Kongres odbył się w dniach 13-14 czerwca 2024 roku w Lubelskim Centrum Konferencyjnym. Inspiracją do realizacji Kongresu było XVIII edycji Forum Ekonomicznego Młodych Liderów (FEML), czyli największych w Europie Środkowo-Wschodniej międzynarodowych społeczno-ekonomicznych konferencji organizowanych przez naszą Fundację jako impreza towarzysząca Forum Ekonomicznego w Karpaczu (wcześniej w Krynicy).

Misją tegorocznego Kongresu było prowadzenie debaty i tworzenie dla niej przestrzeni, a także dążenie do odpowiedniego przygotowania osób młodych do uczestnictwa w dyskusji na temat przyszłości Polski, Europy i świata. Podczas naszego wydarzenia próbowaliśmy także analizować różnego rodzaju problemy młodych, dotyczące m.in. zatrudnienia oraz rynku pracy po to, aby szukać skutecznych ich rozwiązań. Temu zagadnieniu poświęciliśmy wyjątkowo dużo uwagi. Mariusz Wiktorowicz – Naczelnik Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej w Lublinie w swoim wystąpieniu zaprezentował młodym czego i jak się uczyć, żeby zostać liderem na rynku pracy. Pan Naczelnik podkreślał, że czas jest największym kapitałem młodych. Według niego warto także podjąć pracę jeszcze podczas studiów, żeby zdobyć przydatne i poszukiwane na rynku pracy, doświadczenie. Poprzez solidną pracę w młodym wieku młodzi ludzie wyrabiają sobie także markę. Z kolei w panelu pt. „Korporacja – wyobrażenia vs rzeczywistość” niemal wszyscy jego uczestnicy podkreślali rolę studiów w kontekście zdobywania kompetencji miękkich. Maciej Dudkowski - menager z PwC Polska radził uczestnikom Kongresu, aby uparcie dążyli do celu i nie przejmowali się ewentualnymi porażkami. Ponadto podkreślał, że opinie o kilkunastogodzinnym dniu pracy są nieprawdziwe.

Jednym z ciekawszych paneli tegorocznego Kongresu był panel pt. „Interkulturowość wyzwaniem w działaniach Międzynarodowych Domów Spotkań?” Ks. dr Stefan Batruch - Prezes Fundacji Kultury Duchowej Pogranicza opowiedział o młodych osobach z Ukrainy, które jego Fundacja objęła opieką po tym, jak uciekły one ze swojego kraju po agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. „Staramy się umożliwić uchodźcom z Ukrainy, żeby własnym zaangażowaniem i własną aktywnością mogły odkrywać w sobie potencjał, jaki mają. Także nie tyle próbujemy uczyć nowo przybyłych młodych do Lublina, ale staramy się ich im dawać, stwarzać możliwości, by oni sami, lepiej rozumieją swoje potrzeby, kiedy patrzą na nie z własnej perspektywy”.

Z kolei Agata Dziubińska-Gawlik, Prezes Europejskiego Domu Spotkań – Fundacji Nowy Staw podkreślała rolę Narodowego Instytutu Wolności w działalności Międzynarodowych Domów Spotkań. „Przez wiele lat Międzynarodowe Domy Spotkań, które powstały w latach 90-tych XX-tego wieku, zubożały zarówno infrastrukturalnie, jak i programowo. Ta sytuacja zmieniła się po pojawieniu tego programu, dedykowanego wyłącznie MDS-om”. Ponadto prezes Gawlik podkreśliła, „że musimy pomagać mieszkańcom. Lublina i nie tylko, oswoić się z tym, że obcy, czy osoby o innej tożsamości narodowej, językowej, kulturowej, nie są dla nas zagrożeniem, że ten obcy nie jest dla nas konkurencją, której należy się obawiać”.

