Kongres został objęty patronatem honorowym Prezydenta RP Andrzeja Dudy, który w 2016 roku zapoczątkował format prezydencki współpracy państw Trójmorza. Inicjatywa służy wzmocnieniu współpracy społeczno-gospodarczej i naukowej oraz niwelowaniu różnic infrastrukturalnych regionów zlokalizowanych między Morzem Bałtyckim, Adriatyckim i Czarnym. Gości zgromadzonych na sali oraz online powitał Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski, który nawiązał do historii powołania Inicjatywy

Koncepcja podjęcia współpracy europejskiej na nieco zaniedbanej osi północ-południe była podnoszona wiele lat wcześniej już przez śp. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Umacnianie polskiej podmiotowości i samodzielności w stosunkach międzynarodowych uważał on za niezwykle ważną kwestię, dlatego w kolejnych latach klarowała się coraz bardziej idea Trójmorza

Prezes Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej Mateusz Morawiecki, dokonując oficjalnego otwarcia Kongresu, zaznaczył

Staramy się rozbudowywać Trójmorze o kolejne wymiary, by nie pozostało koncepcją teoretyczną. Samorządy mogą nadać tej idei wymiar praktyczny poprzez współpracę regionów. Nasz kongres odbywa się w cieniu wojny na Ukrainie. Nie będzie Trójmorza bez wolnej i suwerennej Ukrainy

Po oficjalnym otwarciu oraz odczytaniu listów od Prezydenta RP Andrzeja Dudy i Marszałek Sejmu Elżbiety Witek, Marszałek Jarosław Stawiarski wręczył Premierowi Mateuszowi Morawieckiemu Nagrodę Honorową Kongresu „Międzynarodowy Sukces w Obszarze Regionów Trójmorza” za szczególne zasługi w walce o niezawisłość Ukrainy oraz inspirowanie krajów Unii Europejskiej do wspierania zaatakowanego kraju.



Celem pierwszego panelu było ukazanie konsekwencji agresji Rosji na Ukrainę dla funkcjonowania Inicjatywy Trójmorza oraz wyzwań dotyczących obecnej i przyszłej współpracy Inicjatywy z Ukrainą. Dyskutowano o znaczeniu formatu Inicjatywy Trójmorza dla odbudowy niepodległego państwa ukraińskiego oraz o możliwości przyjęcia Ukrainy do Inicjatywy. Panel realizowany we współpracy z Kancelarią Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej poprowadziła prof. Beata Surmacz, Dyrektor Instytutu Europy Środkowej w Lublinie

W dyskusji uczestniczyli m.in. Podsekretarz Stanu w MSZ i Pełnomocnik rządu ds. Inicjatywy Trójmorza Paweł Jabłoński, Ambasador Ukrainy w Polsce Andrij Deszczyca oraz Ambasador USA w Polsce Mark Brzezinski, a także Ambassador-At-Large MSZ Litwy Gediminas Varvuolis oraz Konrad Popławski, Kierownik Zespołu Środkowoeuropejskiego, Ośrodek Studiów Wschodnich



W panelu poświęconym budowaniu suwerennego bezpieczeństwa energetycznego Europy i poszukiwaniu nowego porządku dla kierunku dostaw surowców wzięli udział m.in.: Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Artur Soboń, Prezes Zarządu Lubelskiego Węgla „Bogdanka” SA Artur Wasil, Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych PGNiG SA dr Robert Perkowski, a także Jan Szewczak, Członek Zarządu ds. Finansowych PKN Orlen, Paweł Cioch, Wiceprezes Zarządu PGE Polska Grupa Energetyczna SA i Jacek Janiszek, Wiceprezes Zarządu Grupa Azoty Zakłady Azotowe „Puławy” SA.

– Ograniczenie podaży na rynku surowców wymusiło konieczność zmagania się ze zjawiskiem wzrostu cen surowców i cen żywności. Państwo musi częściowo przyjąć na siebie koszty społeczne związane z inflacją, stąd pojawiają się programy rządowe (…) Polska od pewnego czasu prowadzi politykę, dzięki której uzupełniamy import surowców węgla, korzystamy także z odnawialnych źródeł energii – mówił Artur Soboń, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów.

Panel poprowadził Remigiusz Nowakowski, Prezes Zarządu Fundacji Dolnośląski Instytut Studiów Energetycznych, będącej partnerem merytorycznym dyskusji.



Paneliści poszukiwali odpowiedzi na pytanie, czy budowa kapitału społecznego między Polską a Ukrainą przyczyni się do bezpieczeństwa obszaru Inicjatywy Trójmorza. Celem dyskusji było kreowanie wspólnych inicjatyw oraz przedsięwzięć w obszarze społecznym, kulturalnym i gospodarczym, zarówno w perspektywie obecnego konfliktu, jak i w perspektywie powojennej odbudowy Ukrainy, a także jej integracji ze strukturami europejskimi i rozwoju w ramach Inicjatywy Trójmorza. W panelu uczestniczyli m.in.: Dyrektor Narodowego Instytutu Konserwacji Zabytków dr Michał Laszczkowski, Dyrektor Departamentu Infrastruktury w Ministerstwie Obrony Narodowej dr Marcin Mazuryk, Koordynator Programu Synergia w Ministerstwie Aktywów Państwowych Łukasz Turkowski oraz dr Tomasz Sińczak, Ekspert Fundacji Trójmorze – partnera merytorycznego dyskusj



