związane z umacnianiem pozycji w globalnej gospodarce oraz aspiracje do członkostwa w G20, wskazując na rosnącą rolę regionu Trójmorza jako jednego z motorów wzrostu w Europie. Jednocześnie zaprosił międzynarodowych inwestorów do aktywnego udziału w projektach realizowanych w ramach Inicjatywy.

W trakcie Forum Ekonomicznego w Davos Prezydent Karol Nawrocki spotkał się również z Prezydentem Stanów Zjednoczonych Donaldem Trumpem. Głównym tematem rozmów było bezpieczeństwo i sprawy ekonomiczne.

Wystąpienie Prezydenta dostępne jest pod linkiem

Autor zdjęcia: © Mikołaj Bujak/KPRP https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wizyty-zagraniczne/prezydent-w-davos-o-inicjatywie-trojmorza,113783

Samorządowy Kongres Trójmorza to prestiżowe, międzynarodowe wydarzenie organizowane od 2021 roku przez Województwo Lubelskie. Kongres stanowi platformę współpracy 13 państw Inicjatywy Trójmorza oraz krajów stowarzyszonych (Ukraina, Mołdawia, Albania i Czarnogóra), skupiającą się na rozwoju infrastruktury, bezpieczeństwa, innowacji i współpracy transgranicznej. W minionych pięciu edycjach Kongresu wzięło udział ponad 5000 uczestników z ponad 25 krajów, w tym przedstawiciele rządów, samorządów, biznesu i nauki. Wydarzenie odbywa się pod Patronatem Honorowym Prezydenta RP. Na Kongres Trójmorza zapraszani są przedstawiciele ponad 350 regionów Inicjatywy Trójmorza. Kongres Trójmorza to wydarzenie wielowymiarowe. Wśród wydarzeń towarzyszących znajduje się Forum Gospodarcze, sesja naukowa Sieci Uniwersytetów Trójmorza oraz Forum Młodych Trójmorza. Najbliższa edycja Kongresu rozszerza się o Forum Bezpieczeństwa adresowane do samorządów z obszaru Trójmorza.

Forum Gospodarcze kompleksowo wspiera ofertę małych i średnich przedsiębiorstw z województwa lubelskiego. Celem Forum jest tworzenie warunków dla rozwoju przedsiębiorczości oraz obsługi inwestora, a także budowania trwałych relacji gospodarczych oraz wymiany doświadczeń i inspiracji w dziedzinie gospodarki. Podczas Forum poruszone zostaną zagadnienia m.in.: Kobiece Lubelskie, Innowacje, przedsiębiorczość B2B Zone/ Exhibition Zone, 20-lecie Marki Lubelskie oraz współpraca międzynarodowa. Forum Gospodarcze to unikalna platforma do nawiązywania kontaktów, podpisywania porozumień, prezentowania technologii i rozwiązań, które budują realne możliwości współpracy gospodarczej regionów w dobie globalnych napięć.

Forum Bezpieczeństwa to kluczowe wydarzenie towarzyszące Samorządowemu Kongresowi Trójmorza, poświęcone wyzwaniom i szansom w obszarze szeroko pojętego bezpieczeństwa regionów skupionych w projekcie Sieci Regionów Trójmorza. W jego centrum znajduje się wymiana doświadczeń i budowa współpracy między samorządami, organizacjami, ekspertami oraz przedstawicielami biznesu z 13 krajów Inicjatywy Trójmorza. Podczas Forum poruszone zostaną zagadnienia m.in.: odporności lokalnej, bezpieczeństwa zdrowotnego i społecznego, ochrony infrastruktury krytycznej, cyberbezpieczeństwa oraz roli samorządów w reagowaniu na kryzysy. Współorganizatorem Forum Bezpieczeństwa jest Defence24.