Ludmila Zubarieva – Prezes NGO Great Idea wspomniała, że przez ostatni rok, pomimo trwającej wojny, udało się stworzyć Międzynarodowy Dom Spotkań w Ukrainie w mieście Kowel w obwodzie wołyńskim, niedaleko granicy z Polską. Pani Ludmiła podkreślała rolę i możliwości, jakie dają międzynarodowe wymiany młodzieżowe. „Młodzi ludzie wracają z takich wyjazdów zainspirowani, z dodatkową energią do dalszego własnego rozwoju, zainteresowani odkrywaniem świata. Dzięki takim wymianom młodzi doświadczają innych kultur”.

Kongres był doskonałą okazją dla młodych Polaków, Ukraińców, Białorusinów oraz Litwinów do rozmów na temat dziedzictwa kulturowego, tożsamości narodowej, a także współpracy pomiędzy ich krajami np. w obszarze wymian międzynarodowych.

Organizatorem wydarzenia, które już po raz drugi towarzyszyło Kongresowi, był Europejski Dom Spotkań – Fundacja Nowy Staw. Wideorelacja z wydarzenia dostępna jest pod linkiem

Inicjatywa Trójmorza, obejmująca 13 państw, umacnia swoją pozycję jako jeden z najbardziej dynamicznych regionów Europy. W Dubrowniku podkreślano znaczenie rozwoju infrastruktury transportowej na osi północ–południe, a także projektów energetycznych i cyfrowych, które mają kluczowe znaczenie dla dalszego wzrostu i zwiększania odporności gospodarek.

Wyraźny akcent pierwszego dnia położony został na rolę Polski jako jednego z liderów inicjatywy. Prezydent RP Karol Nawrocki w swoim wystąpieniu wskazywał, że Trójmorze wzmacnia konkurencyjność Europy i przyczynia się do pogłębiania współpracy w regionie.

”Polska pełni rolę zarówno państwa założycielskiego, jak i nieustannego orędownika tej inicjatywy; postrzegam tę inicjatywę jako podstawę konkurencyjności Europy i motor współpracy transatlantyckiej” – podkreślał Prezydent.

Z polskiej perspektywy szczególnie mocno wybrzmiała kwestia relacji transatlantyckich, Prezydent podkreślał znaczenie współpracy ze Stanami Zjednoczonymi jako strategicznym partnerem oraz potrzebę dalszego zaangażowania w rozwój inicjatywy.

Prezydent Polski odbył w Dubrowniku także szereg spotkań bilateralnych m.in. z Sekretarzem Energii USA Chrisem Wrightem oraz Premierem Republiki Chorwacji Andrejem Plenkoviciem jak i z przedstawicielami polskiego biznesu uczestniczącymi w Forum Biznesu.

Rozmowy dotyczyły współpracy w ramach Trójmorza, bezpieczeństwa regionu oraz realizacji wspólnych projektów infrastrukturalnych, w tym w obszarze energetyki i transportu. Istotnym elementem była również promocja polskiego potencjału gospodarczego oraz roli Polski jako ważnego ogniwa w regionalnym systemie energetycznym.

Podczas szczytu w Dubrowniku do Inicjatywy jako partner strategiczny dołączyły Włochy.



Deklaracja XI Szczytu Inicjatywy Trójmorza

Autor zdjęcia: © Grzegorz Jakubowski/KPRP

Mówcy w szerokim konsensusie potwierdzili znaczenie Inicjatywy Trójmorza jako platformy wzmacniającej łączność regionalną, konwergencję gospodarczą oraz odporność Europy Środkowej i Wschodniej. Szczególny nacisk położono na rozwój infrastruktury w obszarze transportu, energetyki i łączności cyfrowej, a także na wzmacnianie bezpieczeństwa energetycznego i dywersyfikację źródeł energii.