Współpracę sieci uniwersytetów Trójmorza zapowiedział w swoim wystąpieniu online Minister Edukacji i Nauki, Przemysław Czarnek, patronując jednocześnie dyskusji w ramach panelu. Paneliści poruszyli istotne zagadnienia dotyczące wzmocnienia i koordynacji współpracy między ośrodkami akademickimi Trójmorza, a także dyskutowali o poszerzeniu działań Trójmorza o współpracę w dziedzinie nauk humanistycznych i kultury. Wśród uczestników znaleźli się m.in.: Rektor Uniwersytetu Medycznego w Lublinie prof. dr hab. n. med. Wojciech Załuska; Prorektor KUL dr hab. Beata Piskorska; Pełnomocnik Prezesa Rady Ministrów ds. GovTech i Pełnomocnik Ministra Edukacji i Nauki ds. Transformacji Cyfrowej Justyna Orłowska oraz dr Filip Ludwin, Prorektor Collegium Intermarium, prof. dr hab. Maciej Szymanowski, Dyrektor Instytutu Współpracy Polsko-Węgierskiej im. W. Felczaka.



Na szczególną uwagę zasługuje, zainicjowana w ubiegłym roku przez Województwo Lubelskie, Sieć Regionów Trójmorza – format bezpośredniej współpracy między samorządami z dwunastu państw Inicjatywy Trójmorza. W 2021 roku deklarację o utworzeniu Sieci złożyło 15 samorządów z Polski, Rumunii, Litwy, Słowacji i Węgier. W kolejnym kroku przyjęto nowych członków: • Region Centralny (Rumunia) oraz Region Hunedoara (Rumunia); • Obwód Lwowski, Obwód Tarnopolski, Obwód Odeski (Ukraina) – partner stowarzyszony.



Debata Regionów, poświęcona rozbudowie samorządowego komponentu Inicjatywy Trójmorza, w tym roku zrealizowana została przy finansowym udziale Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach programu „Dyplomacja publiczna 2022”. Dyskusja dotyczyła poszukiwania możliwości wsparcia uchodźców oraz instrumentów finansowych, niezbędnych dla odbudowy państwa ukraińskiego po zakończeniu działań wojennych. W debacie wzięli udział m.in.: Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski, Marszałek Województwa Podkarpackiego Władysław Ortyl, Przewodniczący Tarnopolskiej Rady Obwodowej Mykhaylo Golovko, Wiceprzewodniczący Węgierskiego Okręgu Pest Ádám Karácsony, a także Borys Voloshenkov, Wicegubernator Obwodu Odeskiego, Rostysław Dobosz z Lwowskiej Rady Obwodowej i Marcin Chruściel, Prezes Zarządu Instytutu Nowej Europy



Samorządowy Kongres Trójmorza odbywa się dzięki wsparciu kluczowych partnerów strategicznych, merytorycznych i patronów medialnych wydarzenia, wśród których są m.in.: Kancelaria Prezydenta RP, Ministerstwo Aktywów Państwowych, Ministerstwo Edukacji i Nauki, Ministerstwo Infrastruktury oraz Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, MSZ RP, a także: BGK, Bogdanka, Enea, GPW, Grupa Azoty Puławy, Krajowa Grupa Spożywcza SA, Polski Cukier, Lotto, Orlen, PFR Portal PPK, PGE, PGNiG, PKP, Poczta Polska, PZU. Na tegoroczny Samorządowy Kongres Trójmorza zarejestrowano rekordową liczbę ponad 1000 uczestników, w tym 11 ministrów i wicepremierów z 7 krajów (Bułgaria, Grecja, Rumunia, Mołdawia, Ukraina, Litwa, Łotwa) oraz 4 ambasadorów reprezentujących: USA, Ukrainę, Bułgarię, Litwę. Na szczeblu regionalnym na Kongres przyjechało 12 delegacji z regionów Trójmorza oraz 5 reprezentujących Ukrainę, a także przedsiębiorcy z kilkunastu krajów. _______ W I edycji Kongresu (29-30 czerwca 2021 r.) wzięło udział 730 uczestników. Oficjalnego otwarcia dokonał Prezydent RP Andrzej Duda, który objął wydarzenie patronatem honorowym. W wydarzeniu wzięli udział: Premier Mateusz Morawiecki (online), Wiceprezes Rady Ministrów Jacek Sasin, Prezes Orlenu Daniel Obajtek, liderzy kluczowych sektorów polskiej i zagranicznej gospodarki, prezesi największych spółek giełdowych, Banku Gospodarstwa Krajowego, 7 ministrów spraw zagranicznych, a także przedstawiciele administracji publicznej i samorządów.



Marszałek Jarosław Stawiarski otworzył drugi dzień Samorządowego Kongresu Trójmorza w Lubelskim Centrum Konferencyjnym.

– Wczorajszy dzień był zdominowany sytuacją na Ukrainie. Trwająca wojna i jej konsekwencje istotne są dla nas, dwunastu państw Unii Europejskiej i dla całego świata. Konkluzja wypowiedziana wczoraj przez Premiera Mateusza Morawieckiego, że nie ma Trójmorza bez wolnej i suwerennej Ukrainy, jest jednym z ważniejszych stwierdzeń. Ukraina, która ma się stać krajem europejskim, dąży do krajów zjednoczonej Europy poprzez Inicjatywę Trójmorza. My możemy stać się swoistą forpocztą dla braci Ukraińców – mówił Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski.

Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski i Przewodniczący Rady Programowej Kongresu prof. Marcin Szewczak ogłosili laureatów szczególnie zasłużonych dla Inicjatywy Trójmorza. Rada Programowa Kongresu przyznała nagrodę „Międzynarodowy Sukces w Obszarze Regionów Trójmorza” w trzech kategoriach:

• w kategorii „Osobowość” nagrodę otrzymał Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Aktywów Państwowych Jacek Sasin za przyczynianie się do rozwoju inicjatywy Trójmorza, zacieśnianie relacji między państwami oraz wzmocnienie potencjału gospodarczego regionów Trójmorza; • w kategorii „Firma międzynarodowa” nagrodę w imieniu PZU SA odebrała Prezes Zarządu Beata Kozłowska-Chyła, w uznaniu za aktywne międzynarodowe działania i wspieranie rozwoju Inicjatywy Trójmorza; • w kategorii „Firma regionalna” nagrodę otrzymała firma NORGPOL CZERWIŃSKI SJ, reprezentowana przez prezesa Zbigniewa Czerwińskiego.

Po wystąpieniu Prezesa Giełdy Papierów Wartościowych dr. Marka Dietla głos zabrał Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Henryk Kowalczyk.

– Ukraina była znaczącym eksporterem zbóż. Zaczynamy się martwić o bezpieczeństwo żywnościowe krajów Afryki Południowej czy Bliskiego Wschodu. Agresor niszczy zbiory i zakłady przetwórcze. Pod wielkim znakiem zapytania stoi przyszłość plonów, których spadek może sięgnąć nawet do 50%. Wielkim wyzwaniem dla Unii Europejskiej jest wsparcie transportu zboża z Ukrainy – mówił Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Henryk Kowalczyk.

Wzrost cen surowców rolnych i żywności, obserwowany od początku ataku Rosji na Ukrainę, powoduje obawy o bezpieczeństwo żywnościowe w Unii Europejskiej i na świecie. Produkcja rolna Ukrainy i Rosji ma istotne znaczenie dla globalnego rynku żywności, w tym w szczególności rynku zbóż, a także ze względu na ograniczenia w dostawach energii i nawozów. Podczas panelu została omówiona obecna sytuacja na rynkach rolnych oraz przewidywane skutki wojny dla sektora rolno-spożywczego w perspektywie najbliższych lat. Przedstawione zostały również działania zmierzające do ustabilizowania sytuacji na rynkach rolno-spożywczych



Dyskusja w trakcie panelu poświęcona była możliwościom, jakie stwarza nowy korytarz transportowy w ramach sieci TEN-T. Ministrowie poruszyli temat synergii połączeń wzdłuż szlaków Via Carpatia i Rail Carpatia z innymi przedsięwzięciami priorytetowymi w skali Unii Europejskiej, w szczególności Rail Baltica. W debacie nie zabrakło tematu wojny na Ukrainie i jej skutków krótko- i długoterminowych dla funkcjonowania sieci transporotowych regionu Trójmorza.

– Dzisiaj bardzo ważne porozumienie zostanie kontrasygnowane przez Ministerstwo Polski i Bułgarii w sprawie wspólnych starań o rozszerzenie sieci TEN-T, m.in. o korytarze wskazane na północ od Białegostoku. Takie porozumienie przygotujemy też z naszymi przyjaciółmi z Rumunii. Wspólnie będziemy bardzo intensywnie wspierać się w tych działaniach, które – jestem przekonany – przyniosą skutek. Rewizja sieci TEN-T właśnie następuje – myślimy tu o szlakach komunikacyjnych, które w części się już znalazły i jeszcze się znajdą w tej wersji poszerzonej na południu i na północy Europy – zapowiadał Minister Infrastruktury Andrzej Adamczyk

W debacie wzięli udział ministrowie ds. transportu i infrastruktury z Bułgarii, Mołdawii, Ukrainy, Łotwy, Litwy, Rumunii i Grecji.



Minister Infrastruktury Andrzej Adamczyk oraz Minister Transportu i Komunikacji Republiki Bułgarii Nikolay Sabev podpisali deklarację zakładającą współpracę na rzecz rozwoju Europejskich Korytarzy Transportowych „Bałtyk – Morze Czarne/Egejskie” i „Bałkany Zachodnie”.



Podczas panelu podkreślono, że utrzymanie tempa wzrostu jednego z najbardziej atrakcyjnych obszarów inwestycyjnych na świecie, czyli Europy Środkowo-Wschodniej, wymaga pokonania wyzwań ekonomicznych i geopolitycznych. PZU, jako największa instytucja finansowa regionu, dąży do rozwoju innowacyjnych modeli biznesowych. Rozwój sektora ochrony zdrowia w połączeniu z jego wpływem na rozwój regionalny obszaru Trójmorza jest jednym z priorytetów inwestorów z całego świata. Panel poprowadził Andrzej Jaworski, Członek Zarządu PZU Życie SA.