Wiele delegacji podkreśliło, że Inicjatywa powinna pozostać komplementarna wobec ram Unii Europejskiej oraz przyczyniać się do realizacji wspólnych celów UE, w tym spójności, konkurencyjności i zielonej transformacji. Zwrócono także uwagę na konieczność dostosowania inwestycji do celów zrównoważonego rozwoju, przy zapewnieniu dobrego zarządzania, przejrzystości oraz efektywnego wykorzystania środków publicznych i prywatnych. Uczestnicy zwrócili również uwagę na coraz bardziej złożone środowisko geopolityczne. Ponownie wyrażono silne i nieprzerwane wsparcie dla Ukrainy oraz jednoznacznie potępiono rosyjską agresję. Podkreślono także szersze implikacje bezpieczeństwa wynikające z trwających konfliktów, wskazując na potrzebę wzmacniania odporności poprzez rozwój infrastruktury, mobilności wojskowej oraz regionalnej współpracy w obszarach obronności i energetyki.

W dyskusji dodatkowo zaakcentowano strategiczną wartość dyplomacji parlamentarnej. Uczestnicy wezwali do bardziej uporządkowanego i ciągłego zaangażowania parlamentów, w tym do tworzenia trwałych mechanizmów współpracy oraz wzmacniania współpracy z rządami, ekspertami i środowiskiem biznesowym. Podkreślono znaczenie wymiany najlepszych praktyk oraz zapewnienia stałej uwagi politycznej dla Inicjatywy.

Wystąpienia partnerów strategicznych i państw stowarzyszonych potwierdziły rosnący międzynarodowy wymiar Inicjatywy. Podkreślono jej rolę nie tylko jako regionalnej platformy infrastrukturalnej, lecz także jako narzędzia wzmacniania szerszej współpracy europejskiej i transatlantyckiej, a także wspierania polityki rozszerzenia Unii Europejskiej i integracji państw partnerskich. Zwrócono również uwagę na konkretne efekty kluczowych projektów w obszarach energetyki, infrastruktury i innowacji, wskazując jednocześnie na potrzebę przyspieszenia ich realizacji w celu zapewnienia widocznych korzyści dla obywateli i gospodarki regionu.

Szczyt zakończył się przedstawieniem i przyjęciem Wspólnej deklaracji przewodniczących parlamentów oraz wysokich przedstawicieli państw uczestniczących w Inicjatywie Trójmorza. Dokument potwierdza wspólne zaangażowanie na rzecz wzmacniania łączności, odporności i współpracy w regionie trzech mórz, przy jednoczesnym wsparciu relacji transatlantyckich oraz polityki rozszerzenia Unii Europejskiej. Uczestnicy stanowczo potępili rosyjską agresję na Ukrainę oraz ponownie wyrazili niezachwiane poparcie dla suwerenności, niepodległości i integralności terytorialnej Ukrainy, jak również dla wysiłków na rzecz osiągnięcia kompleksowego, sprawiedliwego i trwałego pokoju. Wspólna deklaracja wzywa także do dalszego wzmacniania współpracy parlamentarnej poprzez regularne spotkania na wysokim szczeblu, lepszą koordynację między parlamentami narodowymi oraz intensywniejsze zaangażowanie odpowiednich interesariuszy, w tym sektora prywatnego.

Parlamentarny szczyt został oficjalnie zamknięty przez przewodniczącego chorwackiego parlamentu, który ogłosił przyjęcie Wspólnej deklaracji oraz wyraził uznanie dla wsparcia ze strony państw stowarzyszonych Inicjatywy – Albanii, Czarnogóry, Mołdawii i Ukrainy – oraz partnera strategicznego, Turcji. Jednocześnie życzył powodzenia Słowacji w przejęciu przewodnictwa w Inicjatywie Trójmorza po szczycie w Dubrowniku w kwietniu 2026 roku.

Autor zdjęcia: Hina/Edvard Šušak

W Lubelskim Centrum Konferencyjnym odbyło się posiedzenie Rady Programowej Samorządowego Kongresu Trójmorza pod przewodnictwem Prezesa Instytutu Rozwoju Samorządu Terytorialnego Województwa Lubelskiego, prof. Małgorzaty Ganczar. Było to pierwsze spotkanie nowej Rady na 2026 rok skupiającej przedstawicieli różnych dziedzin nauki z kraju i zagranicy, którzy w swej pracy realizują ideę inicjatywy trójmorskiej.