Panel przygotowywał uczestników na siódmy już Szczyt Inicjatywy Trójmorza w czerwcu 2022 w Rydze. Dyskutowano o realnych i potencjalnych konfliktach między państwami członkowskimi oraz agresji Rosji na Ukrainę, niezadowalającym tempie realizacji priorytetowych projektów, dokapitalizowaniu Funduszu Inwestycyjnego 3SI, powrocie państw tego regionu na ścieżkę wzrostu gospodarczego oraz wsparciu zewnętrznym (przede wszystkim ze strony USA i UE). Międzynarodowy skład ekspertów to m.in.: dr hab. Agnieszka Orzelska-Stączek, prof. Instytutu Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, reprezentant Czech dr Vít Dostál, Dyrektor Stowarzyszenia Spraw Międzynarodowych (Amo), dr Andrzej Pukszto, litewski historyk i politolog, Miklós Mitrovits z Instytutu Historii Węgierskiej Akademii Nauk oraz dr Łukasz Lewkowicz, Kierownik Zespołu Wyszehradzkiego w Instytucie Europy Środkowej.



Celem seminarium programów Interreg była wymiana doświadczeń i dobrych praktyk oraz omówienie trwałych efektów działań i ich wpływu na procesy rozwojowe w regionach Trójmorza. Ważnym elementem debaty było także wskazanie potrzeb, możliwości oraz sposobów budowania długoterminowej współpracy pomiędzy regionami.



Rada Programowa Samorządowego Kongresu Trójmorza zadecydowała o wręczeniu dodatkowych wyróżnień dla osób szczególnie zasłużonych dla województwa lubelskiego. Dyplomy uznania wręczono: •Wicepremierowi Henrykowi Kowalczykowi za wspieranie województwa lubelskiego jako regionu rolniczego, stanowiącego ważny element w procesie konsolidacji sektora rolno-spożywczego poprzez powołanie Krajowej Grupy Spożywczej i promocję tych działań na obszarze Inicjatywy Trójmorza; •Ministrowi Andrzejowi Adamczykowi za wspieranie województwa lubelskiego w zakresie rozwoju infrastruktury drogowej i kolejowej, w szczególności trasy Via Carpathia im. śp. Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego; •Andrzejowi Jaworskiemu, Prezesowi Izby Gospodarczo Handlowej Rynku Spożywczego, za wspieranie województwa lubelskiego w procesie bezpieczeństwa żywnościowego poprzez promocję rodzimych producentów spożywczych, również na obszarze Inicjatywy Trójmorza; •Arturowi Wasilowi, Prezesowi LW Bogdanka SA, za wspieranie województwa lubelskiego w procesie zielonej transformacji energetycznej i zrównoważonego rozwoju również na obszarze Inicjatywy Trójmorza



Ważną częścią wydarzenia było Forum Gospodarcze, stanowiące platformę do budowania trwałych relacji gospodarczych, poszukiwania rozwiązań ułatwiających prowadzenie biznesu za granicą i pogłębiania kontaktów międzynarodowych. Seminaria, spotkania B2B, wizyty studyjne, które odbywały się w ramach wydarzenia, służyły wymianie doświadczeń oraz inspiracji w dziedzinie gospodarki. Forum Gospodarcze objęło 6 paneli dyskusyjnych na tematy dot. cyfryzacji biznesu w krajach Trójmorza, potencjału gospodarki, nowoczesnej edukacji, branży targowo- ‑wystawienniczej, zrównoważonego rozwoju gospodarczego rolnictwa czy transformacji biznesu

W panelach wzięli udział szefowie dynamicznie działających w obszarze Trójmorza spółek, m.in.: Michał Kanownik, Prezes Zarządu Związek Cyfrowa Polska; Marta Poślad, Dyrektor ds. Polityki Publicznej Google w Europie Środkowo-Wschodniej; dr hab. Andrey Bachvarov, Dyrektor ds. Transformacji Cyfrowej, Digital National Alliance, Bułgaria; Virgiljus Dirma, Dyrektor ds. Unii Europejskiej i Stosunków Międzynarodowych w Infobalt z Litwy; Piotr Regulski, Przewodniczący Rady Nadzorczej Grupa Azoty Zakłady Azotowe „Puławy” SA; Dariusz Dumkiewicz, Zastępca Prezesa Zarządu, Lubelski Węgiel Bogdanka SA; Mateusz Wodejko, Wiceprezes Zarządu, Poczta Polska SA; Konstantin Bekos, Radca Handlowy Ambasady Austrii w Warszawie; Robert Zapotoczny, CEO, PFR Portal PPK Sp. z o.o.; Marcin Majerowski, Wiceprezes Zarządu Powszechne Towarzystwo Emerytalne PZU SA; Tomasz Olenderek, Członek Zarządu Krajowej Grupy Spożywczej SA; dr Daniel Alain Korona, Prezes Zarządu, Elewarr Sp. z o.o.; Mateusz Kowalski, Wiceprezes Zarządu Pekao Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych SA; Krzysztof Golubiewski, Członek Zarządu PKP SA; Justyna Majsnerowicz, Zastępca Prezesa Zarządu ds. Finansowych Grupa Azoty Zakłady Azotowe „Puławy” SA. Dyskusjom panelowym towarzyszyły spotkania B2B pomiędzy lubelskimi i zagranicznymi przedsiębiorcami, a także wizyty studyjne w dwóch innowacyjnych firmach PERŁA – Browary Lubelskie SA oraz Fabryce Cukierków „Pszczółka” Sp. z o.o. Wśród wystawców znaleźli się partnerzy wydarzenia, regiony partnerskie, firmy z certyfikatem „Marka Lubelskie”



Podczas Forum Gospodarczego podpisano list intencyjny powołujący Łęczyński Klaster Energetyczny. W jego skład weszło dziewięć podmiotów: LW Bogdanka SA, Politechnika Lubelska, Łęczyńska Energetyka Sp. z o.o., Powiat Łęczyński, Miasto Łęczna, Cyców, Milejów, Ludwin i Puchaczów. Klaster stawia sobie za cel działanie na rzecz zrównoważonego rozwoju i dbanie o bezpieczeństwo energetyczne w regionie. Inicjatorem pomysłu jest LW Bogdanka SA



Wydarzenie towarzyszące Forum Gospodarczemu uroczyście otworzył Wicemarszałek Województwa Lubelskiego Zbigniew Wojciechowski. Partnerem merytorycznym wydarzenia był Lubelski Park Naukowo-Technologiczny SA. W wydarzeniu wzięły udział start-upy z Ukrainy, Węgier, Łotwy, Serbii, Bułgarii oraz Polski. Sesje pitchingowe przeplatane były wystąpieniami dotyczącymi oferty Lubelskiego Parku Naukowo-Technologicznego SA, Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości oraz Puławskiego Parku Naukowo-Technologicznego. Dla zagranicznych start-upów była to świetna okazja, by wymienić się doświadczeniami, a także by opowiedzieć o swoich pomysłach biznesowych przed zgromadzoną widownią.



Pierwszy dzień Kongresu zakończył uroczysty koncert „Muzyka Trójmorza”. Publiczność zgromadzona w Centrum Spotkania Kultur wysłuchała kompozycji przybliżających klimat regionów państw Trójmorza, nawiązujących do kultury słowiańskiej i bałkańskiej w wykonaniu artystów z Teatru Muzycznego. Wśród tancerzy i wokalistów pojawili się artyści z Ukrainy. Gościem specjalnym był lubelski wokalista Wojciech Cugowski. Koncert odbył się w ramach II Festiwalu Regionów Trójmorza Via Dukt, organizowanego przez TVP3 Lublin.

W Lubelskim Centrum Konferencyjnym odbyło się posiedzenie Rady Programowej Samorządowego Kongresu Trójmorza pod przewodnictwem Prezesa Instytutu Rozwoju Samorządu Terytorialnego Województwa Lubelskiego, prof. Małgorzaty Ganczar. Było to pierwsze spotkanie nowej Rady na 2026 rok skupiającej przedstawicieli różnych dziedzin nauki z kraju i zagranicy, którzy w swej pracy realizują ideę inicjatywy trójmorskiej.

Skład Rady znajduje się pod linkiem: Rada Programowa 2026

Członkowie Rady zaakceptowali założenia programowe VI edycji Kongresu i regulamin przyznawania nagrody „Międzynarodowy Sukces w obszarze Trójmorza”. Rada wyłoni laureatów w czterech obszarach: Firma międzynarodowa, Firma regionalna, Osoba, która przyczyniła się do rozwoju Inicjatywy Trójmorza oraz w nowej kategorii Bezpieczeństwo. Termin zgłoszenia kandydatów do nagród mija 20 kwietnia 2026 r. na adres: irst.lubelskie@gmail.com. Regulamin oraz formularz konkursowy do pobrania poniżej:

- regulamin

- formularz

Tegoroczny Kongres zostanie podzielony na pięć forów tematycznych: międzynarodowe, naukowe, gospodarcze, bezpieczeństwa i młodzieży. Jak zaznaczył p. Marcin Szewczak – Członek Zarządu Woj. Lubelskiego, kongres stał się swoistą marką, która pod patronatem nowo wybranego Prezydenta RP, w tym roku może wejść w nowy etap w podejściu do kwestii Trójmorza. Agenda wydarzenia obfituje w tematy ważne z punktu widzenia regionu, kraju oraz Europy Środkowej i Wschodniej i stanowić będzie aktywną platformę do wymiany najbardziej aktualnej wiedzy, jak również będzie miejscem nawiązywania kontaktów i wzajemnego poznawania dziedzictwa historycznego.

Zapraszamy do rejestrowania się na VI edycję wydarzenia, która odbędzie się w dniach 27-28 maja 2026 r. w Lublinie.

Inicjatywa Trójmorza zrzesza 13 państw członkowskich Unii Europejskiej, położonych między Bałtykiem, Adriatykiem i Morzem Egejskim. Stanowi kluczowy fundament bezpieczeństwa i rozwoju Europy Środkowo-Wschodniej. Jej główną ideą jest niwelowanie historycznych zapóźnień w infrastrukturze transportowej, energetycznej oraz cyfrowej na osi Północ-Południe, co ma bezpośrednio przekładać się na gospodarczą suwerenność całego regionu. Projekt ewoluuje z formatu czysto prezydenckiego w stronę konkretnych działań ustawodawczych. Dowodem jest nadchodzący Szczyt Parlamentarny w Zagrzebiu, zaplanowany na 24–25 marca 2026 roku.