Skład Rady znajduje się pod linkiem: Rada Programowa 2026

Członkowie Rady zaakceptowali założenia programowe VI edycji Kongresu i regulamin przyznawania nagrody „Międzynarodowy Sukces w obszarze Trójmorza”. Rada wyłoni laureatów w czterech obszarach: Firma międzynarodowa, Firma regionalna, Osoba, która przyczyniła się do rozwoju Inicjatywy Trójmorza oraz w nowej kategorii Bezpieczeństwo. Termin zgłoszenia kandydatów do nagród mija 20 kwietnia 2026 r. na adres: irst.lubelskie@gmail.com. Regulamin oraz formularz konkursowy do pobrania poniżej:

- regulamin

- formularz

Tegoroczny Kongres zostanie podzielony na pięć forów tematycznych: międzynarodowe, naukowe, gospodarcze, bezpieczeństwa i młodzieży. Jak zaznaczył p. Marcin Szewczak – Członek Zarządu Woj. Lubelskiego, kongres stał się swoistą marką, która pod patronatem nowo wybranego Prezydenta RP, w tym roku może wejść w nowy etap w podejściu do kwestii Trójmorza. Agenda wydarzenia obfituje w tematy ważne z punktu widzenia regionu, kraju oraz Europy Środkowej i Wschodniej i stanowić będzie aktywną platformę do wymiany najbardziej aktualnej wiedzy, jak również będzie miejscem nawiązywania kontaktów i wzajemnego poznawania dziedzictwa historycznego.

Zapraszamy do rejestrowania się na VI edycję wydarzenia, która odbędzie się w dniach 27-28 maja 2026 r. w Lublinie.

Sztuczna inteligencja, chmura obliczeniowa, technologie kwantowe oraz bezpieczeństwo cyfrowe stają się kluczowymi filarami konkurencyjności, innowacyjności i odporności regionów w państwach Trójmorza. Dla samorządów wyzwaniem nie jest już pytanie, czy inwestować w nowe technologie, lecz jak w sposób strategiczny i długofalowy włączyć je w regionalne polityki rozwoju.

Sesja organizowana przez Związek Cyfrowa Polska będzie poświęcona roli władz regionalnych i lokalnych w projektowaniu spójnych strategii rozwoju i wdrażania zaawansowanych technologii. Dyskusja skupi się na tym, jak regiony mogą definiować swoje priorytety technologiczne, budować lokalne ekosystemy innowacji oraz łączyć inwestycje w infrastrukturę, kompetencje i bezpieczeństwo cyfrowe.

Podczas sesji poruszone zostaną również zagadnienia związane z bezpieczeństwem gospodarczym, wsparciem dla lokalnych przedsiębiorstw i startupów oraz zwiększaniem zdolności administracji publicznej do korzystania z nowych technologii, przy jednoczesnym zachowaniu spójności z krajowymi i europejskimi ramami polityki cyfrowej. Tegoroczny VI Samorządowy Kongres Trójmorza potrwa w dniach 27-28 maja 2026 roku. Rejestracja trwa pod linkiem:

Inicjatywa Trójmorza zrzesza 13 państw członkowskich Unii Europejskiej, położonych między Bałtykiem, Adriatykiem i Morzem Egejskim. Stanowi kluczowy fundament bezpieczeństwa i rozwoju Europy Środkowo-Wschodniej. Jej główną ideą jest niwelowanie historycznych zapóźnień w infrastrukturze transportowej, energetycznej oraz cyfrowej na osi Północ-Południe, co ma bezpośrednio przekładać się na gospodarczą suwerenność całego regionu. Projekt ewoluuje z formatu czysto prezydenckiego w stronę konkretnych działań ustawodawczych. Dowodem jest nadchodzący Szczyt Parlamentarny w Zagrzebiu, zaplanowany na 24–25 marca 2026 roku.