To właśnie w stolicy Chorwacji liderzy parlamentów podejmą kluczowe decyzje dotyczące operacyjnego wymiaru największego w historii rozszerzenia tej wspólnoty. Do formatu oficjalnie dołączają jako państwa stowarzyszone Czarnogóra oraz Albania, co znacząco przesuwa punkt ciężkości inicjatywy w stronę Bałkanów Zachodnich i wzmacnia europejskie aspiracje tych krajów. Równolegle Szczyt w Zagrzebiu przypieczętuje nową rolę Hiszpanii oraz Turcji jako partnerów strategicznych, co nadaje Inicjatywie Trójmorza zupełnie nowy, transkontynentalny wymiar i pozwala na budowanie szerszych koalicji w zakresie bezpieczeństwa energetycznego oraz handlu.

Inicjatywa Trójmorza  zainicjowana w 2015 roku przez Polskę i Chorwację, jest formatem współpracy trzynastu państw Unii Europejskiej położonych między Bałtykiem, Adriatykiem i Morzem Czarnym.

Trójmorze nie ma ambicji zastępowania Unii Europejskiej – przeciwnie, ma wzmacniać jej spójność poprzez podniesienie odporności państw Europy Środkowo-Wschodniej. Aby ocenić faktyczną pozycję regionu, konieczne jest zestawienie jego potencjału z dwoma kluczowymi aktorami: Niemcami, będącymi największą gospodarką UE, oraz Rosją, która pozostaje podstawowym zagrożeniem militarnym dla państw Trójmorza i główną siłą oddziałującą na ich priorytety obronne:

- Od momentu powołania inicjatywy, zbiorcza potęga gospodarcza regionu systematycznie rośnie. Wzrost ten napędza zarówno rozwój największych gospodarek, jak i rozszerzenie współpracy o kolejne państwo – Grecję – w 2023 roku. W efekcie Pe Trójmorza, choć jeszcze kilka lat temu wyraźnie niższa od Pe Niemiec i Rosji, pod koniec analizowanego okresu praktycznie się z nimi zrównuje – komentują eksperci Instytutu Nowej Europy.

Prezydent zaznaczył, że Trójmorze w ciągu dekady ewoluowało z idei politycznej w dojrzały mechanizm współpracy, realnie wpływający na rozwój regionu. Jak wskazał, Inicjatywa stała się platformą integrującą projekty infrastrukturalne, energetyczne i transportowe, wzmacniające spójność regionu oraz jego odporność gospodarczą i strategiczną.

„Dziesięć lat temu Inicjatywa Trójmorza narodziła się jako idea. Do dziś przekształciła się w strategiczne ramy transformacji regionalnej, sojusz innowacji i infrastruktury oraz symbol dojrzałości i pewności siebie Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej na arenie międzynarodowej” – powiedział Prezydent.

W swoim wystąpieniu Prezydent RP podkreślił również silne zakotwiczenie Trójmorza w relacjach transatlantyckich. Zaznaczył, że Inicjatywa od początku była pomyślana jako projekt otwarty, wzmacniający współpracę Unii Europejskiej z partnerami spoza Europy, w szczególności ze Stanami Zjednoczonymi. W tym kontekście Trójmorze zostało przedstawione jako „most” łączący dynamicznie rozwijający się region z globalnym kapitałem, technologią i rynkami.

„Inicjatywa Trójmorza nigdy nie była projektem zamkniętym do wewnątrz (…) a została strategicznie zakotwiczona w partnerstwie transatlantyckim, by łączyć Europę z Ameryką Północną” – podkreślił.

Prezydent zwrócił uwagę na geostrategiczny wymiar współpracy w regionie Trójmorza w obliczu globalnych wyzwań, takich jak niestabilność geopolityczna, presja na łańcuchy dostaw oraz rywalizacja o zasoby. Wskazał, że rozwój nowoczesnej infrastruktury i pogłębienie współpracy gospodarczej stanowią fundament bezpieczeństwa oraz długofalowego wzrostu.

Wystąpienie miało także wyraźny wymiar gospodarczy. Prezydent RP podkreślił ambicje Polski związane z umacnianiem pozycji w globalnej gospodarce oraz aspiracje do członkostwa w G20, wskazując na rosnącą rolę regionu Trójmorza jako jednego z motorów wzrostu w Europie. Jednocześnie zaprosił międzynarodowych inwestorów do aktywnego udziału w projektach realizowanych w ramach Inicjatywy.

W trakcie Forum Ekonomicznego w Davos Prezydent Karol Nawrocki spotkał się również z Prezydentem Stanów Zjednoczonych Donaldem Trumpem. Głównym tematem rozmów było bezpieczeństwo i sprawy ekonomiczne.

Wystąpienie Prezydenta dostępne jest pod linkiem

Autor zdjęcia: © Mikołaj Bujak/KPRP https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wizyty-zagraniczne/prezydent-w-davos-o-inicjatywie-trojmorza,113783

Samorządowy Kongres Trójmorza to prestiżowe, międzynarodowe wydarzenie organizowane od 2021 roku przez Województwo Lubelskie. Kongres stanowi platformę współpracy 13 państw Inicjatywy Trójmorza oraz krajów stowarzyszonych (Ukraina, Mołdawia, Albania i Czarnogóra), skupiającą się na rozwoju infrastruktury, bezpieczeństwa, innowacji i współpracy transgranicznej. W minionych pięciu edycjach Kongresu wzięło udział ponad 5000 uczestników z ponad 25 krajów, w tym przedstawiciele rządów, samorządów, biznesu i nauki. Wydarzenie odbywa się pod Patronatem Honorowym Prezydenta RP. Na Kongres Trójmorza zapraszani są przedstawiciele ponad 350 regionów Inicjatywy Trójmorza. Kongres Trójmorza to wydarzenie wielowymiarowe. Wśród wydarzeń towarzyszących znajduje się Forum Gospodarcze, sesja naukowa Sieci Uniwersytetów Trójmorza oraz Forum Młodych Trójmorza. Najbliższa edycja Kongresu rozszerza się o Forum Bezpieczeństwa adresowane do samorządów z obszaru Trójmorza.

Forum Gospodarcze kompleksowo wspiera ofertę małych i średnich przedsiębiorstw z województwa lubelskiego. Celem Forum jest tworzenie warunków dla rozwoju przedsiębiorczości oraz obsługi inwestora, a także budowania trwałych relacji gospodarczych oraz wymiany doświadczeń i inspiracji w dziedzinie gospodarki. Podczas Forum poruszone zostaną zagadnienia m.in.: Kobiece Lubelskie, Innowacje, przedsiębiorczość B2B Zone/ Exhibition Zone, 20-lecie Marki Lubelskie oraz współpraca międzynarodowa. Forum Gospodarcze to unikalna platforma do nawiązywania kontaktów, podpisywania porozumień, prezentowania technologii i rozwiązań, które budują realne możliwości współpracy gospodarczej regionów w dobie globalnych napięć.

Forum Bezpieczeństwa to kluczowe wydarzenie towarzyszące Samorządowemu Kongresowi Trójmorza, poświęcone wyzwaniom i szansom w obszarze szeroko pojętego bezpieczeństwa regionów skupionych w projekcie Sieci Regionów Trójmorza. W jego centrum znajduje się wymiana doświadczeń i budowa współpracy między samorządami, organizacjami, ekspertami oraz przedstawicielami biznesu z 13 krajów Inicjatywy Trójmorza. Podczas Forum poruszone zostaną zagadnienia m.in.: odporności lokalnej, bezpieczeństwa zdrowotnego i społecznego, ochrony infrastruktury krytycznej, cyberbezpieczeństwa oraz roli samorządów w reagowaniu na kryzysy. Współorganizatorem Forum Bezpieczeństwa jest Defence24.

W Pałacu Prezydenckim w Bratysławie odbyły się zarówno rozmowy „w cztery oczy” jak i rozmowy plenarne delegacji pod przewodnictwem Prezydentów Polski i Słowacji.

Karol Nawrocki w czasie konferencji prasowej podkreślił, że Polska i Słowacja są nie tylko sąsiadami, ale są sprawdzonymi przyjaciółmi. – W latach 2022–24 polscy piloci brali udział w patrolowaniu przestrzeni powietrznej Słowacji, a kiedy doszło do złamania polskiej granicy za sprawą rosyjskich dronów Pan Prezydent i Słowacja w sposób jednoznaczny zadeklarowali solidarność z Polską – przypomniał.

Jak podkreślił Prezydent RP, dla Polski i dla Słowacji Grupa Wyszehradzka, Inicjatywa Trójmorza, formaty takie, jak B9 i cała odpowiedzialność za wschodnią flankę NATO i Europę Środkowo–Wschodnią jest zasadniczym celem. – Te formaty zbliżają nas do siebie i dają naszym państwom możliwość reakcji w ramach NATO czy UE w sprawach, które są ważne dla naszego bezpieczeństwa, gospodarki i ekonomii – powiedział.

Karol Nawrocki akcentował, że „w budowaniu osi północ–południe, która jest bardzo ważna dla naszego bezpieczeństwa i gospodarki, potrzebujemy realnej budowy infrastruktury drogowej”. – Deklaracja Prezydenta Pellegriniego, że trasa R4, która jest częścią Via Carpatia jest w procesie budowy, który znajdzie swój finisz w ciągu kilku lat, jest ważna dla naszych inwestorów, przedsiębiorców i dla naszych możliwości rozwijania współpracy gospodarczej – dodał.

Zaproponowałem po spotkaniach z Prezydentem Donaldem Trumpem, aby Polska, w jak najkrótszym czasie, stała się hubem dla dostaw gazu ze Stanów Zjednoczonych. Mamy w Polsce terminal w Świnoujściu, mam nadzieję, że niedługo zakończy się budowa terminala pływającego na Bałtyku, mamy ze Słowacją interkonektor. Rozwój infrastrukturalny Polski i nasza współpraca będzie prowadzić nas do niezależności od Rosji w całym regionie – powiedział Prezydent RP.