To właśnie w stolicy Chorwacji liderzy parlamentów podejmą kluczowe decyzje dotyczące operacyjnego wymiaru największego w historii rozszerzenia tej wspólnoty. Do formatu oficjalnie dołączają jako państwa stowarzyszone Czarnogóra oraz Albania, co znacząco przesuwa punkt ciężkości inicjatywy w stronę Bałkanów Zachodnich i wzmacnia europejskie aspiracje tych krajów. Równolegle Szczyt w Zagrzebiu przypieczętuje nową rolę Hiszpanii oraz Turcji jako partnerów strategicznych, co nadaje Inicjatywie Trójmorza zupełnie nowy, transkontynentalny wymiar i pozwala na budowanie szerszych koalicji w zakresie bezpieczeństwa energetycznego oraz handlu.

Inicjatywa Trójmorza  zainicjowana w 2015 roku przez Polskę i Chorwację, jest formatem współpracy trzynastu państw Unii Europejskiej położonych między Bałtykiem, Adriatykiem i Morzem Czarnym.

Trójmorze nie ma ambicji zastępowania Unii Europejskiej – przeciwnie, ma wzmacniać jej spójność poprzez podniesienie odporności państw Europy Środkowo-Wschodniej. Aby ocenić faktyczną pozycję regionu, konieczne jest zestawienie jego potencjału z dwoma kluczowymi aktorami: Niemcami, będącymi największą gospodarką UE, oraz Rosją, która pozostaje podstawowym zagrożeniem militarnym dla państw Trójmorza i główną siłą oddziałującą na ich priorytety obronne:

- Od momentu powołania inicjatywy, zbiorcza potęga gospodarcza regionu systematycznie rośnie. Wzrost ten napędza zarówno rozwój największych gospodarek, jak i rozszerzenie współpracy o kolejne państwo – Grecję – w 2023 roku. W efekcie Pe Trójmorza, choć jeszcze kilka lat temu wyraźnie niższa od Pe Niemiec i Rosji, pod koniec analizowanego okresu praktycznie się z nimi zrównuje – komentują eksperci Instytutu Nowej Europy.

Prezydent zaznaczył, że Trójmorze w ciągu dekady ewoluowało z idei politycznej w dojrzały mechanizm współpracy, realnie wpływający na rozwój regionu. Jak wskazał, Inicjatywa stała się platformą integrującą projekty infrastrukturalne, energetyczne i transportowe, wzmacniające spójność regionu oraz jego odporność gospodarczą i strategiczną.

„Dziesięć lat temu Inicjatywa Trójmorza narodziła się jako idea. Do dziś przekształciła się w strategiczne ramy transformacji regionalnej, sojusz innowacji i infrastruktury oraz symbol dojrzałości i pewności siebie Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej na arenie międzynarodowej” – powiedział Prezydent.

W swoim wystąpieniu Prezydent RP podkreślił również silne zakotwiczenie Trójmorza w relacjach transatlantyckich. Zaznaczył, że Inicjatywa od początku była pomyślana jako projekt otwarty, wzmacniający współpracę Unii Europejskiej z partnerami spoza Europy, w szczególności ze Stanami Zjednoczonymi. W tym kontekście Trójmorze zostało przedstawione jako „most” łączący dynamicznie rozwijający się region z globalnym kapitałem, technologią i rynkami.

„Inicjatywa Trójmorza nigdy nie była projektem zamkniętym do wewnątrz (…) a została strategicznie zakotwiczona w partnerstwie transatlantyckim, by łączyć Europę z Ameryką Północną” – podkreślił.

Prezydent zwrócił uwagę na geostrategiczny wymiar współpracy w regionie Trójmorza w obliczu globalnych wyzwań, takich jak niestabilność geopolityczna, presja na łańcuchy dostaw oraz rywalizacja o zasoby. Wskazał, że rozwój nowoczesnej infrastruktury i pogłębienie współpracy gospodarczej stanowią fundament bezpieczeństwa oraz długofalowego wzrostu.