Podczas konferencji prasowej Karol Nawrocki przekazał, że rozmowy z Peterem Pellegrinim dotyczyły również kwestii migracji. – Nasze wspólne stanowisko jest jasne i mam nadzieję, że przekonamy do niego naszych partnerów z Budapesztu i Pragi – Polacy i Słowacy czują się w swoich krajach gospodarzami. Ani ja, ani Prezydent Pellegrini, nie zgodzimy się na to, żeby o procesie migracji w naszych krajach, który jest zagrożeniem dla naszego bezpieczeństwa, decydowała Bruksela, decydowała Unia Europejska. Cieszę się, że jesteśmy w tej sprawie po tej samej stronie – podkreślił.

Podczas wizyty w Bratysławie Karol Nawrocki spotkał się także z Przewodniczącym Zgromadzenia Narodowego Republiki Słowackiej Richardem Rašim. Polski przywódca rozmawiał również z Premierem Republiki Słowackiej Robertem Fico.

Na zakończenie wizyty Prezydenci Polski i Słowacji: Karol Nawrocki i Peter Pellegrini wzięli udział w ceremonii złożenia wieńców przed Pomnikiem Bramy Wolności, upamiętniając ofiary reżimów komunistycznych w Polsce i Czechosłowacji.

W czasie wizyty Prezydentowi towarzyszyli: szef Biura Polityki Międzynarodowej Marcin Przydacz oraz zastępca szefa gabinetu Prezydenta Jarosław Dębowski.

24 listopada Prezydent RP uda się z wizytą do Czech, a 3 grudnia weźmie udział w szczycie Grupy Wyszehradzkiej, który odbędzie się na Węgrzech.

Za: Kancelaria Prezydenta RP (https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wizyty-zagraniczne/wizyta-prezydenta-rp-na-slowacji,109721)

Podczas pięciu edycji Kongresu w latach 2020-2025 wzięło udział ponad 5000 uczestników z 24 krajów, odbyły się 104 panele dyskusyjne, a w Lublinie gościliśmy 64 delegacje zagraniczne. Skala i międzynarodowy charakter wydarzenia potwierdzają jego rosnącą rolę w dialogu regionu Trójmorza.

My, kraje reprezentujące Europę Środkową, Wschodnią (…) za sprawą Inicjatywy Trójmorza, Via Baltica i Via Carpatia dzielimy się po prostu nie tylko własnym głosem i własną wizją budowania wspólnoty obywatelskiej, ale już konkretnymi efektami pokazującymi, że kraje bałtyckie, kraje Europy Środkowej, Wschodniej potrafią realizować ważne dla nas infrastrukturalne projekty - podkreślił Pan Prezydent podczas swojej wizyty w Wilnie w ubiegłym miesiącu.

Te słowa doskonale oddają idee Kongresu Trójmorza, który łączy środowiska polityczne, akademickie i gospodarcze wokół wspólnego celu, budowy silnej, zintegrowanej i współpracującej Europy Środkowej i Wschodniej.

Warto wspomnieć, że w kwietniu 2025 roku Polska była gospodarzem 10. jubileuszowego Szczytu Inicjatywy Trójmorza. Podczas spotkania podkreślono znaczenie współpracy infrastrukturalnej i gospodarczej w regionie oraz wzmocnienie spójności w Europie Środkowej i Wschodniej. W tym roku forum współpracy zostało poszerzone o nowych członków – Albania i Czarnogóra dołączyły do Inicjatyw Trójmorza w charakterze stowarzyszonych państw uczestniczących, natomiast nowymi partnerami strategicznymi zostały Hiszpania i Turcja. Już wiadomo, że kolejny 11. szczyt odbędzie się w Chorwacji w 2026 roku.

Podczas przyszłorocznej edycji Kongresu spotkają się przedstawiciele administracji, biznesu i nauki z 13 państw Inicjatywy oraz z państw stowarzyszonych (Ukraina, Mołdawii, Czarnogóra oraz Albania) jak i strategicznych partnerów z Komisji Europejskiej, Stanów Zjednoczonych Ameryki, Republiki Federalnej Niemiec, Japonii, Turcji oraz Hiszpanii. W poprzednich edycjach Kongres przyczynił się m.in. do powstania Sieci Regionów Trójmorza, Sieci Turystycznej Trójmorza, Sieci Uniwersytetów oraz Partnerstwa Regionów na rzecz Via Carpatia.



Szósta edycja Kongresu będzie kontynuowała sprawdzone formaty jednocześnie wprowadzając świeże inicjatywy. Uczestnicy będą mogli wziąć udział w panelach dyskusyjnych, debatach regionów, rozmowach o kulturze oraz Forum Gospodarczym, a także korzystać z praktycznych propozycji nawiązania kontaktów, takich jak: rozmowy B2B, spotkania kuluarowe, przestrzeń wystawiennicza, Meet&Greet i wizyty studyjne.

Nowością przyszłorocznej edycji będzie Forum Bezpieczeństwa, skupione na zagadnieniach związanych z polityką bezpieczeństwa, obronnością, cyberbezpieczeństwem i odpornością społeczeństwa.

Towarzyszyć Kongresowi będzie również Forum Młodych, które stworzy przestrzeń dla młodego pokolenia do wyrażenia swoich opinii, wymiany doświadczeń związanych z aktualnymi trendami na rynku pracy.

Już dziś zapraszamy Państwa do udziału w wydarzeniu by wspólnie wyznaczać kierunki współpracy w dynamicznie zmieniającej się Europie. Więcej szczegółów na stronie www.congress.lubelskie.pl, oraz w kongresowych social mediach.