Wystąpienie miało także wyraźny wymiar gospodarczy. Prezydent RP podkreślił ambicje Polski związane z umacnianiem pozycji w globalnej gospodarce oraz aspiracje do członkostwa w G20, wskazując na rosnącą rolę regionu Trójmorza jako jednego z motorów wzrostu w Europie. Jednocześnie zaprosił międzynarodowych inwestorów do aktywnego udziału w projektach realizowanych w ramach Inicjatywy.

W trakcie Forum Ekonomicznego w Davos Prezydent Karol Nawrocki spotkał się również z Prezydentem Stanów Zjednoczonych Donaldem Trumpem. Głównym tematem rozmów było bezpieczeństwo i sprawy ekonomiczne.

Wystąpienie Prezydenta dostępne jest pod linkiem

Autor zdjęcia: © Mikołaj Bujak/KPRP https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wizyty-zagraniczne/prezydent-w-davos-o-inicjatywie-trojmorza,113783

Samorządowy Kongres Trójmorza to prestiżowe, międzynarodowe wydarzenie organizowane od 2021 roku przez Województwo Lubelskie. Kongres stanowi platformę współpracy 13 państw Inicjatywy Trójmorza oraz krajów stowarzyszonych (Ukraina, Mołdawia, Albania i Czarnogóra), skupiającą się na rozwoju infrastruktury, bezpieczeństwa, innowacji i współpracy transgranicznej. W minionych pięciu edycjach Kongresu wzięło udział ponad 5000 uczestników z ponad 25 krajów, w tym przedstawiciele rządów, samorządów, biznesu i nauki. Wydarzenie odbywa się pod Patronatem Honorowym Prezydenta RP. Na Kongres Trójmorza zapraszani są przedstawiciele ponad 350 regionów Inicjatywy Trójmorza. Kongres Trójmorza to wydarzenie wielowymiarowe. Wśród wydarzeń towarzyszących znajduje się Forum Gospodarcze, sesja naukowa Sieci Uniwersytetów Trójmorza oraz Forum Młodych Trójmorza. Najbliższa edycja Kongresu rozszerza się o Forum Bezpieczeństwa adresowane do samorządów z obszaru Trójmorza.

Forum Gospodarcze kompleksowo wspiera ofertę małych i średnich przedsiębiorstw z województwa lubelskiego. Celem Forum jest tworzenie warunków dla rozwoju przedsiębiorczości oraz obsługi inwestora, a także budowania trwałych relacji gospodarczych oraz wymiany doświadczeń i inspiracji w dziedzinie gospodarki. Podczas Forum poruszone zostaną zagadnienia m.in.: Kobiece Lubelskie, Innowacje, przedsiębiorczość B2B Zone/ Exhibition Zone, 20-lecie Marki Lubelskie oraz współpraca międzynarodowa. Forum Gospodarcze to unikalna platforma do nawiązywania kontaktów, podpisywania porozumień, prezentowania technologii i rozwiązań, które budują realne możliwości współpracy gospodarczej regionów w dobie globalnych napięć.

Forum Bezpieczeństwa to kluczowe wydarzenie towarzyszące Samorządowemu Kongresowi Trójmorza, poświęcone wyzwaniom i szansom w obszarze szeroko pojętego bezpieczeństwa regionów skupionych w projekcie Sieci Regionów Trójmorza. W jego centrum znajduje się wymiana doświadczeń i budowa współpracy między samorządami, organizacjami, ekspertami oraz przedstawicielami biznesu z 13 krajów Inicjatywy Trójmorza. Podczas Forum poruszone zostaną zagadnienia m.in.: odporności lokalnej, bezpieczeństwa zdrowotnego i społecznego, ochrony infrastruktury krytycznej, cyberbezpieczeństwa oraz roli samorządów w reagowaniu na kryzysy. Współorganizatorem Forum Bezpieczeństwa jest Defence24.